اشرف علی تهانوی: تفاوت میان نسخه‌ها

۴٬۷۱۸ بایت اضافه‌شده ،  ‏۶ نوامبر ۲۰۲۳
 
(۱۶ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱۲: خط ۱۲:
| شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | | }}
| شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | | }}
| دین = [[اسلام]]  
| دین = [[اسلام]]  
| مذهب = [[مذهب سنی |حنفی]]
| مذهب = مذهب سنی |حنفی
| آثار = {{فهرست جعبه افقی | ترجمه [[آخرین دختر (کتاب)|کتاب]] بهشتی زیور و ترجمه [[قرآن |قرآن]] }}
| آثار = {{فهرست جعبه افقی | بهشتی زیور و تفسیر بیان القرآن}}
| فعالیت‌ها = موسسه هیات [[مذهب شیعه|مذهب شیعه]]
| فعالیت‌ها = موسسه هیات خانقاه امدادیه
| وبگاه =  
| وبگاه =  
}}
}}


'''اشرف‌علی بن عبدالحق فاروقی ‌تَهانَوی''' (۱۲۸۰-۱۳۶۲ق)، با‌ عنوان‌های‌ حکیم الامت، محدث مشهور، عارف‌ بالله‌ و فقیه بزرگ، واعظ و عارف، مؤلف حنفی و یکی از علمای مکتب دیوبندیه بود.
'''اشرف‌علی بن عبدالحق فاروقی ‌تَهانَوی''' (۱۲۸۰-۱۳۶۲ق)، یکی از عالمان اهل سنت مکتب دیوبندیه [[هند]] بوده و به القابات حکیم الامت، [[محدّث|محدث]] عارف‌ بالله‌ و [[فقیه]]، واعظ و عارف، مؤلف حنفی مشهور شده بود. وی به تصوف گرایش داشت و تهانوی در زبان‌های اردو، فارسی و عربی کتاب‌های نوشته است.
== زندگی ==
== زندگی ==
مولانا اشرف علي تهانوي در پنجم ربيع الثاني در سال 1280 هجري قمري در تهانه بهون كه يكي از شهرهاي مظفر نگر هندوستان مي باشد، در روز چهارشنبه به وقت طلوع صبح صادق چشم به جهان گشود. حافظ غلام مرتضي مجذوب كه يكي از بزرگان و صاحب كشف و كرامت آن زمان بود، او را قبل از ولادتش اشرف علي نام نهاد <ref>حكيم الامت مولانا اشرف علي تهانوي (رح)، [http://kuhe-birk.blogfa.com/post/43/%d8%ad%d9%83%d9%8a%d9%85-%d8%a7%d9%84%d8%a7%d9%85%d8%aa-%d9%85%d9%88%d9%84%d8%a7%d9%86%d8%a7-%d8%a7%d8%b4%d8%b1%d9%81-%d8%b9%d9%84%d9%8a-%d8%aa%d9%87%d8%a7%d9%86%d9%88%d9%8a-(%d8%b1%d8%ad) blogfa.com]</ref>.
مولانا اشرف علي تهانوي در پنجم ربيع الثاني در سال 1280 هجري قمري در تهانه بهون كه يكي از شهرهاي مظفر نگر هندوستان مي باشد، در روز چهارشنبه به وقت طلوع صبح صادق چشم به جهان گشود. حافظ غلام مرتضي مجذوب كه يكي از بزرگان و صاحب كشف و كرامت آن زمان بود، او را قبل از ولادتش اشرف علي نام نهاد <ref>حكيم الامت مولانا اشرف علي تهانوي (رح)، [http://kuhe-birk.blogfa.com/post/43/%d8%ad%d9%83%d9%8a%d9%85-%d8%a7%d9%84%d8%a7%d9%85%d8%aa-%d9%85%d9%88%d9%84%d8%a7%d9%86%d8%a7-%d8%a7%d8%b4%d8%b1%d9%81-%d8%b9%d9%84%d9%8a-%d8%aa%d9%87%d8%a7%d9%86%d9%88%d9%8a-(%d8%b1%d8%ad) blogfa.com]</ref>.
خط ۳۴: خط ۳۴:
== خدمات دینی ==
== خدمات دینی ==
بعد از فراغت، جهت تدريس به مدرسه (( فيض العام)) كانپور خوانده شد و در مدت كوتاهي در ميان استادان به علم و فضل شهرت يافته، و در ضمن به مواعظ، تصنيفات و افتاء مشغول بود و با مواعظ حسنه اش تمام مردم كانپور را شيفته خود كرده بود چون اراكين مدرسه ديدند كه سخنراني وي چنان جذاب و پر كشش است كه  در مدتي بسيار كوتاه توانسته تمام مردم را به طرف خود جذب كند. وی در مسجد جامع محله، به تدريس پرداخت و آنجا مدرسه اي بنام (جامع العلوم) تاسيس نمود بعد از چهارده سال بناء به دستور مرشد خود حاجي امداد الله مهاجر مكي  كانپور را ترك گفته و به تهانه بهون رفت.
