شبکه حقانی
| شبکه حقانی | |
|---|---|
 | |
| نام جریان | شبکه حقانی |
| رهبران | جلالالدین حقانی |
| اهداف | مقابله با نفوذ شوروی |
| مبانی و اصول | تقویت ایده تکفیری، |
| جهتگیری | اسلامی |
| نحوه تبلیغات | فعالیت نظامی |
شبکۀ حقانی، شاخهای دیگر از طالبان افغانستان است که به شورای میران شاه نیز معروف است. این شبکه در سال 2007 م، از شورای کویته جدا شد و اعلام استقلال نمود. این گروه از گروههای افراط گرای افغانی است که در پاکستان استقرار دارد. نیروهای عملیاتی و بدنۀ اجتماعی آن در درون خاک افغانستان به حملات خود علیه دولت افغانستان و اشغالگران ادامه میدادند.
تاریخچه
در زمان حملۀ نیروهای شوروی در سال 1979 م، به افغانستان برای کمک به حکومت کمونیستی در این کشور، حقانی چهرهای مطرح در شبکۀ مجاهدین بود و از مهرههای ارزشمند برای آژانس اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) محسوب میشد. وی کمکهای بسیاری را از سوی ایالات متحده آمریکا و پاکستان در راستای فعالیت علیه حکومت کمونیستی افغانستان و اتحاد جماهیر شوروی، دریافت کرد. حقانی با این حمایتها و کمک حامیان مالی از جهان اسلام توانست در سال 1980 م، گروه خود یعنی شبکۀ حقانی را پایهگذاری کند.
رهبری
جلالالدین حقانی، متولد پکتیا و متعلق به طایفه زدران از قوم پشتون و تحصیلکردۀ مدرسه دارالعلوم حقانیه وابسته به دارالعلوم دیوبند است. ربانی لقب افتخار آمیزی است که جلالالدین پس از فارغالتحصیلی از دارالعلوم حقانیه به دست آورده است.
ارتباط با القاعده و آمریکا
جلالالدین حقانی طی این مدت نزدیکی با گروههای ستیزهجوی مسلمان عرب - افغانها داشت و از همین طریق با اسامه بن لادن بنیانگذار شبکۀ القاعده آشنا شد. گفته شده، در سال 1987 م، سناتور جمهوری خواه «چارلی ویلسون» به شرق افغانستان سفر کرد و 4 روز میهمان جلالالدین حقانی بود. حقانی همچنین از روابط بسیار استثنایی و نزدیک با سیا برخوردار بود که این روابط سیل کمکهای مالی و تسلیحاتی از جمله موشکهای دوش پرتاب استینگر را برای جنگجویان حقانی به همراه داشت، موشکهایی که دهها هواپیمای شوروی را سرنگون کرد، اما با اشغال افغانستان توسط آمریکا این دوستی مبدل به دشمنی شد تا با حمله به مقر اسامه بن لادن، رهبر سابق القاعده به اوج برسد، بهگونهای که دو هفته پس از کشته شدن بن لادن، حقانی به پایگاه نظامی آمریکا در بگرام حمله کرد[۱].
پایگاه اجتماعی
حقانیها اصالتاٌ از پشتونهای افغان و از قبیله زدران که به لحاظ فکری دیوبندی و در مورد شیعه بسیار افراطی هستند. این گروه به سبب پیوندهای بنیادین با جبهۀ جهانی مبارزان اعم از القاعده، شورای کویته و ... ماهیت شبکهای دارد. اگرچه اهداف خود را در افغانستان تعریف کرده است اما تبعات افراطگرایی آنها بدون تردید آثار مخربی بر منطقه داشته و خواهد داشت. شبکه حقانی در میران شاه در قبیلۀ عیدک نفوذ بسیاری دارد و حدود 58 درصد از جوانانی که از گروه حقانی و جهاد حمایت میکردند، از منطقۀ میران شاه و از این قبیله بودند. قبایل اصلی وزیرستان شمالی از جمله داور، سید گئی، عثمان زئی وزیر، غورباز، خارسین و ملاکشی نیز میزبانان مهماننوازی برای اعضای شبکۀ حقانی، عناصر القاعده و مبارزان خارجی بودهاند. پایگاه اجتماعی شبکه حقانی عمدتاٌ قوم پشتون، طایفه زدران است و اکثر مبارزین آن جوانانی هستند که پدرانشان در رکاب جلالالدین حقانی علیه نیروهای شوروی مبارزه میکردند. البته رقابتهای قبیلهای در مواردی قدرت اجتماعی این گروه را دچار فرسایش کرده است.
جستارهای وابسته
پانویس
منابع
- اسکندری، مصطفی، درآمدی بر جریانشناسی مذهبی پاکستان، تهران، مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، چاپ اول، 1401 ش، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 15 دیماه 1404 ش.
- شبکه حقانی چیست، وبسایت تبیان، تاریخ درج مطلب: 2 تیرماه 1395 ش، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 15 دیماه 1404 ش.