۸۷٬۰۳۶
ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات شخصیت | |||
| عنوان = سوره حمد | |||
| تصویر = سوره حمد.jpg | |||
| نام = سوره حمد | |||
| | | نامهای دیگر = | ||
| | | سال تولد = | ||
| | | تاریخ تولد = | ||
| | | محل تولد = | ||
| | | سال درگذشت = | ||
| | | تاریخ درگذشت = | ||
| | | محل درگذشت = | ||
| | | استادان = | ||
| | | شاگردان = | ||
| | | دین = | ||
| | | مذهب = | ||
| | | آثار = | ||
| | | فعالیتها = | ||
| | | وبگاه = | ||
}} | |||
'''سوره حمد''' یا سوره فاتحه نخستین سوره [[قرآن کریم]]، ملقب به امالکتاب، از [[سورههای مکی]] و در جزء یک قرار دارد. این سوره از سورههای «قصار» است که در عین اختصار، بنا بر روایات، در معنا بزرگ و اساس [[قرآن]] است. سورهٔ فاتحه در [[نمازهای واجب]] و [[مستحب]] خوانده میشود و محتوای اصلی آن، توحید و سپاس [[خداوند]] است. | '''سوره حمد''' یا سوره فاتحه نخستین سوره [[قرآن کریم]]، ملقب به امالکتاب، از [[سورههای مکی]] و در جزء یک قرار دارد. این سوره از سورههای «قصار» است که در عین اختصار، بنا بر روایات، در معنا بزرگ و اساس [[قرآن]] است. سورهٔ فاتحه در [[نمازهای واجب]] و [[مستحب]] خوانده میشود و محتوای اصلی آن، توحید و سپاس [[خداوند]] است. | ||
این سوره که به امالکتاب نیز ملقب است، هفت آیه و در جزء یک قرار دارد. چون در این سوره، خدا، حمد و ثنا شده، این سوره حمد خوانده شدهاست. محتوای اصلی آن [[توحید]] و سپاس خداوند است. | این سوره که به امالکتاب نیز ملقب است، هفت آیه و در جزء یک قرار دارد. چون در این سوره، خدا، حمد و ثنا شده، این سوره حمد خوانده شدهاست. محتوای اصلی آن [[توحید]] و سپاس خداوند است. | ||
=نامهای دیگر= | == نامهای دیگر == | ||
سوره فاتحة الکتاب، سوره فاتحة القرآن، سوره امالکتاب، سوره امالقرآن، سوره سبع المثانی، سوره قرآن العظیم، سوره حمد، سوره صلاة(سوره نماز)، سوره شفاء، سوره شافیه، سوره رِقیّه، سوره اساس، سوره وافیه، سوره کافیه، سوره کنز، سوره شکر، سوره ثناء، سوره مناجات، سوره تفویض، سوره دعاء، سوره نور، سوره تعلیم المسأله، سوره سؤال، سوره حمد أولی، سوره حمد قصری<ref>ترجمۀ الإتقان فی علومالقرآن، ج 1، ص 189 - 193</ref>، سوره منت<ref>تبصير الرحمن و تيسير المنان، ج 1، ص 9.</ref>. | سوره فاتحة الکتاب، سوره فاتحة القرآن، سوره امالکتاب، سوره امالقرآن، سوره سبع المثانی، سوره قرآن العظیم، سوره حمد، سوره صلاة(سوره نماز)، سوره شفاء، سوره شافیه، سوره رِقیّه، سوره اساس، سوره وافیه، سوره کافیه، سوره کنز، سوره شکر، سوره ثناء، سوره مناجات، سوره تفویض، سوره دعاء، سوره نور، سوره تعلیم المسأله، سوره سؤال، سوره حمد أولی، سوره حمد قصری<ref>ترجمۀ الإتقان فی علومالقرآن، ج 1، ص 189 - 193</ref>، سوره منت<ref>تبصير الرحمن و تيسير المنان، ج 1، ص 9.</ref>. | ||
