بررسی و نقد مداخل قرآن حدیث رجال و تفسیر در دایرة المعارف اسلام (کتاب)
| بررسی و نقد مداخل قرآن حدیث رجال و تفسیر در دایرة المعارف اسلام | |
|---|---|
 | |
| نام | بررسی و نقد مداخل قرآن حدیث رجال و تفسیر در دایرة المعارف اسلام |
| پدیدآوران | مژگان سرشار |
| زبان | فارسی |
| زبان اصلی | فارسی |
| سال نشر | 1386 ش |
| ناشر | پژوهشگاه مطالعات تقریبی وابسته به مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی |
| تعداد صفحه | 216 |
| موضوع | |
| شابک | 6 - 117 - 167 - 964 - 978 |
بررسی و نقد مداخل قرآن حدیث رجال و تفسیر در دایرة المعارف اسلام ، عنوان کتابی است در صدد بیان کژیها و برداشتهای نابجا و توصیفات ضعیف و تحلیلهای یک سویه غربیان است. از آنجا که مخاطبان کتب آسمانی پیامبران، انسانها بوده، همواره در کانون توجه بشر قرار داشتهاند و از جنبههای مختلف در آنها تحقیق و تفحّص شده است. در میان کتب آسمانی ادیان الهی، قرآن کریم برتر و متمایزتر از همه است و در طول تاریخ اسلام، هم مسلمین و هم غیرمسلمین در آن به تفحّص و دقّت و تفکّر پرداخته و به کسب حقایق و معارف نائل شدهاند و علوم و رشتههای مختلفی از جمله علم حدیث، علم رجال و علم تفسیر بر پایه قرآن کریم و در منظومه علوم اسلامی پدید آمدهاند. بررسی و نقد مداخل قرآن، حدیث، رجال و تفسیر در دایرةالمعارف اسلام به عنوان نقدی مؤثر و مستدل نسبت به برداشت ها، دیدگاهها و روشهای علمی غربی در بررسی اسلام و عناصر آن، کتابی است بسیار خواندنی و دربردارنده نکات بسیار درباره مباحث پُردامنه دین اسلام. مباحثی که همیشه میتوان آنها را از جهات مختلف بررسی کرد و اطلاعات ارزشمندی از دل آنها به دست آورد که بر عمق و گستره دانش دینی مسلمانان و حتّی غیرمسلمانان میافزاید و پژوهشگران منصف غربی را هم به سمت برداشتهای دقیق تر و صحیح تر هدایت میکند.
معرفی اجمالی
کتب آسمانی پیامبران، از آنجا که مخاطبشان انسان بوده، همواره در کانون توجه انسان قرار داشتهاند و از جنبههای مختلف در آنها تحقیق و تفحص شده است. در میان کتب آسمانی ادیان الهی، قرآن کریم برتر و متمایزتر از همه است و در طول تاریخ اسلام، هم مسلمین و هم غیرمسلمین در آن به تفحص و دقت و تفکّر پرداخته و به کسب حقایق و معارف نائل شده اند و علوم و رشتههای مختلفی از جمله علم حدیث، علم رجال و علم تفسیر بر پایه قرآن کریم و در منظومه علوم اسلامی پدید آمدهاند.
در میان پژوهشهای غربیان درباره اسلام، دایرةالمعارف اسلام جایگاه مهمی داشته و در آن، مداخل متعدد و متنوعی از موضوعات دین اسلام جای داده شده است. این دایرةالمعارف نخستین بار در فاصله سالهای ۱۹۱۳ تا ۱۹۳۹ میلادی منتشر شد و بعدها در محتوای آن تجدید نظر شده و با ویرایش تازهای عرضه گردید.
به هر روی، از آنجا که این دانشنامه را غربیها نوشتهاند و یا دست کم دیدگاههای غربی در آن غلبه داشته است، محققان جهان اسلام با مداخل آن برخوردی انتقادی نموده و در صدد بیان کژیها و برداشتهای نابجا و توصیفات ضعیف و تحلیلهای یک سویه آن برآمده اند؛ امری خوش یمن که دست کم متضمن دو برکت است؛ یکی آنکه دیدگاههای غربی درباره اسلام را به چالش میکشد و از این منظر، ضعفها و کژبینیهای آن را آشکار میکند؛ دیگر آنکه خود محققان جهان اسلام را با ابعاد این دین مبین و روشهای تازه در تحلیل و تأمل در جنبههای مختلف آن آشنا می سازد و باعث بارورتر شدن تحقیقات و پژوهشهای ایشان میشود. کتاب بررسی و نقد مداخل قرآن، حدیث، رجال و تفسیر در دایرةالمعارف اسلام گامی است در این جهت.
نویسنده در این کتاب، چهار مدخل مهم از دانشنامه اسلام را به نقد کشیده است. این چهار مدخل عبارتند از: قرآن، حدیث، رجال و تفسیر. در دانشنامه اسلام، مدخل قرآن را آلفورد ولچ و جیمز پیرسن نوشتهاند و مدخل تفسیر به قلم آندرو ریپین است. مدخل حدیث توسط جیمز رابسن و مدخل رجال نیز توسط خوتیر ینبل تهیه شده است. مدخل قرآن در میان این چهار، مهمترین است و بیش از بقیه بدان پرداخته شده و به همین جهت نقد آن نیز مفصل تر از سایر مداخل است.
بررسی و نقد مداخل قرآن، حدیث، رجال و تفسیر در دایرةالمعارف اسلام به عنوان نقدی مؤثر و مستدل نسبت به برداشت ها، دیدگاهها و روشهای علمی غربی در بررسی اسلام و عناصر آن، کتابی است بسیار خواندنی و دربردارنده نکات بسیار درباره مباحث پردامنه دین اسلام. مباحثی که همیشه می توان آنها را از جهات مختلف بررسی کرد و اطلاعات ارزشمندی از دل آنها به دست آورد که بر عمق و گستره دانش دینی مسلمانان و حتّی غیرمسلمانان می افزاید و پژوهشگران منصف غربی را هم به سمت برداشتهای دقیق تر و صحیح تر هدایت می کند. این کتاب را پژوهشگاه مطالعات تقریبی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی منتشر کرده و در مقدمه معرفی آن، کلیاتی از سابقه بحث در اختیار خواننده قرار میگیرد که در پیگیری مباحث مندرج در آن، راهگشاست.
در این کتاب میخوانیم
- نقد مقالۀ قرآن؛
- مقدمه؛
- نقدی در بخش اشتقاق واژۀ قرآن و معنای آن در قرآن کریم؛
- نقدهایی در بخش مترادفهای قرآن در خود قرآن؛
- نقد بخش قرآن و محمد؛
- نقد فصل تاریخ قرآن پس از سال 11 هجری؛
- نقد فصل ساختار قرآن؛
- نقد فصل تاریخگذاری متن؛
- نقد فصل واژگان و زبان قرآن؛
- نقد فصل شکلهای ادبی و موضوعهای عمده؛
- دورۀ آفرینش؛
- عوامل آفرینش؛
- نقد فصل قرآن در زندگی و اندیشۀ مسلمانان؛
- مروری بر مقالۀ حدیث؛
- مروری بر مقالۀ رجال؛
مروری بر مقالۀ تفسیر؛
- فهرست منابع.
جستارهای وابسته
منابع
- بررسی و نقد مداخل قرآن حدیث رجال و تفسیر در دایرة المعارف اسلام ، وبسایت پژوهشگاه مطالعات تقریبی، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: ۱۴ آذرماه ۱۴۰۰ ش.