بعد از فراغت، جهت تدريس به مدرسه (( فيض العام)) كانپور خوانده شد و در مدت كوتاهي در ميان استادان به علم و فضل شهرت يافته، و در ضمن به مواعظ، تصنيفات و افتاء مشغول بود و با مواعظ حسنه اش تمام مردم كانپور را شيفته خود كرده بود چون اراكين مدرسه ديدند كه سخنراني وي چنان جذاب و پر كشش است كه  در مدتي بسيار كوتاه توانسته تمام مردم را به طرف خود جذب كند. وی در مسجد جامع محله، به تدريس پرداخت و آنجا مدرسه اي بنام (جامع العلوم) تاسيس نمود بعد از چهارده سال بناء به دستور مرشد خود حاجي امداد الله مهاجر مكي  كانپور را ترك گفته و به تهانه بهون رفت.
== آغاز طریقت ==
== طریقت ==
اشرف‌علی در سفر حج از حاجی امداداللّه تهانوی ــ مهاجر مکی و از رهبران شورش هندیان بر ضد انگلستان که دلبستگی بسیار به مثنوی داشت و پیوسته در جوار [[کعبه]] شرح مثنوی می‌گفت.<ref>حسنی،عبدالحی، نزهة الخواطر و بهجة المسامع والنواظر ، ج۸، ص۷۱ـ۷۲.</ref>
وی در سفر [[حج]] از حاجی امداداللّه تهانوی مهاجر مکی و از رهبران شورش هندیان بر ضد انگلستان که دلبستگی به مثنوی داشت و پیوسته در جوار [[کعبه]] شرح مثنوی می‌گفت.<ref>حسنی،عبدالحی، نزهة الخواطر و بهجة المسامع والنواظر ، ج۸، ص۷۱ـ۷۲.</ref>
طریقت را فرا گرفت و مدتی با وی مصاحبت کرد و سپس به [[هند]] بازگشت و در کانپور به تدریس مشغول شد.
طریقت را فرا گرفت و مدتی با وی مصاحبت کرد و سپس به [[هند]] بازگشت و در کانپور به تدریس مشغول شد.
پس از مدتی احوال باطنی بر او غلبه کرد، چنانکه تدریس را ترک کرد و به مسافرت در نواحی مختلف هند پرداخت.
وی پس از مدتی احوال باطنی بر او غلبه کرده بود چنانکه تدریس را ترک کرد و به مسافرت در مناطق  مختلف هند پرداخت.
تهانوی بار دیگر به حجاز رفت و مدتی را در صحبت حاجی امداداللّه گذراند. وی در ۱۳۱۵ به زادگاه خود بازگشت و تا پایان عمر، جز بندرت، از آن‌جا خارج نشد و به ارشاد مریدان و اصلاح نفوس و کتابت و تألیف و تدریس و وعظ و خطابه پرداخت.<ref>اردو دائرة معارف اسلامیّه، لاهور ۱۳۸۴ـ۱۴۱۰/۱۹۶۴ـ۱۹۸۹، ذیل «اشرف علی تهانوی» (از ابوسعید بزمی انصاری)</ref>
او بار دیگر به [[حجاز]] رفت و مدتی را در صحبت حاجی امداد اللّه گذراند. تهانوی در ۱۳۱۵ به زادگاه خود بازگشت و تا پایان عمر، جز بندرت، از آن‌جا خارج نشد و به ارشاد مریدان و اصلاح نفوس و کتابت و تألیف و تدریس و وعظ و خطابه پرداخت.<ref>اردو دائرة معارف اسلامیّه، لاهور ۱۳۸۴ـ۱۴۱۰/۱۹۶۴ـ۱۹۸۹، ذیل «اشرف علی تهانوی» (از ابوسعید بزمی انصاری)</ref>
== آثار ==
شمار تصنیفات  تهانوی در [[زبان فارسی|فارسی]] و [[زبان عربی|عربی]] و اردو در موضوعات مختلف، از [[فقه]] و [[تفسیر]] و [[حدیث]] و [[منطق]] و [[کلام]] و [[عرفان و تصوف اسلامی|عرفان]] و [[قرائت]]، به سیصد اثر می‌رسد.
در ذیل به برخی آثار وی اشاره می‌گردد:
=== عربی ===
* سبق الغایات فی نسق آلایات
* انوار الوجود
* التجلی العظیم
* حواشی تفسیر بیان القرآن
* تصویر المقطات
* التلخیصات العشر
* مأۀ دروس
* الخطب المأثوره
* وجوه المثانی
* سبع سیاره
* جامع آلاثار مع تابع آلاثار
* تائید الحقیقه بآلایات العنیقه
=== فارسی ===
* مثنوی زیروبم
* عقائد بانی


