جهاد اسلامی فلسطین

جنبش جهاد اسلامی فلسطین تحت تأثیر اندیشه انقلاب اسلامی به عنوان اولین جنبش مقاومتی و اسلامی در فلسطین نقطه آغازی برای تأسیس جنبش‌های مقاومت اسلامی در فلسطین شد که نتیجه آن امروز استیصال رژیم صهیونیستی توسط گروه‌های مقاومت است.

Ambox clock.svg


نویسنده این صفحه در حال ویرایش عمیق است.

یکی از نویسندگان مداخل ویکی وحدت مشغول ویرایش در این صفحه می باشد. این علامت در اینجا درج گردیده تا نمایانگر لزوم باقی گذاشتن صفحه در حال خود است. لطفا تا زمانی که این علامت را نویسنده کنونی بر نداشته است، از ویرایش این صفحه خودداری نمائید.
آخرین مرتبه این صفحه در تاریخ زیر تغییر یافته است: ۰۹:۰۶، ۱۳ فوریه ۲۰۲۲؛


جهاد اسلامی فلسطین
نام جهاد اسلامی فلسطین
نام کامل جنبش جهاد اسلامی فلسطین
عربی حرکة الجهاد الإسلامی فی فلسطین
دبیرکل زیاد نخاله
تأسیس سال ۱۹۸۱
مقر سوریه • دمشق
ایدئولوژی سیاسی ملی‌گرایی فلسطینی • پان‌اسلامیسم • اسلام‌گرایی • صهیونیسم‌ستیزی • جهادگرایی
ملیت فلسطینی
موسسان فتحی شقاقی • عبدالعزیز عوده • بشیر موسی

جهاد اسلامی یکی از مشهورترین گروه‌های نظامی فلسطینی است و نام آن در درگیری‌های نظامی اسرائیل و فلسطین بسیار شنیده می‌شود. با این حال یک سازمان نسبتاً کوچک و حاشیه‌ای محسوب می‌شود. جهاد اسلامی در طول حیات خود حاضر به مصالحه با اسرائیل نشده به همین علت غربی‌ها آن را یکی از تندروترین گروه‌های فلسطینی محسوب می‌کنند. این سازمان دولت خودگردان فلسطین را نیز به رسمیت نمی‌شناسد و خواهان انحلال آن است.

نخستین رگه‌های آغاز حرکت

جنبش جهاد اسلامی فلسطین اواخر دهه 1970 میلادی توسط عده‌ای از دانشجویان مسلمان فلسطینی که در دانشگاه‌های مصر مشغول تحصیل بودند به رهبری دکتر فتحی شقاقی و کمک‌های عبدالعزیز العودة تأسیس شد. این جنبش که قدیمی ترین جنبش مقاومت اسلامی در فلسطین محسوب می‌شود ضمن تأثیر بر تأسیس دیگر جنبش‌های اسلامی فلسطین از جمله حماس در زمان تأسیس، تاکنون نقش اثر گذار خود را در مقاومت اسلامی فلسطین حفظ کرده و یکی از ارکان مقاومت علیه رژیم صهیونیستی محسوب می‌شود.

تأسیس

سال دقیق جنبش جهاد اسلامی فلسطین مشخص نیست اما دکتر فتحی شقاقی در سال 1978 چند ماه پیش از انقلاب اسلامی زمانی که دانشجوی پزشکی در مصر بود از تشکیل مجموعه‌ای اسلامی سخن گفته است که آن مجموعه نخستین هسته جنبش جهاد اسلامی محسوب می شود. شهید فتحی شقاقی در کتاب خود « الخمینی.. الحل الإسلامی والبدیل» به این نکته اشاره کرده که تحت تأثیر انقلاب اسلامی اقدام به تأسیس این جنبش کرده، راه حل انقلاب اسلامی را تنها راه درست و جایگزین تمام راه حل‌های کنونی برای آزادی فلسطین می‌داند.

برخی تشکیل رسمی این جنبش را به سال 1980 و برخی دیگر به سال 1981 نسبت می‌دهند که دکتر فتحی شقاقی پس از فارغ التحصیل شدن از مصر به فلسطین بازگشت اما نخستین کنگره رسمی جنبش جهاد اسلامی فلسطین که در آن نظامنامه جهاد اسلامی در آن به نگارش درآمده، به تصویب رسید، سال 1992 برگزار شد.

اصول جنبش جهاد اسلامی فلسطین

آنچه جنبش جهاد اسلامی را به عنوان منشأ جنبش‌های مقاومتی اسلامی در فلسطین مطرح می‌کند رویکرد دقیق و ثابت این جنبش است که در نظامنامه این جنبش به طور دقیق تعریف شده است.

اسلام، جهاد و آزادی فلسطین

جنبش جهاد اسلامی در آغاز نظامنامه‌اش خود را اینگونه معرفی می‌کند: «جنبش اسلامی مجاهد مستقل که اسلام نقطه آغاز آن، اقدام انقلابی دسته جمعی رویکردش، جهاد مسلحانه روش آن و آزادی فلسطین از دست اشغالگران فلسطین رویکرد آن است.

تأکید بر فلسطین تاریخی

جنبش جهاد اسلامی فلسطین را از نهر تا بحر یعنی تمام فلسطین تاریخی می‌داند که از شمال به لبنان و سوریه، از جنوب به صحرای سینا و خلیج عقبه، از شرق به رود اردن و از غرب به دریای مدیترانه ختم می‌شود. این جنبش به هیچ وجه قائل به رویکردهایی چون کنفدرالی یا مرزهای 1967 نیست و از زمان تأسیس تاکنون لحظه‌ای از این نگاه عقب ننشسته است.

جهاد اسلامی در میدان سیاست

جنبش جهاد اسلامی فلسطین حضور در عرصه سیاسی را در زمانی که صهیونیست‌ها بخش اعظم فلسطین را اشغال کرده‌اند امری بی‌نتیجه و موجب آسیب رساندن به جهاد مسلحانه می‌داند لذا جز در برخی عرصه‌های اجتماعی که با عرصه سیاست ارتباط دارند و جز برای خدمت رسانی به ملت فلسطین به عرصه سیاست نزدیک نشده است. بارزترین موضع گیری جنبش جهاد اسلامی در این زمینه، تحریم انتخابات پارلمانی فلسطین در سال 2006 بود که به پیروزی جنبش حماس ختم شد اما رژیم صهیونیستی با کمک حکومت خودگردان فلسطین اجازه حکومت را از آنها سلب کردند.