پرش به محتوا

اغلبیان: تفاوت میان نسخه‌ها

۱۴ بایت اضافه‌شده ،  ‏۵ دسامبر ۲۰۲۲
جز
تمیزکاری
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (تمیزکاری)
خط ۱۸: خط ۱۸:
|-
|-
|دوره تاریخی
|دوره تاریخی
|800- 909 م./ ۱۸۴ -۲۹۶ ق.(قرون وسطی)
|800- 909 م. / ۱۸۴ -۲۹۶ ق. (قرون وسطی)
|-
|-
|پایتخت
|پایتخت
خط ۳۳: خط ۳۳:
'''اغلبیان''' که با عناوین بنو اغلب و اغالبه نیز شناخته می‌شوند (۲۹۶ - ۱۸۴ قمری / ۹۰۹ - ۸۰۰ میلادی) دودمانی از امرای عرب [[مسلمان]] ایرانی تبار از [[خراسان]] بودند که در سرزمین‌های افریقیه و صقلیه (سیسیل) فرمانروایی می‌کردند و بیش از یک قرن حکومت کردند. [[علویان]] پس از استقرار حکومت [[ادریسیان]]، در [[مغرب دور]] به تجهیز لشکری از قبایل [[بربر]] پرداخته، با این لشکر به [[مغرب میانی]] حمله برد و آن را به حکومت خود ضمیمه کرد. با پیشرفت ادریس، [[هارون الرشید]] از ترس طمع ادریس بر افریقیه و تسلط بر آن، تصمیم گرفت حکومتی مستقل در [[مغربِ نزدیک]] تشکیل داده، به کسی واگذارد که بتواند خطر [[ادریسیان]] را دفع کند. هارون برای این مسئولیت، [[ابراهیم بن اغلب]] را برگزید و او را در سال ۱۸۴ ق حاکم افریقیه گردانید. استقلال دولت اغلبی، آخرین تلاش خلافت عباسی جهت حفظ مغرب از سقوط کامل در برابر هجوم شیعه و خوارج و تا حدودی امویان اندلس بود.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1397/04/26/1778700/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D8%AA%D9%85%D8%AF%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D8%B1%DB%8C%D9%82%DB%8C%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%BA%D9%84%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86 فرهنگ و تمدن اسلامی در افریقیه در دوران اغلبیان]</ref>
'''اغلبیان''' که با عناوین بنو اغلب و اغالبه نیز شناخته می‌شوند (۲۹۶ - ۱۸۴ قمری / ۹۰۹ - ۸۰۰ میلادی) دودمانی از امرای عرب [[مسلمان]] ایرانی تبار از [[خراسان]] بودند که در سرزمین‌های افریقیه و صقلیه (سیسیل) فرمانروایی می‌کردند و بیش از یک قرن حکومت کردند. [[علویان]] پس از استقرار حکومت [[ادریسیان]]، در [[مغرب دور]] به تجهیز لشکری از قبایل [[بربر]] پرداخته، با این لشکر به [[مغرب میانی]] حمله برد و آن را به حکومت خود ضمیمه کرد. با پیشرفت ادریس، [[هارون الرشید]] از ترس طمع ادریس بر افریقیه و تسلط بر آن، تصمیم گرفت حکومتی مستقل در [[مغربِ نزدیک]] تشکیل داده، به کسی واگذارد که بتواند خطر [[ادریسیان]] را دفع کند. هارون برای این مسئولیت، [[ابراهیم بن اغلب]] را برگزید و او را در سال ۱۸۴ ق حاکم افریقیه گردانید. استقلال دولت اغلبی، آخرین تلاش خلافت عباسی جهت حفظ مغرب از سقوط کامل در برابر هجوم شیعه و خوارج و تا حدودی امویان اندلس بود.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1397/04/26/1778700/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D8%AA%D9%85%D8%AF%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D8%B1%DB%8C%D9%82%DB%8C%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%BA%D9%84%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86 فرهنگ و تمدن اسلامی در افریقیه در دوران اغلبیان]</ref>


