نزار قبانی
| نزار قبانی | |
|---|---|
 | |
| نام کامل | نزار قبانی |
| اطلاعات شخصی | |
| سال تولد | ۱۹۲۳ م، ۱۳۰۱ ش، ۱۳۴۱ ق |
| روز تولد | ۲۱ مارس |
| محل تولد |
|
| سال درگذشت | ۱۹۹۸ م، ۱۳۷۶ ش، ۱۴۱۸ ق |
| روز درگذشت | ۳۰ آوریل |
| محل درگذشت |
|
| دین | اسلام، اهلسنت |
| آثار |
|
| فعالیتها |
|
نزار قَبانی دیپلمات، شاعر و ناشر اهل سوریه بود. او یکی از معروفترین و پرنفوذترین شاعران معاصر عرب است که با اشعار عاشقانه صریح خود شهرت جهانی یافت.
زندگینامه
نزار قبانی در ۲۱ مارس ۱۹۲۳ در شهر دمشق سوریه به دنیا آمد. پدرش «توفیق قبانی» از تاجران دمشق بود. او دیپلم ادبیات و فلسفه را از دمشق گرفت و معلمانش فرانسوی بودند؛ از همین دوران با آثار شاعران و نویسندگان فرانسوی آشنا شد. سپس وارد دانشکدۀ حقوق دانشگاه دمشق شد و در سال ۱۹۴۴ م، فارغالتحصیل شد. هنگامی که ۱۵ ساله بود، خواهر ۲۵ سالهاش به نام «وصال» که عاشق مردی بود، به دلیل مخالفت خانواده با ازدواجش، اقدام به خودکشی نمود. نزار در حین مراسم خاکسپاری خواهرش تصمیم گرفت که با شرایط اجتماعی که او را مسبب قتل خواهرش میدانست، بجنگد. این واقعه سرآغاز شعرهای او در دفاع از حقوق زن شد.
وی به مدت بیست سال در دستگاه دیپلماسی سوریه خدمت کرد و به کشورهایی مانند مصر، لبنان، انگلستان، چین و اسپانیا سفر کرد. دوران سفارت او در لندن باعث شد زبان انگلیسی بیاموزد و بعدها در مادرید با زبان اسپانیایی آشنا شد و به شاعرانی همچون لورکا علاقهمند گردید. ماجرای دیگری که بر نزار قبانی تأثیر بسیاری گذاشت، ترور همسر دومش «بلقیس الراوی» بود که در جریان بمبگذاری یک گروهک مخالف رژیم عراق در سال ۱۹۸۱ م، در سفارت عراق در بیروت جان باخت. او کشته شدن همسرش را بهانهای برای محکوم کردن فتنهها و تفرقههای موجود بین عربها قرار داد و در این باره شعر معروف «قصیده بلقیس» را سرود. نزار قبانی در آوریل ۱۹۹۸ م، در لندن بر اثر بیماری قلبی از دنیا رفت. جنازه او به دستور حافظ اسد، رئیسجمهور سوریه، با احترام نظامی و تشریفات رسمی بر دوش هزاران نفر از دوستداران شعرش در دمشق، زادگاهش، به خاک سپرده شد.
فعالیتها
سبک شعری و مضامین
دو محور اصلی اشعار نزار قبانی، «زن» و «عشق» هستند. او معتقد بود: «عشق در جهان عرب مانند یک اسیر و برده است و من میخواهم که آن را آزاد کنم». اشعار او در توصیف زیباییهای زن و روابط عاشقانه، زبانی روان، صریح و گاهی طنزآمیز دارند که با شعر کلاسیک عرب تفاوت داشت.
ورود به شعر سیاسی
نزار قبانی تا قبل از شکست اعراب در جنگ ششروزه (ژوئن ۱۹۶۷)، فقط اشعار عاشقانه میسرود. اما بعد از آن شکست وارد سیاست شد و قصیده «یادداشتی بر دفتر شکست» را سرود که در محافل ادبی و سیاسی جهان عرب غوغایی به پا کرد. برخی سرودن این شعر را مقدمهای بر سرودن اشعار سیاسی و اجتماعی توسط او میدانند.