== پانویس ==
=== اردو ===
== منابع ==
* تفسیر بیان القرآن  چار جلدی
* بهشتی زیور مع بهشتی گوهر
* اصلاح الرسوم
* قصد السبیل
* شوق وطن
* تبلیغ دین
* حیوۀ المسلمین
* تعلیم الدین
* اصلاح انقلاب
* مقبول مناجات
* مجموعۀ ملفوظات
* سائنس و اسلام
* اشرف الجواب
* اصلاح الخیال
* مواعظ
* الانتباهات المفیده
* قصد السبیل
* تربیت السالک
* التکشف
* کلید مثنوی <ref>محمد عبد الحق، تألیفات اشرفیه، ص2</ref>.
== ترجمه ==
برخی از آثار تهانوی به زبان فارسی ترجمه شده است:
* اخلاق بد و راه های درمان آن.
* اشرف الجواب.
مناجات مقبول دعاهای منتخب از [[قرآن]] و [[سنت]].
* تزکیه و اصلاح <ref>فروشگاه کتاب اهل سنت اندیشه. [https://www.google.com/search?client=firefox-b-e&q=%D8%A7%D8%B4%D8%B1%D9%81+%D8%AA%D9%87%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C google.com]</ref>.
* بهشتی زیور.
* جمال‌القرآن: حکیم‌الامه علامه اشرف علی تهانوی <ref>[https://www.gisoom.com/book/1995637/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AC%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86-%D8%AD%DA%A9%DB%8C%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7%D8%B4%D8%B1%D9%81-%D8%B9%D9%84%DB%8C-% gisoom.com]</ref>.
* خلاصه هدایة الحکمة اثیرالدین ابهری، که در دهلی چاپ شده است.<ref>اردو دائرة معارف اسلامیّه، لاهور ۱۳۸۴ـ۱۴۱۰/۱۹۶۴ـ۱۹۸۹، ذیل «اشرف علی تهانوی» (از ابوسعید بزمی انصاری)</ref>
* کرامات امدادیه و کمالات امدادیه، که هر دو در شرح حالات امداداللّه تهانوی است. <ref>قاموس الکتب اردو، ج ۲: تاریخیات، ج۲، ص۲۶۸، کراچی ۱۹۷۵.</ref>
* شرحی بر ابیات عارفانه حافظ که بارها به نام عرفان حافظ چاپ شده است. <ref>اکبر ثبوت، «گوشه‌هایی از جایگاه مثنوی در تاریخ و * فرهنگ ما»، ج۱، ص۱۸۸، در ادبیات معاصر دری افغانستان، چاپ شریف حسین</ref>
مترجم قرآن مجید به زبان اردو بوده است. از این ترجمه معلوم می‌شود بر‌ فارسی‌ هم تسلّط کامل داشته‌ و احتمالا از ترجمه‌ها و تفسیرهای فارسی در ترجمۀ اردوی خویش بسیار سود برده است.
 
== پانویس ==  
{{پانویس}}
==منابع==
# حكيم الامت مولانا اشرف علي تهانوي (رح)، blogfa.com
# حسنی،عبدالحی، نزهة الخواطر و بهجة المسامع والنواظر ، ج۸.
# اردو دائرة معارف اسلامیّه، لاهور ۱۳۸۴ـ۱۴۱۰/۱۹۶۴ـ۱۹۸۹، ذیل «اشرف علی تهانوی» (از ابوسعید بزمی انصاری)
# محمد عبد الحق، تألیفات اشرفیه، دهلی هندوستان.
# فروشگاه کتاب اهل سنت اندیشه. google.com
# اشرف علی تهانوی، جمال القرآن، gisoom.com
# قاموس الکتب اردو، ج ۲: تاریخیات، ج۲، ص۲۶۸، کراچی ۱۹۷۵.
# اکبر ثبوت، گوشه‌هایی از جایگاه مثنوی در تاریخ و فرهنگ ما، ج۱،در ادبیات معاصر دری افغانستان، چاپ شریف حسین
[[رده:شخصیت‌ها]]
[[رده:هندوستان]]
confirmed
۱٬۱۳۰

ویرایش