پرش به محتوا

شیخ محمود شلتوت طلایه‌دار تقریب (کتاب)

از ویکی‌وحدت
شیخ محمود شلتوت طلایه‌دار تقریب در عقاید، تفسیر، حدیث، فقه مقارن و همبستگی مذاهب اسلامی
نامشیخ محمود شلتوت طلایه‌دار تقریب در عقاید، تفسیر، حدیث، فقه مقارن و همبستگی مذاهب اسلامی
پدیدآورانعبدالکریم بی آزار شیرازی
زبانفارسی
سال نشر1380 ش
ناشرپژوهشگاه مطالعات تقریبی وابسته به مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی
تعداد صفحه256
موضوع
شابک6 - 79 - 7994 - 964

شیخ محمود شلتوت طلایه‌دار تقریب در عقاید، تفسیر، حدیث، فقه مقارن و همبستگی مذاهب اسلامی، عنوان کتابی است که در آن به شخصیت عملی ایشان و نیز ابعاد علمی مختلف همچون عقاید، تفسیر، حدیث، فقه مقارن و همبستگی مذاهب اسلامی می‌پردازد. شیخ محمود شلتوت در روستای «منشاة بنی منصور» از توابع بخش «ایتای البارود» یکی از بخش‌های استان بحیره مصر[۱] در خانواده‌ای عالم‌پرور و ادیب دیده به جهان گشود. پدرش شیخ محمد او را محمود نام نهاد. وی نهایت سعی را در راه تربیت و تعلیم فرزندش به کار گرفت. نبوغ علمی و استعداد درخشان وی، مورد تعجب استادان و دانشجویان قرار گرفت. وی با تلاش بی‌وقفه در سال 1340 قمری (1918 م) موفق به کسب عالی‌ترین مدرک رسمی از دانشکدۀ اسکندریه شد و دانشجوی نمونۀ دانشکده معرفی شد؛ در حالی که از زندگی او 25 بهار بیشتر نگذشته بود. محمود شلتوت، با عنوان مشهور «شیخ شلتوت» از بزرگان اهل‌سنت، محقق، مفسر، فقیه اصولی، ادیب لغوی مصری، و از رؤسای دانشگاه الازهر و از مؤسسان دارالتقریب بین المذاهب الاسلامیه وی از مدافعان و از فعالان وحدت بین شیعه و سنی بوده است.

معرفی اجمالی

علامه شیخ محمود شلتوت از دانشمندان نامدار جهان اسلام در دورۀ معاصر با پیوستنش به «تقریب» توانست یک حلقه ارتباطی میان عالمان و اندیشمندان بزرگ اسلامی و عموم مسلمانان فراهم سازد تا یکدیگر را بشناسند، با هم تبادل نظر داشته باشند و در نتیجه گام‌های مؤثر و سودمندی در راه تقریب و همبستگی بردارند و عوامل تفرقه و اختلاف­‌هایی را که ایادی استعمار القاء کرده بودند، خنثى کنند. برای همین منظور بود که وی با آیت‌الله العظمی بروجردی و آیت‌الله العظمی حکیم و سایر علمای قم و نجف باب مکاتبه را گشود. از اقدامات مهم او در الازهر، وارد کردن فقه شیعه در کنار دروس فقه مذاهب چهارگانه اهل‌سنت به صورت فقه مقارن و صدور فتوای تاریخی مبنی بر جواز پیروی از مذهب شیعه امامی است.

نویسنده در این کتاب پس از معرفی علامه شیخ محمـود شلتـوت در یک صفحه و نیز نگارش مقدمه‌ای با عنوان «شخصیت والای علامه محمود شلتوت شیخ الازهر»، در هفت بخش به بررسی شخصیت اعتقادی، قرآنی، حدیثی، فقهی و اجتماعی – سیاسی شیخ شلتوت می‌پردازد.

عناوین این هفت بخش عبارت است از:

  1. شیخ محمود شلتوت و مسائل اعتقادی؛
  2. شیخ محمود شلتوت و تفسیر تقریبی؛
  3. طرح شلتوت – قمی برای جمع آوری احادیث مشترک؛
  4. شیخ محمود شلتوت و فقه مقارن؛
  5. شیخ محمود شلتوت و فتوای تاریخی؛
  6. شیخ محمود شلتوت و دارالتقریب؛
  7. شیخ محمود شلتوت و علمای بزرگ شیعه.