==تاریخ==
== تاریخ ==
پدر ابراهیم ابن الاغلب یک سردار خراسانی بود که در ارتش [[عباسیان]] خدمت می‌کرد. هارون و ابراهیم به توافق رسیدند که حکومت ابراهیم در مقابل پرداخت سالیانه معین به [[خلیفه]]، ارث خانوادگی او باشد. قیروان مرکز ولایت و حکومت ابراهیم بود. او با ساختن شهری به نام «عباسیه» آن را برای پایتخت دولت خود، معروف به دولت اغلبی‌ها برگزید.<ref>ترمانینی، عبدالسلام، رویدادهای تاریخ اسلام، ج ۱، ص ۴۴۰، شرح حال ابراهیم بن اغلب اول.</ref> در روزگار زیادة الله اول، نوه ابراهیم بن اغلب، استیلا بر جزیره سیسیل به فرماندهی فقیه بزرگ، "اسد بن فرات" به‌طور کامل صورت گرفت و به حکومت اغلبی‌ها ضمیمه شد. حکومت [[ادریسیان]] و اغلبیان تا هنگام استقرار دولت [[فاطمیان]] دوام یافت. در سال ۱۸۴ ق/۸۰۰ م [[هارون‌الرشید]] فرمانروایی ایالت افریقیه ([[تونس]] جدید) را در برابر خراج سالانه ۴۰٬۰۰۰ دینار به ابراهیم واگذار کرد. این واگذاری به دلیل دوری فاصله [[شمال آفریقا]] از [[بغداد]] با خودمختاری بسیاری همراه بود. در زمان زیادةالله اول اغلبیان، صقلیه (سیسیل) که در تصرف [[بیزانس]] بود را بدست آوردند (۲۱۷ ق/۸۲۷ م). اغالبه ناوگان بزرگی ترتیب دادند که مایه پیروزی آنها در مدیترانه مرکزی گردید. در سال ۲۵۵ ق / ۸۶۸ م [[مالت]] را هم بدست آوردند.
پدر ابراهیم ابن الاغلب یک سردار خراسانی بود که در ارتش [[عباسیان]] خدمت می‌کرد. هارون و ابراهیم به توافق رسیدند که حکومت ابراهیم در مقابل پرداخت سالیانه معین به [[خلیفه]]، ارث خانوادگی او باشد. قیروان مرکز ولایت و حکومت ابراهیم بود. او با ساختن شهری به نام «عباسیه» آن را برای پایتخت دولت خود، معروف به دولت اغلبی‌ها برگزید.<ref>ترمانینی، عبدالسلام، رویدادهای تاریخ اسلام، ج ۱، ص ۴۴۰، شرح حال ابراهیم بن اغلب اول.</ref> در روزگار زیادة الله اول، نوه ابراهیم بن اغلب، استیلا بر جزیره سیسیل به فرماندهی فقیه بزرگ، "اسد بن فرات" به‌طور کامل صورت گرفت و به حکومت اغلبی‌ها ضمیمه شد. حکومت [[ادریسیان]] و اغلبیان تا هنگام استقرار دولت [[فاطمیان]] دوام یافت. در سال ۱۸۴ ق/۸۰۰ م [[هارون‌الرشید]] فرمانروایی ایالت افریقیه ([[تونس]] جدید) را در برابر خراج سالانه ۴۰٬۰۰۰ دینار به ابراهیم واگذار کرد. این واگذاری به دلیل دوری فاصله [[شمال آفریقا]] از [[بغداد]] با خودمختاری بسیاری همراه بود. در زمان زیادةالله اول اغلبیان، صقلیه (سیسیل) که در تصرف [[بیزانس]] بود را بدست آوردند (۲۱۷ ق/۸۲۷ م). اغالبه ناوگان بزرگی ترتیب دادند که مایه پیروزی آنها در مدیترانه مرکزی گردید. در سال ۲۵۵ ق / ۸۶۸ م [[مالت]] را هم بدست آوردند.


==فرمانروایان==
== فرمانروایان ==


ابراهیم بن اغلب (۸۱۲ -۸۰۰)
ابراهیم بن اغلب (۸۱۲ -۸۰۰)
خط ۵۸: خط ۵۸:
زیادةالله سوم (۹۰۹-۹۰۳)
زیادةالله سوم (۹۰۹-۹۰۳)


==فرهنگ و تمدن==
== فرهنگ و تمدن ==
نمایی تحلیلی از فرهنگ و [[تمدن اسلامی]] که در کتاب‌های تاریخ تحلیلی [[مغرب]] و مطالعه تحلیلی فرهنگ و [[تمدن اسلامی]] در عهد اغالبه و شهرهای افریقیه آمده است، نشان می‌دهد که پدیده توسعه تمدن و فرهنگ اسلامی در عهد اغالبه چهره بخش اصلی افریقیه و [[مغرب ادنی]] را در دوره اغلبه تغییر داده است.
نمایی تحلیلی از فرهنگ و [[تمدن اسلامی]] که در کتاب‌های تاریخ تحلیلی [[مغرب]] و مطالعه تحلیلی فرهنگ و [[تمدن اسلامی]] در عهد اغالبه و شهرهای افریقیه آمده است، نشان می‌دهد که پدیده توسعه تمدن و فرهنگ اسلامی در عهد اغالبه چهره بخش اصلی افریقیه و [[مغرب ادنی]] را در دوره اغلبه تغییر داده است.


