confirmed
۵٬۹۱۷
ویرایش
خط ۶: | خط ۶: | ||
== وجه تسمیه == | == وجه تسمیه == | ||
توجیهات گوناگونی مبنی بر انتخاب نام سبعیه شده است که در ذیل به آن اشاره میشود. این فرقه را از آن جهت سبعیه مینامند که در باب شمار ائمه به هفت نفر بسنده میکردند و امام هفتم را آخرین امام میدانستند.<ref>مشکور محمد جواد، فرهنگ فرق اسلامی، مشهد، نشر آستان قدس رضوی، سال 1372 شمسی، چاپ دوم، ص 226</ref>اسماعیلیه در عقاید خود که متکی بر فلسفیات | توجیهات گوناگونی مبنی بر انتخاب نام سبعیه شده است که در ذیل به آن اشاره میشود. | ||
</ref> <ref>ابن جوزی، تلبیس ابلیس، ص100</ref> <ref>دیلمی محمد بن حسن، قواعد عقاید آل محمد فی الرد علی الباطنیة، ص34</ref> آنها برای عدد هفت نوعی جایگاه و مرتبه خاص و در عینحال نوعی خاصیت و تأثیر قدسی قائل بودهاند. عدد هفت از دیرباز مورد توجه اقوام مختلف جهان بوده است و اغلب در امور ایزدی و نیک و گاه در مورد اهریمنی و شرّ به کار میرفته است. وجود بعضی عوامل طبیعی مانند تعداد سیارههای مکشوف جهان باستان و همچنین رنگهای اصلی، مؤید رجحان و جنبه ماوراءالطبیعی این عدد گردیده است. این عدد در مذاهب و تاریخ جهان، در تصوف و در سنن و آداب اهمیت زیاد داشته است. <ref>لغت نامه دهخدا، علی اکبر دهخدا</ref> | |||
و یا نوشتهاند که سبعیه عنوان عمومی فرقههایی از شیعه است که تعداد امامان خویش را منحصر به هفت امام میدانستهاند. (هفت امامی) و یا در باب شمار امامان به مراتب و ادوار هفت گانه قائل بودهاند. | سبعیه در واقع از القاب اسماعیلیه و فرقههای منسوب به آنها است که یا مانند اسماعیلیه خالص، امامت را بعد از امام جعفر صادق (علیهالسلام) به پسرش اسماعیل ختم میکنند و او را بر خلاف آنچه گفته میشود که در عهد حیات پدر وفات یافته است، حیّ و باقی و قائم میشمارند و یا مانند سایر فرقههای اسماعیلیه (مثل مبارکیه) امامت را بعد از اسماعیل حق پسرش محمدبناسماعیل میدانند. غالب فرقههای سبعیه که بعد از اسماعیل به محمدبناسماعیل گرویدهاند، معتقد شدهاند به اینکه امامت در حقیقت به اسماعیل که امام هفتم است ختم میشود و بعد از وی و در نوبت محمدبناسماعیل، مرتبه امامت به مرتبه قائمیت ارتقاء مییابد. <ref>مصاحب غلامحسین، دائرة المعارف فارسی، ج1، ص1258.</ref> گروهی نیـز سبعیه را لقبی بـرای اسماعیلیه دانستهاند کـه با ایـن لقب از شیعه اثنیعشریه جـدا و متفـاوت باشند. <ref>یحیی الامین شریف، معجم فِرَق الاسلامیة، ص133</ref> | ||
و یا گفتهاند: این فرقه را از آن جهت سبعیه مینامند که در باب شمار ائمه به هفت نفر بسنده میکردند و امام هفتم را آخرین امام میدانستند.<ref>مشکور محمد جواد، فرهنگ فرق اسلامی، مشهد، نشر آستان قدس رضوی، سال 1372 شمسی، چاپ دوم، ص 226</ref>اسماعیلیه در عقاید خود که متکی بر فلسفیات است، به عدد هفت اهمیتی ویژه میدادند. این اهمیت از ابتدای ظهور اسماعیلیه موجود بوده است. <ref>فخر رازی، اعتقادات فِرَق المسلمین و المشرکین، ص109 | |||
</ref> <ref>ابن جوزی، تلبیس ابلیس، ص100</ref> <ref>دیلمی محمد بن حسن، قواعد عقاید آل محمد فی الرد علی الباطنیة، ص34</ref> آنها برای عدد هفت نوعی جایگاه و مرتبه خاص و در عینحال نوعی خاصیت و تأثیر قدسی قائل بودهاند. عدد هفت از دیرباز مورد توجه اقوام مختلف جهان بوده است و اغلب در امور ایزدی و نیک و گاه در مورد اهریمنی و شرّ به کار میرفته است. وجود بعضی از عوامل طبیعی مانند تعداد سیارههای مکشوف جهان باستان و همچنین رنگهای اصلی، مؤید رجحان و جنبه ماوراءالطبیعی این عدد گردیده است. این عدد در مذاهب و تاریخ جهان، در تصوف و در سنن و آداب اهمیت زیاد داشته است. <ref>لغت نامه دهخدا، علی اکبر دهخدا</ref> | |||
و یا نوشتهاند که سبعیه عنوان عمومی فرقههایی از شیعه است که تعداد امامان خویش را منحصر به هفت امام میدانستهاند. (هفت امامی) و یا در باب شمار امامان به مراتب و ادوار هفت گانه قائل بودهاند. | |||
علاوه، معتقد بودند همان گونه که طبقات آسمان و زمین و تعداد اندامهای انسان هفت است، تعداد ائمه نیز هفت خواهد بود. همچنین این فرقه به هفت ستاره جرمانی، هفت جزیره ایمانی، هفت درجه مؤمنین، هفت ناطق و هفت صامت (یا اساس) قائل بودهاند و در حقیقت به سبب توقف در هفت و مخصوصاً به علت اهمیتی که به عدد هفت میدادهاند، به نام سبعیه خوانده شدهاند. <ref>مصاحب غلامحسین، دائرة المعارف فارسی، ج1، ص1258</ref> | |||
== القاب مختلف اسماعیلیان == | == القاب مختلف اسماعیلیان == |