جلوه‌های دیدنی و محاسن آثار (کتاب)
| نزهة الأبصار و محاسن الآثار | |
|---|---|
 | |
| پدیدآوران | ابی الحسن علی بن مهدی الصبری المامطیری |
| زبان | عربی |
| سال نشر | 1430 ق |
| ناشر | مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، معاونت فرهنگی |
| تعداد صفحه | 320 ص |
جلوه‌های دیدنی و محاسن آثار (نزهة الأبصار و محاسن الآثار) عنوان کتابی با محتوای خطبه‌ها، اخبار، الفاظ فصیح و سخنان حکمت‌آمیز علی بن ابی‌طالب که به اهتمام مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی منتشر شده است.
اهمیت موضوع
این کتاب گردآوری وقایع و رویدادهای دوران امام علی علیه‌السّلام است و مطالب گران‌سنگی از آن امام همام علیه‌السّلام توسط توسط فقیه، محدث و یکی از علمای بزرگ شافعی مذهب تالیف شده و نشان از توجه اهل سنت به امام علی علیه‌السّلام می‌باشد. این کتاب می‌تواند مرجعی بر برخی از زوایای مبهم و ناشناخته تاریخی آن دوران و مورد استفاده و توجه خاص پژوهش‌گران علوم اسلامی واقع شود.
موضوعات و محتواها
برخی از مطالب در بردارنده مطالبی تاریخی هچون موارد زیر است:
- داستان اصحاب فیل؛
- جدایی قریش و هاشم؛
- راهب بحیراء و دلائل حفر چاه زمزم
- روایاتی از پیامبر(ص)، امامان حسن و حسین(ع) و سایر ائمه(ع)
- و ...
کتاب مجموعاً دارای 362 حدیث می‌باشد که بدون ترتیب خاصی جمع‌آوری و بعضی از آنها نیز تکرار شده است.
اکتشافات مصحح
مصحح محترم ضمن بررسی و تصحیح این نسخه، به نکات قابل توجه بسیاری دست یافته است. از جمله این که:
- بسیاری از کتب متأخر احادیثی را از این کتاب نقل کرده‌اند که در این نسخه نیست و این نشان از آن است که مطالب این کتاب بسیار بیش از آن مقداری که اکنون هست بوده است و ایشان با تهیه مستدرکی همه آنها را ضمیمه کتاب نموده است.
- در بسیاری از منابع اهل سنت و شیعه از صاحب اثر مدح و ستایش شده است و این به اهمیت مؤلف و کتابش افزوده است.
- در کتاب فقط حدیث نقل نشده است بلکه برخی رفتار آن حضرت و بعضی آثار منسوب به ایشان و احکام دینی و حکومتی نیز آمده و تعدادی از خطبه و سخنان موجود در نهج‌البلاغه در این کتاب وجود ندارد.
مقدمه و نحوه تحقیق مصحح
مصحح در مقدمه طولانی خویش نخست نام پنج تن از علماء گذشته را که از این کتاب نام برده و از آن استفاده کرده‌اند ذکر کرده، آنگاه به نسخه مورد استفاده خویش که نسخه منحصر به فرد یمنی است که در قرن یازدهم نوشته شده و اکنون در کتابخانه واتیکان موجود می‌باشد اشاره نموده است.
ایشان به مذهب مؤلف کتاب پرداخته و یاد‌آور شده است که احتمالاً ایشان از زیدیه بوده یا بعدها به این مذهب گرایش یافته است ولی قطعاً شیعه اثنی عشری و یا اشعری و معتزلی نیست.
در ادامه، به منابع و روش نگارش کتاب و علت نام‌گذاری آن به «نزهه الابصار» اشاره می‌نماید.
سیر نگارشی کتاب
مباحث کتاب بدون هرگونه تبویب و تقسیم‌بندی متن کتاب، با دانش امام علی علیه‌السّلام در حوزه داوری شروع می‌شود و مباحثی چون: شجاعت آن حضرت، توصیف دیگران از او، حسب و نسب و فرزندانش، نامه آن حضرت به مالک اشتر و... پایان می‌یابد.
مؤلف
تألیف این کتاب به قلم مؤلف کتاب حاضر، ابوالحسن علی بن مهدی طبری مامطیری، فقیه، محدث و یکی از علمای بزرگ شافعی مذهب است. این کتاب با اهتمام مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی منتشر شده است.
زبان
نگارش این کتاب به زبان عربی انجام شده است.
منابع
- برگرفته با تلخیص از کتابنامه انتشارات مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، معاونت فرهنگی، علیرضا شاه حسینی، چاپ سوم، صفحه 373، تهران، 1389 ش.