=معنای حمد و مفهوم کلی سوره= | == معنای حمد و مفهوم کلی سوره == | ||
حمد به معنای ستایش و ثناگویی میباشد<ref> قاموس قرآن، ج 2، ص: 172.</ref>. مفهوم کلی سوره ستایش، نیایش است. | حمد به معنای ستایش و ثناگویی میباشد<ref> قاموس قرآن، ج 2، ص: 172.</ref>. مفهوم کلی سوره ستایش، نیایش است. | ||
=علت نامگذاری سوره= | == علت نامگذاری سوره == | ||
«سوره فاتحة الکتاب»؛ زیرا که آغازگر [[قرآن]] است و آموزش قرآن و قرائت [[نماز]] نیز با آن آغاز میگردد<ref>ترجمۀ الإتقان فی علومالقرآن، ج 1، ص 189.</ref>. | «سوره فاتحة الکتاب»؛ زیرا که آغازگر [[قرآن]] است و آموزش قرآن و قرائت [[نماز]] نیز با آن آغاز میگردد<ref>ترجمۀ الإتقان فی علومالقرآن، ج 1، ص 189.</ref>. | ||
خط ۶۶: | خط ۵۶: | ||
«سوره منت»؛ به خاطر لحن منتی قول خداوند که میفرماید: «ما به تو سبعالمثانی و قرآن عظیم را دادیم<ref>تبصير الرحمن و تيسير المنان، ج1، ص 9.</ref>». | «سوره منت»؛ به خاطر لحن منتی قول خداوند که میفرماید: «ما به تو سبعالمثانی و قرآن عظیم را دادیم<ref>تبصير الرحمن و تيسير المنان، ج1، ص 9.</ref>». | ||
=اهداف و آموزهها= | == اهداف و آموزهها == | ||
مقاصد و اهداف کلی سوره حمد عبارتاند از: | مقاصد و اهداف کلی سوره حمد عبارتاند از: | ||
خط ۷۲: | خط ۶۲: | ||
بیان نیاز و عشق و دعا؛ اول این سوره ستایش، وسط آن اخلاص و پایانش نیایش بی واسطه با خدا، و نوعی آموزش سخن گفتن مستقیم با اوست<ref>تفسير قرآن مهر، ج 1، ص 124</ref>. | بیان نیاز و عشق و دعا؛ اول این سوره ستایش، وسط آن اخلاص و پایانش نیایش بی واسطه با خدا، و نوعی آموزش سخن گفتن مستقیم با اوست<ref>تفسير قرآن مهر، ج 1، ص 124</ref>. | ||
=محتوا و موضوعات= | == محتوا و موضوعات == | ||
هفت آیهای که در سوره حمد وجود دارد هر کدام اشاره به مطلب مهمی است: | هفت آیهای که در سوره حمد وجود دارد هر کدام اشاره به مطلب مهمی است: | ||
خط ۸۵: | خط ۷۵: | ||
سرانجام آخرین آیه این سوره، ترسیم واضح و روشنی است از صراط مستقیم راه کسانی است که مشمول نعمتهای او شدهاند، و از راه مغضوبین و گمراهان جدا است<ref>تفسير نمونه، ج 1، ص 7-6</ref>. | سرانجام آخرین آیه این سوره، ترسیم واضح و روشنی است از صراط مستقیم راه کسانی است که مشمول نعمتهای او شدهاند، و از راه مغضوبین و گمراهان جدا است<ref>تفسير نمونه، ج 1، ص 7-6</ref>. | ||
=فضائل، خواص و ثواب قرائت= | == فضائل، خواص و ثواب قرائت == | ||
از [[رسول اكرم(ص)|رسول اکرم(ص)]] نقل شده است که فرمود: «هر کس سوره فاتحهالکتاب را بخواند به او آن چنان پاداش میدهند که گویی دو ثلث قرآن را خوانده و بر هر مؤمن و مؤمنه صدقه داده است». همین مضمون از آن حضرت، به سند دیگری نقل شده است با این تفاوت که گویی تمام قرآن را خوانده است. | از [[رسول اكرم(ص)|رسول اکرم(ص)]] نقل شده است که فرمود: «هر کس سوره فاتحهالکتاب را بخواند به او آن چنان پاداش میدهند که گویی دو ثلث قرآن را خوانده و بر هر مؤمن و مؤمنه صدقه داده است». همین مضمون از آن حضرت، به سند دیگری نقل شده است با این تفاوت که گویی تمام قرآن را خوانده است. | ||
