۲۰٬۳۹۱
ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
خط ۱۴: | خط ۱۴: | ||
== موقعیت جغرافیایی و جمعیت == | == موقعیت جغرافیایی و جمعیت == | ||
شبکیان جمعیتی مذهبی هستند که در ناحیه شمال عراق<ref>مشکور محمد جواد، فرهنگ فرق اسلامی، مشهد، نشر آستان قدس رضوی، سال 1372 شمسی، چاپ دوم، ص 251</ref> و در روستایهای شرق موصل در مثلث محدود به دجله و زاب بزرگ زندگی میکنند. در سال ۱۹۲۵ میلادی، تعداد آنها به حدود ۱۰۰۰۰ نفر میرسید. در سرشماری سال ۱۹۶۰ میلادی مربوط به عراق، جمعیت آنها ۱۵۰۰۰ نفر بود که در ۳۵ روستا ساکن بودند. امروزه محل اصلی زندگی شبکها در استان موصل است و نزدیک به ۲۵۰ تا ۳۰۰ هزار شبک در این استان زندگی میکنند | شبکیان جمعیتی مذهبی هستند که در ناحیه شمال عراق<ref>مشکور محمد جواد، فرهنگ فرق اسلامی، مشهد، نشر آستان قدس رضوی، سال 1372 شمسی، چاپ دوم، ص 251</ref> و در روستایهای شرق موصل در مثلث محدود به دجله و زاب بزرگ زندگی میکنند. در سال ۱۹۲۵ میلادی، تعداد آنها به حدود ۱۰۰۰۰ نفر میرسید. در سرشماری سال ۱۹۶۰ میلادی مربوط به عراق، جمعیت آنها ۱۵۰۰۰ نفر بود که در ۳۵ روستا ساکن بودند. امروزه محل اصلی زندگی شبکها در استان موصل است و نزدیک به ۲۵۰ تا ۳۰۰ هزار شبک در این استان زندگی میکنند<ref>شیعیان شبک، سایت ولی عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف.</ref>. | ||
== پیشینه == | == پیشینه == | ||
شبکها به طور عام خود را کُرد میدانند، اما از دهه 1970 میلادی تلاش فراوانی شد تا آنها در جغرافیای عربی قرار گیرند. ثمره این برخورد به تخریب حدود 20 روستای متعلق به این فرقه در سال 1988 میلادی انجامید | شبکها به طور عام خود را کُرد میدانند، اما از دهه 1970 میلادی تلاش فراوانی شد تا آنها در جغرافیای عربی قرار گیرند. ثمره این برخورد به تخریب حدود 20 روستای متعلق به این فرقه در سال 1988 میلادی انجامید<ref>پایگاه شناخت بهائیت؛ مقاله شناخت فرقه شَبَک، کردهای موصل عراق.</ref>. | ||
== زبان == | == زبان == | ||
خط ۲۳: | خط ۲۳: | ||
== نام کتاب دینی شبک == | == نام کتاب دینی شبک == | ||
نام کتاب این فرقه، «المناقب» است و بسیاری از عقاید شبک از فرقه «ملامتیه» گرفته شده است | نام کتاب این فرقه، «المناقب» است و بسیاری از عقاید شبک از فرقه «ملامتیه» گرفته شده است<ref>مشکور محمد جواد، فرهنگ فرق اسلامی، مشهد، نشر آستان قدس رضوی، سال 1372 شمسی، چاپ دوم، ص 251.</ref>. | ||
== آیین == | == آیین == | ||
مذهب فرقه شبک با مذهب علویان آناتولی (قزلباشها) پیوند نزدیکی دارد. از جمله دعاهای ایشان که صراف آن را نقل کرده است، به صراحت به حاجی بکتاش رهبر طریقت بکتاشیه و استادان اردبیلی (یعنی صفویان) بهعنوان بنیانگذاران طریقت معنوی آنها اشاره میکند. علاوه، برخی از اشعار مذهبی که در اجتماعات عبادی آنها خوانده میشود منسوب به شاه اسماعیل و پیر سلطان ابدال علوی است. و اما عقیده اساسی شبکها که در شماری از اشعار و ادعیه اظهار میشود، آن است که: | مذهب فرقه شبک با مذهب علویان آناتولی (قزلباشها) پیوند نزدیکی دارد. از جمله دعاهای ایشان که صراف آن را نقل کرده است، به صراحت به حاجی بکتاش رهبر طریقت بکتاشیه و استادان اردبیلی (یعنی صفویان) بهعنوان بنیانگذاران طریقت معنوی آنها اشاره میکند. علاوه، برخی از اشعار مذهبی که در اجتماعات عبادی آنها خوانده میشود منسوب به شاه اسماعیل و پیر سلطان ابدال علوی است. و اما عقیده اساسی شبکها که در شماری از اشعار و ادعیه اظهار میشود، آن است که: [[خدا|الله]]، [[محمد بن عبدالله (خاتم الانبیا)|محمد (صلیالله علیه وآله)]] و [[علی بن ابیطالب|علی (علیهالسلام)]] تثلیثی را شکل میدهند که در آن، [[علی بن ابیطالب|علی (علیهالسلام)]] همانند تجلّی غالب خداوند ظاهر میشود<ref>پایگاه شناخت بهائیت؛ مقاله شناخت فرقه شَبَک، کردهای موصل عراق.</ref>. | ||
