حرکت توحید اسلامی لبنان
| حرکت توحید اسلامی لبنان | |
|---|---|
 | |
| نام جریان | حرکت توحید اسلامی لبنان |
| رهبران | |
| اهداف |
|
| مبانی و اصول |
|
| جهتگیری |
|
حرکت توحید اسلامی لبنان، از جنبشهای اسلامگرای سنی لبنان است که به رهبری شیخ سعید شعبان از عالمان تقریبگرای این کشور، با ادغام جنبش جنداللّه به رهبری فواز حسین آغا، جنبش لبنان عربی به رهبری عصمت مراد، و جنبش مقاومت مردمی به رهبری خلیل عکاوی، بعد از اشغال این کشور توسط اسرائیل، در سال 1982 م، تأسیس شد. مقابله با اشغال بخشهای وسیعی از لبنان توسط رژیم صهیونیستی از اهداف و تلاش برای حذف سیستم طایفهای از نظام سیاسی لبنان، لغو امتیازات فرقهای ایجادشده توسط استکبار جهانی و استقرار عدالت در لبنان از اصول این جنبش بود.
تاریخچه
حرکت توحید اسلامی لبنان (حرکة التوحید الاسلامی)، تحتتأثیر اسلامگرایی پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران و ناکامی جنبشهای ملیگرایانه و مارکسیستی جهان عرب در سال 1982 م، و اشغال بخشهای وسیعی از لبنان توسط رژیم صهیونیستی، تأسیس شد. در ماه اوت سال 1982 م، اعضای جنبش جنداللّه به رهبری فواز حسین آغا، جنبش لبنان عربی (حرکة لبنان العربی) به رهبری عصمتمراد، و جنبش مقاومت مردمی (حرکةالمقاومة الشعبیة) به رهبری خلیل عکاوی، در مسجدالتوبه شهر طرابلس جمع شده و حرکت توحید اسلامی لبنان (حرکهالتوحید الاسلامی) را، به رهبری شیخ سعید شعبان، تشکیل دادند.
اصول جنبش
این جنبش دارای نیروی نظامی در شهر صیدا، در جنوب لبنان بود و در رویارویی با مواضع نیروهای اسرائیلی و مزدوران آنتوان لحد، کارنامۀ خوبی از خود به یادگار نهاد. جنبش توحید اسلامی عقیده داشت باید سیستم طایفهای از نظام سیاسی لبنان حذف شود و امتیازات فرقهای که ساخته و پرداخته استکبار جهانی است، لغو گردیده و جمهوری اسلامی در لبنان استقرار یابد[۱].
فعالیتها
حرکت توحید اسلامی لبنان توانست بر شهر طرابلس سیطرۀ نظامی و سیاسی پیدا کند، به نحوی که در سال 1985 م، و 1986 م، حاکم مطلق شهر طرابلس شد و از اعضای جوان خود گروهی مسلح تشکیل داد و کوشید با استفاده از آنان طرابلس را به امارت اسلامی بدل سازد. دوران حاکمیت این حرکت در شهر طرابلس با اجرای شماری از احکام اجتماعی دینی همراه بود. بر این اساس، مراکز خرید و فروش مشروبات الکلی، مراکز قمار و لهو و لعب و شنا و تفریح مختلط را تعطیل کرد و اعضای خود را، که مسئول اجرای دستورهای الهی میدانست، مسئول محلات و خیابانهای طرابلس کرد. همچنین حرکت توحید مخالف سرسخت مارکسیستها بود لذا درگیریهای خونینی بین آن و احزاب و گروههای مارکسیستی روی داد و حتی این حرکت به کشتار بسیاری از آنان متهم شد.
اختلاف با سوریه
در سال 1985 م، در اثر قیامهای نیروهای چپ و حملۀ وسیع آنها به طرابلس، تحت حمایت سوریه، قدرت این تشکل اسلامی رو به کاهش رفت و تعدادی از اعضایش دستگیر و در زندانهای سوریه زندانی شد و تعدادی نیز به جانب شهر صیدا متواری شدند.
میانجگری ایران برای حل اختلاف
در اثر تلاشهای جمهوری اسلامی ایران، جنبش توحید اسلامی با کشور سوریه به یک توافق دست یافتند که بر اساس آن مقرر گردید شیخ سعید شعبان به همراه نیروها و حامیان خود در شهر طرابلس بمانند؛ اما از فعالیتهای نظامی دست بردارند و تنها به امور سیاسی بپردازند.
انشعاب در جنبش
با درگذشت شیخ سعید شعبان، ضربۀ دوم به این جنبش وارد شد، که کمتر از ضربۀ اول، ورود ارتش سوریه به طرابلس، نبود. سران این حرکت، دو راه جداگانه را برگزیدند. شیخ هاشم منقاره و شیخ ابراهیم صالح، جنبش توحید اسلامی ـ شورای رهبری (حرکهالتوحیدالاسلامی ـ مجلسالقیاده) را تأسیس کردند و شیخ بلال شعبان فرزند سعید شعبان و عدهای دیگر راه سعید شعبان را ادامه دادند و جنبش توحیداسلامی ـ شورای امناء (حرکة التوحید الاسلامی ـ مجلس الامناء) را رهبری کردند.
کوشش برای وحدت
پس از ترور نخستوزیر اسبق لبنان، رفیق حریری، در 14 فوریه 2005 م، سران حرکت توحید کوشیدند به وحدت برسند و آن را بهصورت جنبشی واحد، به ریاست شیخ ناجی، درآورند. این حرکت در سیاست داخلی کمتر به فعالیت پرداخت. در برخی رأیگیریهای مجلس لبنان از نامزدهای جماعت اسلامی از احزاب مهم اسلامگرای سنی در لبنان، حمایت کرد و در انتخابات شهرداریها نیز از برخی نزدیکان حرکت توحید طرفداری کرد و فعالیت مردمیاش بسیار محدود بود. این جنبش در جناحبندیهای پس از ترور رفیق حریری، بهرغم آنکه بسیاری از جریانهای سنی در گروه 14 مارس، موافقان حکومت لبنان، قرار گرفتند، به گروه 8 مارس، دوستان سوریه و حزباللّه پیوست[۲].
جستارهای وابسته
پانویس
منابع
- گرایش های گوناگون سیاسی و فرهنگی در کشور لبنان، پایگاه اطلاعرسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 13 دیماه سال 1388 ش، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 26بهمنماه 1404 ش.
- از جنبشهای اسلامگرای سنی لبنان، وبسایت بنیاد دایره المعارف اسلامی، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 26 بهمنماه 1404 ش.