خط ۹۹: | خط ۸۹: | ||
سپس فرمود: هر که آن را بخواند در حالی که به دوستی محمّد و آل او معتقد و به ظاهر و باطن آن مؤمن، و پیرو فرمانش باشد خداوند در برابر هر حرفی از آن حسنهای به او میدهد که هر یک از آن بالاتر از دنیا با همه اموال و خیراتش میباشد. و اگر کسی بدین سوره که خوانده میشود گوش فرا دهد به مقدار یک سوم از [[ثواب]] و اجر خواندنش را خواهد داشت این چیز را غنیمت شمرده و آن را بیشتر کنید تا موقعش نگذرد و حسرت و آه در دلتان نماند<ref>ترجمۀ مجمعالبيان، ج1، ص 34 و 35 </ref>. | سپس فرمود: هر که آن را بخواند در حالی که به دوستی محمّد و آل او معتقد و به ظاهر و باطن آن مؤمن، و پیرو فرمانش باشد خداوند در برابر هر حرفی از آن حسنهای به او میدهد که هر یک از آن بالاتر از دنیا با همه اموال و خیراتش میباشد. و اگر کسی بدین سوره که خوانده میشود گوش فرا دهد به مقدار یک سوم از [[ثواب]] و اجر خواندنش را خواهد داشت این چیز را غنیمت شمرده و آن را بیشتر کنید تا موقعش نگذرد و حسرت و آه در دلتان نماند<ref>ترجمۀ مجمعالبيان، ج1، ص 34 و 35 </ref>. | ||
=ویژگی سوره حمد= | == ویژگی سوره حمد == | ||
سوره حمد موقعیت متمایزی در بین سورههای قرآن دارد و موارد زیر از ویژگی های منصر بفرد این سوره است: | سوره حمد موقعیت متمایزی در بین سورههای قرآن دارد و موارد زیر از ویژگی های منصر بفرد این سوره است: | ||
خط ۱۲۷: | خط ۱۱۷: | ||
[[اهل سنت]] معتقدند که کلمه آمین بعد از فاتحه مستحب است<ref>أنوار التنزيل و أسرار التاويل، ج1 ص32، الجامع لأحكام القرآن، ج 1، ص 129، الدر المنثور فی تفسير المأثور، ج 1، ص 16.</ref>، ولی [[اماميه|امامیه]] آنرا جایز نمی داند بلکه آنرا بدعت و حرام و مبطل نماز میداند<ref>الفقية(للصدوق)، ج1 ص 390، المقنعة(للشيخ المفيد)، ص 105، تفسير کنز الدقائق و بحر الغرائب، ج1 ص87.</ref>. | [[اهل سنت]] معتقدند که کلمه آمین بعد از فاتحه مستحب است<ref>أنوار التنزيل و أسرار التاويل، ج1 ص32، الجامع لأحكام القرآن، ج 1، ص 129، الدر المنثور فی تفسير المأثور، ج 1، ص 16.</ref>، ولی [[اماميه|امامیه]] آنرا جایز نمی داند بلکه آنرا بدعت و حرام و مبطل نماز میداند<ref>الفقية(للصدوق)، ج1 ص 390، المقنعة(للشيخ المفيد)، ص 105، تفسير کنز الدقائق و بحر الغرائب، ج1 ص87.</ref>. | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
== منابع == | |||
[https://quran.inoor.ir/fa/surah/1/ برگرفته از سایت معرفی سوره حمد - پایگاه جامع قرآنhttps://quran.inoor.ir] | |||
[[رده:قرآن]] | [[رده:قرآن]] | ||
[[رده:سورههای قرآن]] | [[رده:سورههای قرآن]] |