== آداب و رسوم == | == آداب و رسوم == | ||
شبکیان نیز همچون دیگر فرقهها، دارای آداب و رسوم خاصیاند. از جمله میتوان به مراسم «شب غفران» یعنی شب آمرزش و پوزش از گناه را نام برد. در این شب زنان و مردان همه در مکانی جمع شده گریه و زاری میکنند و از خدا آمرزش می طلبند. رسم دیگر آنها جشن شب اول آغاز سال و شب دهم محرم است. در این شب نیز همه به دلیل مصیبت فراوانی که بر اهلبیت رسول خدا ( | شبکیان نیز همچون دیگر فرقهها، دارای آداب و رسوم خاصیاند. از جمله میتوان به مراسم «شب غفران» یعنی شب آمرزش و پوزش از گناه را نام برد. در این شب زنان و مردان همه در مکانی جمع شده گریه و زاری میکنند و از خدا آمرزش می طلبند. رسم دیگر آنها جشن شب اول آغاز سال و شب دهم محرم است. در این شب نیز همه به دلیل مصیبت فراوانی که بر اهلبیت رسول خدا (صلیالله علیه وآله) وارد شده نوحهخوانی و زاری میکنند. آنان به جهت احترام به عاشورای حسینی، در آن شب کفشهایشان رادرآورده و تا شب روز بعد با پای برهنه راه میروند. این شب در نزد آنان «لیلةالکفشة» یعنی از پا درآوردن کفش در شب نام دارد<ref>مشکور محمد جواد، فرهنگ فرق اسلامی، مشهد، نشر آستان قدس رضوی، سال 1372 شمسی، چاپ دوم، ص 251 با ویرایش</ref><ref>صراف احمد حامد، الشبک من فرق الغلاة فی العراق، بغداد، سال 1954 میلادی</ref><ref>شبیبی مصطفی، الطریقة الصوفیة، رواسها فی العراق المعاصر، بغداد، سال 1967 میلادی، ص 47، 48، 55.</ref>. | ||
== هجوم داعش == | == هجوم داعش == | ||
با هجوم گروه تکفیری داعش به عراق، بسیاری از اقلیتهای این کشور هدف حملات این گروه تروریستی قرار گرفتند. شیعیان شبک یکی از اقلیتهای عراقی بودند که قربانی حمله داعش به موصل شدند، اما این شیعیان مورد توجه رسانهها قرار نگرفتند و در سکوت رسانهای صدها نفر از شیعیان شبک در استان موصل کشته شدند<ref>.شیعیان شبک، سایت ولی عصر</ref>پس از اعلام فرمان جهاد از سوی مرجعیت عراق، هزاران نفر از جوانان شیعه شبک به صفوف نیروهای مردمی عراق پیوستند. آنها در ماههای اخیر دورههای آموزش نظامی را طی کردند و برای بازپسگیری مناطق شبکنشین در استان موصل آماده شدند<ref>سایت مشرق نیوز، شیعیان شبک؛ قربانیان مظلوم حمله داعش.</ref>. | با هجوم گروه تکفیری داعش به عراق، بسیاری از اقلیتهای این کشور هدف حملات این گروه تروریستی قرار گرفتند. شیعیان شبک یکی از اقلیتهای عراقی بودند که قربانی حمله داعش به موصل شدند، اما این شیعیان مورد توجه رسانهها قرار نگرفتند و در سکوت رسانهای صدها نفر از شیعیان شبک در استان موصل کشته شدند<ref>.شیعیان شبک، سایت ولی عصر</ref> پس از اعلام فرمان جهاد از سوی مرجعیت عراق، هزاران نفر از جوانان شیعه شبک به صفوف نیروهای مردمی عراق پیوستند. آنها در ماههای اخیر دورههای آموزش نظامی را طی کردند و برای بازپسگیری مناطق شبکنشین در استان موصل آماده شدند<ref>سایت مشرق نیوز، شیعیان شبک؛ قربانیان مظلوم حمله داعش.</ref>. | ||
== فعالیت در فضای مجازی == | == فعالیت در فضای مجازی == |