هوگو چاوز
| هوگو چاوز | |
|---|---|
 | |
| اطلاعات شخصی | |
| سال تولد | 1954 م، ۱۳۳۲ ش، ۱۳۷۳ ق |
| روز تولد | ۲۸ ژوئیه |
| محل تولد |
|
| روز درگذشت | ۶ مارس |
| محل درگذشت |
|
| دین | کاتولیک، کاتولیک |
| فعالیتها |
|
هوگو چاوز (به اسپانیایی: Hugo Rafael Chávez Frías) سیاستمدار، نظامی و رئیسجمهور سابق ونزوئلا بود. او بهعنوان یکی از پرنفوذترین رهبران چپگرای آمریکای لاتین و چهرۀ برجستهٔ انقلاب بولیواری شناخته میشود. چاوز بهدلیل مواضع ضدامپریالیستی، مخالفت با جهانیسازی نئولیبرالی و سیاست خارجی آمریکا در سطح جهانی شناخته شده بود و در دوران ریاستجمهوری با کشورهایی چون ایران و کوبا ارتباط نزدیک برقرار کرد.
زندگینامه
هوگو چاوز در ۲۸ ژوئیه ۱۹۵۴ م، در یک خانوادۀ کمدرآمد در سابانتا، ایالت باریناس، در غرب ونزوئلا به دنیا آمد. والدین او معلم مدرسه بودند و چاوز دومین فرزند از شش برادر بود. او تحصیلات ابتدایی و متوسطۀ خود را در مدارس دولتی گذراند و سپس در سال ۱۹۷۱ م، وارد آکادمی نظامی ونزوئلا شد. قبل از ورود به عرصهٔ سیاست رسمی، بهعنوان سرباز چترباز و معلم تاریخ در دانشکدۀ افسری خدمت کرد.
ورود به سیاست
چاوز دارای پیشینهٔ نظامی بود و در دوران خدمت خود در ارتش ونزوئلا تلاش کرد نیرویی انقلابی در ساختار نظامی کشور ایجاد کند. در سال ۱۹۹۲ م، او رهبری یک کودتای نافرجام علیه دولت وقت را بهعهده داشت که هدف آن سرنگونی رئیسجمهور کارلوس آندرس پرس بود. این کودتا شکست خورد و چاوز دستگیر شد، اما پس از دو سال زندان در سال ۱۹۹۴ م، مورد عفو قرار گرفت و از آن زمان وارد عرصهٔ سیاسی شد.
ریاستجمهوری
چاوز در انتخابات ریاستجمهوری ۶ دسامبر ۱۹۹۸ م، بهعنوان نامزد جریان اصلاحطلب با کسب ۵۶ درصد آرا پیروز شد و در دوم فوریه ۱۹۹۹ م، بهطور رسمی ریاستجمهوری را بر عهده گرفت. او در مقام رئیسجمهور اصلاحات گستردهای را در عرصهٔ سیاسی و اقتصادی با عنوان «انقلاب بولیواری» به اجرا گذاشت. این اصلاحات، محور قضاوت و بحثهای گسترده دربارهٔ دوران ریاستجمهوری او بود.
وی مدت ریاستجمهوری را از پنج سال به شش سال افزایش داد و با کشورهای متحد از جمله کوبا پیوندهای گستردهای برقرار کرد. وی توانست در سالهای ۲۰۰۶ و ۲۰۱۲ م، نیز در انتخابات ریاستجمهوری پیروز شود و محبوبیت بیشتری در میان بخشهایی از اقشار فقیر جامعه به دست آورد.
اصلاحات اقتصادی و اجتماعی
ایشان بهمنظور بهبود وضعیت رفاهی مردم و کاهش شکاف طبقاتی، برنامههای اجتماعی گستردهای را اجرا کرد که باعث تحول در زندگی اقشار کمدرآمد شد. از جملهٔ این اقدامات ملیکردن صنایع کلیدی، محدودکردن فعالیت شرکتهای چندملیتی، ساخت خانههای ارزانقیمت و مبادلات نفتی با کشورهای دیگر برای دریافت خدمات مانند آموزش و پزشکی بود. این سیاستها باعث شد که او در میان بخشهای قابلتوجهی از مردم آمریکای لاتین بهعنوان قهرمان ملی شناخته شود.
سیاست خارجی
هوگو چاوز در سیاست خارجی خود بهویژه بر دیپلماسی نفتی و تقویت همگرایی کشورهای آمریکای لاتین تأکید داشت. او مناسبات نزدیک با دولتهای مخالف سیاستهای آمریکا برقرار کرد و همکاریهای سیاسی و اقتصادی با کشورهایی مانند ایران و کوبا را توسعه داد؛ رابطهای که در سالهای گذشته در چندین نشست رسمی و دیدارهای سران تکرار شده است.
مواضع ضداستعماری
هوگو چاوز بهدلیل مخالفت صریح با سیاستهای اقتصادی نئولیبرالی، نفوذ آمریکا در منطقه و حمایت از جنبشهای ضداستکباری شهرت یافت. وی خود را ادامهدهندهٔ راه قهرمانان استقلال آمریکای لاتین، بهویژه سیمون بولیوار، میدانست و در عرصهٔ جهانی مواضع قوی علیه امپریالیسم اتخاذ میکرد.
درگذشت
چاوز پس از یک دورهٔ طولانی مبارزه با بیماری سرطان، در ۶ مارس ۲۰۱۳ در کاراکاس درگذشت. در پی درگذشت او، نیکلاس مادورو وزیر امورخارجۀ او بر مسند قدرت نشست و سیاستهای او را ادامه داد. بسیاری از رهبران و کشورهای مختلف، از جمله ایران، کوبا و برخی کشورهای آمریکای لاتین به مناسبت نقش او در صحنهٔ بینالمللی پیامهای رسمی تسلیت منتشر کردند.
بازتاب در رسانهها و جامعه
هوگو چاوز یکی از چهرههای بحثبرانگیز قرن بیستم و بیست و یکم بود؛ برخی او را رهبر مردمی و قهرمان فقرا میدانستند و برخی دیگر سیاستهایش را بهدلیل تمرکز قدرت و رویکردهای اقتصادی مورد انتقاد قرار دادند. تأثیر او بر سیاستهای چپ در آمریکای لاتین و نقش او در شکلدهی به موج چپگرایی منطقهای از موضوعات مهم تحلیلهای سیاسی بوده است.
جستارهای وابسته
منابع
- دربارۀ هوگو چاوز، وبسایت خبری ایرنا، تاریخ درج مطلب: 15 اسفندماه 1404 ش، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 16 دیماه 1404 ش.