پرش به محتوا

سنن ابن‌ماجه (کتاب)

از ویکی‌وحدت
سنن ابن‌ماجه
نامسنن ابن‌ماجه
پدیدآورانابن‌ماجه (ابو عبدالله محمد بن یزید قزوینی)
زبانعربی
موضوعحدیث

سُنَن ابن‌مَاجَه، به‌عنوان یکی از کتاب‌های شش‌گانه اهل‌سنت شناخته می‌شود و جایگاه ویژه‌ای در میان مجموعه‌های حدیثی دارد. این کتاب شامل هزاران حدیث نبوی است که توسط ابن‌ماجه تألیف شده و در زمره شش کتاب اصلی حدیثی اهل‌سنت قرار می‌گیرد.

معرفی و جایگاه

این کتاب در منابع متعدد به‌عنوان ششمین مجموعۀ صحیح سنت نبوی معرفی شده است. محققان در مقدمۀ آثار خود به اهمیت سنن ابن‌ماجه به‌عنوان یکی از صحاح سته اهل‌سنت اشاره کرده‌اند. عنوان عربی این کتاب سُنَن ابن‌مَاجَه است و یکی از شش مجموعه اصلی حدیثی اهل‌سنت محسوب می‌شود. این اثر توسط ابن‌ماجه تألیف شده و در دسته‌بندی‌های کتاب‌شناختی جایگاه مشخصی دارد[۱].

نویسنده

نویسندۀ این کتاب ابن‌ماجه با نام کامل ابوعبدالله محمدبن‌یزید قزوینی است. نام پدر نویسنده یزید است و ماجه کنیه یا نام پدر او ذکر شده است. تاریخ درگذشت نویسنده سال ۲۷۳ هجری قمری در شناسه کتاب آمده است. این تاریخ در منابع کتاب‌شناختی به‌عنوان زمان پایان حیات مؤلف ثبت شده است[۲].

ساختار و محتوا

تعداد احادیث این کتاب طبق مطالعۀ محمد فؤاد عبدالباقی، ۴۳۴۱ حدیث است. این آمار دقیق بر اساس تحقیق عبدالباقی ارائه شده و در مطالعات علمی مورد استناد قرار گرفته است. تعداد ۳۰۰۲ حدیث از احادیث این کتاب در کتاب‌های پنج‌گانه دیگر نیز آمده است. بخش قابل توجهی از احادیث با سایر کتب حدیثی مشترک است و این موضوع در پژوهش‌های مربوطه بررسی شده است.

تاریخچه و رواج

این کتاب تا سدۀ ششم هجری و دوازدهم میلادی اغلب رواج محلی داشته است. وضعیت تاریخی رواج کتاب در منابع فارسی ذکر شده و نشان‌دهنده سیر تحول پذیرش این اثر است[۳]. در مقایسه با دیگر صحاح سته، سنن ابن ماجه تا سدۀ ششم هجری عمدتاً در سطح ایران رایج بوده است. این رواج محلی تا پیش از پذیرش گسترده‌تر در سده‌های بعدی ادامه داشته است.

شروح و نسخه‌ها

شرحی بر این کتاب با عنوان «الإعلام بسنته علیه السلام شرح سنن ابن ماجه الإمام» توسط حافظ مغلطای بن قلیج المصری نوشته شده است. نام شارح و عنوان شرح در کاتالوگ‌های موجود ثبت شده است[۴] نسخه‌ای از این کتاب توسط محمد فؤاد عبدالباقی تحقیق شده است که درگذشت وی سال ۱۳۸۸ هجری قمری است. محقق معاصر کتاب مشخص شده و تلاش‌های تحقیقی بر روی متن انجام شده است[۵][۶].

نسخه‌ای سعودی از این کتاب بر اساس شش نسخه خطی با تحقیق و تخریج احادیث منطبق با شیخ آلبانی منتشر شده است. این نسخه اشاره به نسخۀ خطی و محقق معاصر دارد و با استانداردهای خاصی تهیه شده است.

پژوهش‌های انتقادی

پژوهشی دربارۀ احادیث موضوعه در سنن ابن‌ماجه از طریق عمل محققان شعیب و بشار انجام شده است. این مطالعات انتقادی روی متن صورت گرفته و در مقالات علمی منتشر شده است[۷].

پیوند به بیرون

جستارهای وابسته

پانویس

منابع

  • ابن ماجه، تاریخ درج مطلب: ۹ ژوئن ۲۰۲۰ م، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 5 آبانماه 1405 ش.
  • ابن‌ماجه، تاریخ درج مطلب: تاریخ مشاهدۀ مطلب: 5 آبانماه 1405 ش.
  • سنن ابن ماجه، تاریخ درج مطلب: تاریخ مشاهدۀ مطلب: 5 آبانماه 1405 ش.