خط ۷۳: خط ۷۳:
آنها دو نوع ویژه از تاسیسات شهری با نام ویژه "دمنه" و "فسقیه" تأسیس کردند.<ref>[https://civilica.com/doc/802859/ مقاله فرهنگ و تمدن اسلامی افریقیه در دوران اغلبیان]</ref>
آنها دو نوع ویژه از تاسیسات شهری با نام ویژه "دمنه" و "فسقیه" تأسیس کردند.<ref>[https://civilica.com/doc/802859/ مقاله فرهنگ و تمدن اسلامی افریقیه در دوران اغلبیان]</ref>


==تثبیت فقه مالکی در آفریقا==
== تثبیت فقه مالکی در آفریقا ==
با آغاز فتوحات در [[مغرب اسلامی]] و فرآیند گسترش [[اسلام]] در آن سـرزمین، زمزمه‌های فراگیـر
با آغاز فتوحات در [[مغرب اسلامی]] و فرآیند گسترش [[اسلام]] در آن سـرزمین، زمزمه‌های فراگیـر
شدن اسلام پیش آمد. این امر در فاصله قرن دوم و سوم به اوج خود رسید و این زمانی بود کـه
شدن اسلام پیش آمد. این امر در فاصله قرن دوم و سوم به اوج خود رسید و این زمانی بود کـه
خط ۸۸: خط ۸۸:
گردید.<ref>[http://ensani.ir/file/download/article/20151230151215-9945-66.pdf سیر تثبیت فقه مالکی در دوره اغلبیان]، 1 عبدالواحد قادری و آذر جلیلیان</ref>
گردید.<ref>[http://ensani.ir/file/download/article/20151230151215-9945-66.pdf سیر تثبیت فقه مالکی در دوره اغلبیان]، 1 عبدالواحد قادری و آذر جلیلیان</ref>


==آثار==
== آثار ==
[[پرونده: مخزن آب اغلبیان.jpg|جایگزین=|بندانگشتی|مخزن آب اغلبیان]]
[[پرونده: مخزن آب اغلبیان.jpg|جایگزین=|بندانگشتی|مخزن آب اغلبیان]]
===مخزن آب اغلبیان، قیروان===
=== مخزن آب اغلبیان، قیروان ===


فرمانروایان اغلبی به آبادانی کردن و ساختن بنا اشتیاق داشتند.
فرمانروایان اغلبی به آبادانی کردن و ساختن بنا اشتیاق داشتند.


زیادةالله اول [[مسجد]] برزگ قیروان را ساخت و احمد مسجد بزرگ تونس را تجدید بنا نمود. افزون بر این آثار بسیار برای آبیاری و کشاورزی در مناطق جنوب افریقیه که چندان حاصل‌خیز نبود، ساخته شد.
زیادةالله اول [[مسجد]] برزگ قیروان را ساخت و احمد مسجد بزرگ تونس را تجدید بنا نمود. افزون بر این آثار بسیار برای آبیاری و کشاورزی در مناطق جنوب افریقیه که چندان حاصل‌خیز نبود، ساخته شد.


'''منابع:'''
'''منابع:'''


*کلیفورد ادموند بوسورث (۱۳۷۱)، سلسله‌های اسلامی، ترجمهٔ فریدون بدره‌ای، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی (پژوهشگاه)
* کلیفورد ادموند بوسورث (۱۳۷۱)، سلسله‌های اسلامی، ترجمهٔ فریدون بدره‌ای، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی (پژوهشگاه)
*عبدالسلام ترمانینی، رویدادهای تاریخ اسلام، ترجمه پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، ج ۲، ص ۴۱.
* عبدالسلام ترمانینی، رویدادهای تاریخ اسلام، ترجمه پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، ج ۲، ص ۴۱.
 


==پانویس==
== پانویس ==
{{پانویس|1}}
{{پانویس|1}}


[[رده:حکومت‌ها]]
[[رده:حکومت‌ها]]
[[رده: تاریخ]]
[[رده:تاریخ]]
[[رده: مغرب]]
[[رده:مغرب]]
۴٬۹۳۳

ویرایش