سوره روم

از ویکی‌وحدت
نسخهٔ تاریخ ‏۱۰ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۴:۲۷ توسط Hoosinrasooli (بحث | مشارکت‌ها)
Ambox clock.svg


نویسنده این صفحه در حال ویرایش عمیق است.

یکی از نویسندگان مداخل ویکی وحدت مشغول ویرایش در این صفحه می باشد. این علامت در اینجا درج گردیده تا نمایانگر لزوم باقی گذاشتن صفحه در حال خود است. لطفا تا زمانی که این علامت را نویسنده کنونی بر نداشته است، از ویرایش این صفحه خودداری نمائید.
آخرین مرتبه این صفحه در تاریخ زیر تغییر یافته است: ۱۴:۲۷، ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۲؛


سوره روم
نام سوره روم
شماره سوره ۳۰
ترتیب نزول ۸۴
جزء ۲۱
مکی/مدنی مکی
تعداد آیات ۶۰
تعداد کلمات ۸۲۰
تعداد حروف ۳۴۷۲

سوره روم، مکی و چهلمین سوره به ترتیب نزول است. این سوره ۶۰ آیه دارد و در جزء ۲۱ قرآن است. سوره روم درباره جنگ ایران و روم پیشگویی کرده است و رومیان را پیروز این جنگ معرفی کرد. این سوره درباره مشرکان و گنهکاران و وضع آنان در قیامت، و توحید و شرک و نشانه‌های خداوند در خلقت، هدایت‌ناپذیری برخی انسان‌ها و عدم خلف وعده خداوند سخن گفته است. امر به تسبیح خداوند و انفاق، در این سوره آمده است. در این سوره انسان‌ها دعوت شده‌اند به اینکه در دنیا سیر کنند و در مخلوقات و سرگذشت پیشینیان تأمل کنند.

روم

روم نام اقوامى از انسانهاست كه در ساحل مديترانه در غرب آسيا زندگى مى كنند، در آن ايام اين اقوام امپراطورى بزرگ و وسيعى تشكيل داده بودند، به طورى كه دامنه آن تا حدود شامات توسعه يافته بود[۱].

مفهوم کلي سوره

  1. نشانه هاى الهى در جهان و توحيد فطرى؛
  2. ثواب و عقاب هاى رستاخير؛
  3. ارتباط حالات مردم با رويدادهاى زندگى؛
  4. ارتباط گذشته و آينده ى بشر؛
  5. پيش گويى اعجازآميز درباره ى جنگ ايران و روم[۲].

علت نام‌گذاری

«سوره روم» تنها نام اين سوره روم است كه به مناسبت آيۀ دوم آن نام‌گذارى شده است[۳].

تعداد آيات و کلمات و حروف

  • سوره روم شصت آيه دارد[۴].
  • سوره روم هشتصدونوزده کلمه دارد[۵]. (لازم به ذکر است اقوال در تعداد کلمات سوره های قرآن مختلف است)
  • سوره روم سه‌هزاروپانصدوسي‌وچهار حرف دارد[۶]. (لازم به ذکر است اقوال در تعداد حروف سوره های قرآن مختلف است)

محتوا و موضوعات

مطالب سوره روم را در هفت بخش مى توان خلاصه كرد.

  • پيشگويى از پيروزى روميان بر ايرانيان در جنگى كه در آينده درگير مى شد، به مناسبت گفتگويى كه ميان مسلمانان و مشركان در اين زمينه روى داده بود؛
  • گوشه اى از طرز فكر و چگونگى حالات افراد بى ايمان، و سپس تهديدهايى نسبت به آنها در مورد عذاب و كيفر الهى در رستاخيز؛
  • بخش مهمى از آيات عظمت خداوند در آسمان و زمين و در وجود انسانها از قبيل خروج حيات از مرگ، و مرگ از حيات، خلقت انسان از خاك، نظام زوجيت و آفرينش همسران براى انسانها و رابطه مودت در ميان آنها، آفرينش آسمان و زمين، اختلاف زبانها، نعمت خواب در شب و جنبش در روز، ظهور رعد و برق و باران، و حيات زمين بعد از مرگ، و تدبير امر آسمان و زمين به امر خدا؛
  • سخن از توحيد فطرى بعد از بيان دلائل آفاقى و انفسى براى شناخت خدا؛
  • بازگشت به شرح و تبيين حالات افراد بى ايمان و گنه كار، و ظهور فساد در زمين بر اثر گناهان آنها؛
  • اشاره اى به مساله مالكيت و حق ذى‌القربى و نكوهش از رباخوارى؛
  • بازگشت مجددى به دلائل توحيد و نشانه هاى حق و مسائل مربوط به معاد.
  • روى هم رفته در اين سوره همچون سوره هاى ديگر قرآن مسائل استدلالى و عاطفى و خطابى چنان به هم آميخته شده است كه معجون كاملى براى هدايت و تربيت نفوس فراهم ساخته است[۷].

فضائل، خواص و ثواب قرائت

ابى‌بن‌كعب از پيامبر روايت كرده كه فرمود: «هر كه سوره روم را قرائت كند ده برابر اجر ملائكه اى كه بين آسمان و زمين مشغول تسبيح پروردگار بوده، به او اجر داده شده و آنچه را كه در آن روز و شب از او ثواب فوت شده باشد به او داده خواهد شد»[۸].

محل و زمان نزول

  1. تمام سوره روم بگفتار حسن در مكه نازل شده بجز يك آيه و آن «فَسُبْحانَ اللَّهِ حِينَ تُمْسُونَ ...» ميباشد[۹].
  2. سوره روم بعد از سوره عنكبوت در مكه نازل گرديد، بنابراين سوره روم هم در نزديكي‌هاى هجرت نازل شده است[۱۰].

پانویس

  1. ترجمه تفسير الميزان، ج 16، ص: 233.
  2. تفسير قرآن مهر، ج 16، ص 115.
  3. تفسير قرآن مهر، ج 16، ص 117.
  4. الكشف و البيان، ج 7، ص 291.
  5. همان.
  6. همان.
  7. تفسير نمونه، ج 16، ص 356-355.
  8. ترجمه تفسير مجمع‌البيان، ج 19، ص 93.
  9. همان.
  10. تفسير أحسن‌الحديث، ج 8، ص 167.