محمد بن فضل بلخی
| محمد بن فضل بلخی | |
|---|---|
 | |
| نام کامل | ابوعبدالله محمد بن الفضل بن عباس بن حفص البلخی |
| اطلاعات شخصی | |
| محل تولد | بلخ |
| سال درگذشت | 319 ق، ۳۱۰ ش، ۹۳۱ م |
| محل درگذشت | ازبکستان |
| دین | اسلام |
| استادان | احمد الخضرویه |
| فعالیتها | از بزرگان شیوخ صوفیه خراسان |
ابوعبدالله محمد بن فضل بن عباس بن حفص بلخی از علمای اهل سنت و جماعت و از صوفیان برجسته در قرن چهارم هجری قمری است[۱] که اصالتاً از بلخ ولی ساکن سمرقند بوده است.
نظرات دیگران
ابوعبدالرحمن السلمی او را «یکی از بزرگان شیوخ خراسان» توصیف کرده است.
ابوعثمان الحیری او را دوست میداشت و درباره او میگفت: اگر در خود نیرو مییافتم نزد برادرم محمد بن الفضل میرفتم و با دیدن او آرامش مییابم. دیدن او انسان ساز است [۲] [۳].
اساتید
احمد الخضرویه بر او استادی کرد و علم حدیث را به او آموخت[۴] و در سمرقند واعظ و متذکر بود. همانطور که قبلا ذکر شد سلمی در طبقات تصوف و طوسی در اللمع از وی سخن به میان آوردهاند[۵].
منصب قضاوت
بلخی را در سمرقند به منصب قضاوت گماشتند، وی از آنجا آهنگ حجاز کرد، در نیشابور او را بزرگ داشتند سپس به سمرقند بازگشت[۶].
گفتار
او را از بلخ اخراج کردند زیرا آیات را به گونهای خاص نقل میکرد[۷] و معتقد بود سه نوع علم دارد:
- معرفت به خدا، معرفت از خدا، معرفت با خدا.
- اول علم به صفات خداوند، دوم علم ظاهر و باطن و حلال و حرام و سوم علم خوف و امید و حب و اشتیاق به خداوند.
- نشانه بدبختی سه چیز است: علم بدون عمل، عمل بدون اخلاص و مصاحبت با صلحا و رعایت نکردن شان و منزلت ایشان.
وفات
او در سال 319 هجری قمری درگذشت.
پانویس
- ↑ طبقات الصوفية، تأليف: أبو عبد الرحمن السلمي، ص171-175، دار الكتب العلمية، ط2003
- ↑ طبقات الأولياء، تأليف: ابن الملقن، ج1، ص51
- ↑ شذرات الذهب في أخبار من ذهب، تأليف: ابن العماد، ج2، ص279
- ↑ عبدالکریم بن هوازن قشیری، ترجمه رسالة قشیریه، ج۱، ص۵۷، چاپ فروزانفر، تهران ۱۳۶۱ ش
- ↑ جورج طرابيشي (2006). معجم الفلاسفة (الطبعة الثالثة). بيروت، لبنان: دار الطليعة. صفحة 186
- ↑ عبدالرحمان بن احمد جامی، نفحات الانس، ج۱، ص۵۳، چاپ محمود عابدی، تهران ۱۳۷۰ ش
- ↑ علی بن عثمان هجویری، کشف المحجوب، ج۱، ص۱۷۷، چاپ ژوکوفسکی، با مقدمه قاسم انصاری، تهران ۱۳۷۱ ش