سیاست
وی در دهههای ۶۰ و ۷۰ میلادی بهعنوان رایزن فرهنگی و سفیر سوریه در کشورهای مختلفی فعالیت میکرد. همین سفرها و آشنایی با فرهنگهای غربی بر دیدگاههای ادبی او تأثیرگذار بود.
آثار
آثار نزار قبانی شامل دفترهای شعر، نثر و نمایشنامه است.
دفترهای شعر
- قالت لی السمراء (دختر سبزهرو به من گفت) - ۱۹۴۸ م؛
- طفولة نهد (کودکی یک پستان) - ۱۹۴۸ م؛
- سامبا - ۱۹۴۹ م؛
- أنت لی (تو مال منی) - ۱۹۵۰ م؛
- قصائد (قصیدهها) - ۱۹۵۶ م؛
- حبیبتی (عشق من) - ۱۹۶۱ م؛
- الرسم بالکلمات (نقاشی با واژهها) - ۱۹۶۶ م؛
- یومیات امرأة لامبالیة (روزنگارهای یک زن بیباک) - ۱۹۶۸ م؛
- أشعار خارجة علی القانون (شعرهای خارج از قانون) - ۱۹۷۲ م؛
- قصیدة بلقیس (قصیده بلقیس) - ۱۹۸۲ م؛
- أبجدیة الیاسمین (الفبای یاس) - ۱۹۹۸ م.
دفترهای نثر
- الشعر قندیل أخضر (شعر یک قندیل سبز است) - ۱۹۶۳ م؛
- قصتی مع الشعر (داستان من و شعر) - ۱۹۷۰ م؛
- المرأة فی شعری و فی حیاتی (زن در شعر و زندگی من) - ۱۹۷۵ م؛
- العصافیر لاتطلب تأشیرة دخول (گنجشکان اجازه ورود نمیگیرند) - ۱۹۸۳ م.
کتابهای چاپ شده به زبان فارسی
- باران یعنی تو برمیگردی (ترجمۀ یغما گلرویی) - ۱۳۸۴ ش؛
- بیروت، عشق و باران (ترجمۀ رضا عامری) - ۱۳۸۴ ش؛
- عشق پشت چراغ قرمز نمیماند! (ترجمۀ مهدی سرحدی) - ۱۳۸۶ ش؛
- بلقیس و عاشقانههای دیگر (ترجمۀ موسی بیدج) - ۱۳۸۰ ش؛
- در بندر آبی چشمانت (ترجمۀ احمد پوری) - ۱۳۸۳ ش؛
- صد نامهٔ عاشقانه (ترجمۀ رضا عامری) - ۱۳۸۸ ش؛
- گنجشکها ویزا نمیخواهند (ترجمۀ انسیه سادات هاشمی) - ۱۳۹۲ ش.
دیدگاه
دکتر شفیعی کدکنی در کتاب شاعران عرب آورده است: «چه بخواهیم و چه نخواهیم، چه از شعرش خوشمان بیاید یا نه، قبانی پرنفوذترین شاعر عرب است».
- آزادی عشق: نزار قبانی معتقد بود روابط بین زنان و مردان در جهان عرب درست نیست و میخواست با شعرهایش روح و جسم عرب را آزاد کند.
- نقد اجتماعی: او در اشعار سیاسی خود به نقد حکام عرب، عقبماندگی جامعه و فساد پرداخت.
- تأثیرپذیری از ادبیات غرب: آشنایی او با ادبیات فرانسه و اسپانیا باعث شد تا ساختارهای سنتی شعر عرب را بشکند و زبانی مدرنتر را برگزیند.
جستارهای وابسته
منابع
- بیوگرافی نزار قبانی، وبسایت بیتوته، تاریخ درج مطلب: تاریخ مشاهدۀ مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 12 بهمنماه 1404 ش.