شوکت میرضیایف
| شوکت میرضیایف | |
|---|---|
 | |
| نامهای دیگر | شوکت میرضیایف |
| اطلاعات شخصی | |
| سال تولد | ۱۹۵۷ م، ۱۳۳۵ ش، ۱۳۷۶ ق |
| روز تولد | ۲۴ ژوئیه ۱۹۵۷ |
| محل تولد |
|
| دین | اسلام، سنی |
| فعالیتها |
|
| وبگاه | https://president.uz/ |
شوکت میرضیایف، سیاستمدار و مهندس ازبک است که از سال ۲۰۱۶ م، تاکنون بهعنوان دومین رئیسجمهور ازبکستان پس از استقلال فعالیت میکند. او پیش از ریاستجمهوری، بهعنوان نخستوزیر ازبکستان (۲۰۰۳ - ۲۰۱۶ م) و فرمانداران منطقههای جیزاخ و سمرقند خدمت کرده است. میرضیایف در دوران مسولیتش، سیاستهای اصلاحطلبانهای را در داخل و خارج از کشور آغاز کرد که منجر به بازگشایی مرزها، بهبود روابط با همسایگان، آزادی زندانیان سیاسی و تلاش برای رفع نقض حقوق بشر (مانند کار اجباری در برداشت پنبه) گردید.
زندگینامه
میرضیایف در ۲۴ ژوئیه ۱۹۵۷ در منطقۀ جیزاخ در جمهوری سوسیالیستی ازبکستان (اتحاد جماهیر شوروی) متولد شد. میرضیایف متأهل و دارای پنج فرزند است. او در سال ۱۹۸۱ م، از انستیتوی آبیاری و بهسازی تاشکند فارغالتحصیل شد و دارای مدرک دکترای علوم فنی است. وی در اواخر دهۀ ۱۹۸۰ م، به حزب کمونیست اتحاد جماهیر شوروی پیوست و در اوایل دهۀ ۱۹۹۰ م، بهعنوان نمایندۀ در شورای عالی ازبکستان انتخاب شد. سوابق اجرایی میرضیایف شامل فرمانداری منطقۀ جیزاخ (۱۹۹۶ - ۲۰۰۱ م) و فرمانداری منطقه سمرقند (۲۰۰۱ - ۲۰۰۳ م) بود. در دسامبر ۲۰۰۳، او توسط اسلام کریماف، رئیسجمهور وقت، بهعنوان نخستوزیر معرفی شد و تا سپتامبر ۲۰۱۶ در این سمت باقی ماند. او بهعنوان یک فرد فنی و مهندسی شناخته میشود که نگاه عملگرایانهای به مسائل اقتصادی و زیرساختی دارد.
دوران نخستوزیری
در دوران نخستوزیری میرضیایف، ازبکستان روابط اقتصادی خود را با کشورهایی مانند کره جنوبی گسترش داد. در سال ۲۰۰۶ م، توافقنامههایی برای صادرات سنگ اورانیوم ازبکستان به کره جنوبی امضا شد که واسطهگری شرکتهای آمریکایی را حذف کرد. با این حال، دوران او با انتقادات جدی در زمینۀ حقوق بشر، بهویژه در مورد کار اجباری کودکان و بزرگسالان در برداشت پنبه همراه بود. گزارشهای سازمانهایی مانند دیدهبان حقوق بشر نشان میداد که ایشان، بهعنوان مسئول مناطق عمدۀ تولید پنبه، نظارت مستقیم بر این سیستم داشته است.
ریاستجمهوری
پس از مرگ اسلام کریماف در سپتامبر ۲۰۱۶، میرضیایف ابتدا بهعنوان رئیس کمیتۀ برگزاری مراسم تشییع و سپس بهعنوان رئیسجمهور موقت منصوب شد. او در دسامبر ۲۰۱۶ در انتخابات ریاستجمهوری پیروز شد و رسماً وارد کاخ ریاستجمهوری گردید. میرضیایف با وعدههای اصلاحطلبانه وارد قدرت شد و برنامهای را تحت عنوان «ازبکستان جدید» آغاز کرد.
اصلاحات داخلی
میرضیایف مجموعهای از اصلاحات گسترده را در حوزههای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی اجرا کرد:
- آزادی زندانیان سیاسی: دستور آزادی صدها زندانی سیاسی را صادر کرد که با استقبال گستردۀ داخلی و بینالمللی مواجه شد.
- اقتصاد: تلاش برای جذب سرمایهگذاری خارجی، کاهش انحصار دولتی در اقتصاد و اصلاح نظام بانکی.
- میراث فرهنگی: تأکید بر احیای هویت فرهنگی ازبکستان و برگزاری جشنوارههای بینالمللی هنر و فرهنگ با حمایت یونسکو.
- حقوق زنان و اقلیتها: ایجاد شوراهايی برای حمایت از زنان و اعطای تابعیت به افراد بیتابعیت که سالها در ازبکستان زندگی میکردند.
سیاست خارجی و روابط منطقهای
یکی از مهمترین دستاوردهای میرضیایف، تغییر رویکرد ازبکستان از انزوا به تعامل منطقهای بود:
- ترمیم روابط با همسایگان: او اختلافات مرزی و آبی طولانیمدت با قرقیزستان و تاجیکستان را حل کرد. پروازهای منظم بین تاشکند و دوشنبه پس از سالها از سر گرفته شد.
- پروژههای ترانزیتی: میرضیایف پروژه راهآهن «مزار شریف - کابل - پیشاور» را برای اتصال آسیای مرکزی به جنوب آسیا و افزایش تجارت منطقهای پیشنهاد داد.
- سازمان اکو: ازبکستان تحت رهبری او نقش فعالتری در سازمان همکاری اقتصادی (ECO) ایفا کرد و میزبان اجلاسهای مهمی از جمله اجلاس سران اکو در سال ۲۰۲۱ م، شد.
- دیپلماسی فرهنگی: برگزاری مجمع بینالمللی «آسیای مرکزی در چهارراه تمدنهای جهانی» در شهر تاریخی خیوه، نشاندهنده تلاش او برای معرفی فرهنگ غنی ازبکستان به جهان است.
روابط دیپلماتیک با ایران
جمهوری اسلامی ایران و ازبکستان روابط دیپلماتیک دارند. سفیر جمهوری اسلامی ایران در ازبکستان فعالیت میکند. دو کشور در سازمانهای بینالمللی متعددی از جمله سازمان ملل متحد عضو هستند.
واکنش به شهادت امام خامنهای
میرضیایف در واکنش به شهادت امام خامنهای و وقوع جنگ رمضان طی پیامی ابراز داشت خبر ناگوار درگذشت حضرت آیتالله سیدعلی خامنهای، رهبر معظم انقلاب اسلامی ایران و اعضای خانوادۀ ایشان قلب ما را به شدت اندوهگین ساخت[۱].
جستارهای وابسته
پانویس
منابع
- آقای شوکت میرضیایف، دومین رئیس جمهور ازبکستان مستقل، وبسایت روزنامه شرق، تاریخ درج مطلب: ۲۵ فروردینماه ۱۴۰۰ ش، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 13 اردیبهشتماه 1405.