سرآغاز

  • بیوگرافی شیخ محمود شلتوت؛
  • شخصیت والای علامه شیخ محمود شلتوت شیخ الأزهر.

فصل‌های بخش اول

شیخ محمود شلتوت و مسائل اعتقادی

  • اسلام عقیده است و شریعت؛
  • دیدگاه تقریبی شیخ محمود شلتوت در عقاید اساسی اسلام (ایمان به‌خدا، پیامبر و آخرت)؛
  • مرز میان ایمان و کفر؛
  • نظریات اختلافی در مسایل اعتقادی؛
  • شیخ محمود شلتوت میان توسل جویان و تکفیرکنندگان؛
  • اخلاص شیخ محمود شلتوت در محبت به اهل‌بیت (علیه السلام)؛
  • مباحثه‌‎ای میان دو عالم بزرگ شیعه و سنی از نجف‌ اشرف و الأزهر شریف راجع به تجسیم، تعدد ذات و صفات و عدل الهی.

فصل‌های بخش دوم

شیخ محمود شلتوت و تفسیر تقریبی

  • روش تفسیری شیخ محمود شلتوت؛
  • مقدمهٔ تفسیر شیخ محمود شلتوت؛
  • تفسیر سورهٔ حمد؛
  • اخلاص شیخ محمود شلتوت در مورد تفسیر مقارن مجمع البیان طبرسی.

فصل‌های بخش سوم

طرح شلتوت و قمی برای جمع آوری احادیث مشترک

  • طرح علمی و بزرگ بین شلتوت و قمی؛
  • دعوت شیخ محمد محمد مدنی برای اجرای طرح؛
  • جمع بین سنت و عترت توسط شیخ محمود شلتوت؛
  • پاسخ آیت‌الله بروجردی و شاگردانشان به این طرح.

فصل‌های بخش چهارم

شیخ محمود شلتوت و فقه مقارن

  • تعریف و تاریخچهٔ فقه مقارن از آغاز تا عصر شیخ محمود شلتوت؛
  • مصاحبهٔ مطبوعاتی شیخ محمود شلتوت دربارهٔ فقه مقارن در الازهر؛
  • پاسخ به ایرادات در مورد تأسیس فقه مقارن در الازهر؛
  • اخلاص شیخ محمود شلتوت در تطبیق برخی از قوانین مصر با فقه شیعه.

فصل‌های بخش پنجم

شیخ محمود شلتوت و فتوای تاریخی

  • پیشینه و متن فتوا؛
  • واکنش نیک‌اندیشان نسبت به فتوای شیخ محمود شلتوت؛
  • واکنش کوته‌فکران نسبت به فتوای شیخ محمود شلتوت؛
  • اخلاص شیخ شلتوت در تطبیق برخی از قوانین مصر با فقه شیعه.

بخش ششم

  • شیخ محمود شلتوت و دارالتقریب.

بخش هفتم

شیخ محمود شلتوت و علمای بزرگ شیعه

  • نامه‌های متبادله میان شیخ محمود شلتوت و علمای بزرگ شیعه؛
  • نمونه‌ای از نامه‌های متبادله بین آیات اعظام و شیخ جامعه الازهر درباه فلسطین و وحدت مسلمین.

جستارهای وابسته

پانویس

  1. ایالت بحیره، از ایالات مهم کشور مصر با 10130 کیلومتر مربع وسعت و با جمعیت 4 میلیون نفر در قسمت غربی دلتای نیل واقع شده، و مرکز این ایالت شهر «دامانهور» است. از مهم‌ترین شهرهای این ایالت، دلنجات، رشید، کفرالدوار است. فعالیت اصلی مردم این ایالت، کشاورزی است؛ به‌طوری‌ که زمین‌های کشاورزی در این ایالت 19/14 درصد کل اراضی کشور مصر را شامل می‌شود. (برآورد استراتژیک مصر، ج 1، ص 101).

منابع

شیخ محمود شلتوت تاریخ درج مطلب: بی‌تا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 21 بهمن‌ماه 1403 ش.