ابو قبیس

از ویکی‌وحدت

÷

Ambox clock.svg


نویسنده این صفحه در حال ویرایش عمیق است.

یکی از نویسندگان مداخل ویکی وحدت مشغول ویرایش در این صفحه می باشد. این علامت در اینجا درج گردیده تا نمایانگر لزوم باقی گذاشتن صفحه در حال خود است. لطفا تا زمانی که این علامت را نویسنده کنونی بر نداشته است، از ویرایش این صفحه خودداری نمائید.
آخرین مرتبه این صفحه در

ابو قبیس
نام کوه اَبوقُبَیس
محل عربستان • مکه
اهمیت نزدیکی به کعبه • نزدیکی به مسجدالحرام • فرود آدم(ع) و حوا • عبادت پیامبر(ص)

کوه ابوقُبَیس کوه مقدسی برای مسلمانان در شمال شرقی مسجدالحرام و در شهر مکه. امروزه آن را تراشیده‌اند و شکل نخستین آن که گنبدی‌شکل بوده، تغییر یافته است. نقل شده است که وقتی حجرالاسود از بهشت نازل شد، مدتی در این کوه به ودیعه گذاشته شد. همچنین حضرت ابراهیم(ع) با رفتن بر بالای این کوه مردم را به انجام مناسک حج می‌خواند. اکنون عمده این کوه تبدیل به کاخ و مهمانسرای حکومتی شده است.

آشنایی با کوه ابوقبیس

از كوه‏هاى مهم مكه «ابوقبيس» است كه به سبب سكونت فردى به نام ابوقبيس، به اين نام معروف شده است. اين كوه در دل سختِ خود، خاطره ‏هاى مهمی از تاريخ نهفته دارد. هر چند امروزه در پس ساختمان‏هاى بلند، از جمله دار الضيافه سعودى، از چشم‏ها پنهان گرديده و بخشى از آن تخريب شده است. بنا بر روايات زيادى، ابوقبيس برترين كوه‏هاى مكه است.

کوههای مهم مکه

مكه در ميان درّه واقع شده و اطراف آن را كوه‏هايى چند در برگرفته است، به‏ طورى كه تنها چند راه خروجى به سمت يمن، درياى سرخ و شام در آن وجود دارد.

مهم‏ترين كوه‏هاى مكه عبارتند از:

  1. بوقبيس، با ارتفاع 420 متر كه در شرق مسجد الحرام واقع است. در حال حاضر قصر ملك بر بالاى آن بنا شده و بخشى از آن در فضاى باز جلوى مسعى افتاده و در واقع، بخشى از كوه از جاى برداشته شده است. اين كوه را به دليل همسايگى با كعبه، از كوه‏هاى مقدس دانسته‏ اند. همچنين گفته‏ اند كه در جريان طوفان نوح، امانت دار حجرالأسود بوده است. كوه صفا كه سرآغاز و مبدأ سعى است، در دامنه اين كوه واقع شده است.
  2. قُعَيْقعان يا جبل هندى، با ارتفاع 430 متر در غرب مكه است. فاصله اين دو كوه، حد قديم مكه است. از دوران‏هاى دور، در اطراف و بر فراز اين كوه، بناهاى مسكونى می‏ ساخته ‏اند.
  3. جبل النور يا حِرا با ارتفاع 634 متر در شمال شرق مكه است و اوّلين آيات قرآنى در آنجا بر رسول خدا(ص) نازل شد.
  4. ثور، با ارتفاع 759 متر در جنوب بر سر پاست؛ جايى كه پيامبر(ص) به هنگام هجرت در آنجا مخفى شد.
  5. خَنْدمه، در پشت كوه ابوقبيس است.
  6. عُمَر، كه در غرب مكه واقع است.
  7. ثبير، در شرق مكه است[۱].

قدمت تاریخی کوه

«ابوقبيس» افضل «جبال مكه» است، و اول كوهى است كه خداوند در زمين قرار داد، «حجرالاسود» در او بود از زمان طوفان «نوح»، تا اين كه «جبرئيل» او را به «حضرت خليل الرحمن» داد، كه در موضع خود نصب كند، موافق اخبار و احاديث عامه و خاصه، اول كسى كه بنيان خانه «كعبه» كرد، «حضرت آدم صفى اللَّه» بود، و بود تا «طوفان نوح» او را فرو گرفته و مدتها تلّى سرخ می‏ نمود، تا آن گه كه «حضرت خليل الرحمن» آن خانه را بنيان فرمود، و در «طواف» آن، سنت‏‌ها مقرر فرمود، و مردم به جاى می‏ آورند[۲]. گفتنی است جنازه حضرت آدم در كوه ابو قبيس كه در مكّه است مدفون شد[۳].

موقعیت جغرافیایی کوه

اين كوه در شمال شرقى مسجدالحرام و مشرف بر صفا است و 420 متر از سطح دريا و 120 متر از سطح دامنه فاصله دارد. بعضى گفته ‏اند قبر شيث بن آدم و به روايتى قبر حَوّا در دل اين كوه واقع است و گويند چند پيامبر نيز در آن مدفون شده‏اند، واللَّه العالم.

پانویس

  1. آثار اسلامی مكه و مدينه ،ص37.
  2. (سفر نامه ميرزا داوود وزير وظايف، ص121 .
  3. ترجمه إثبات الوصية،ص20.