برید بن معاویه: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی‌وحدت
جز (جایگزینی متن - '[[محمد بن علی بن حسین (باقر العلوم)' به '[[محمد بن علی (باقر العلوم)')
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱۸: خط ۱۸:
| وبگاه =  
| وبگاه =  
}}  
}}  
'''برید بن معاویة المعجلی ''' مكنی به ابوالقاسم از بزرگان فقهای [[اصحاب]] و فردی ثقه و جلیل‌القدر و از [[حواریین|حواریین]] [[محمد بن علی (باقر العلوم)|امام باقر (علیه‌السلام)]] و [[جعفر بن محمد (صادق‌)|امام صادق(علیه‌السلام)]] می‌باشد. او از [[اصحاب اجماع]] است. راویان [[حدیث]]، با حفظ [[احادیث]] و نقل سینه به سینه آن، امکان بهره‌برداری از سخنان گهربار [[اهل‏ بیت|اهل‏‌بیت(علیه‌السلام)]] را برای آیندگان فراهم آورده‏‌اند.
'''برید بن معاویة العجلی ''' از بزرگان فقهای شیعه و فردی ثقه و جلیل‌القدر و از اصحاب امام باقر (علیه‌السلام) و امام صادق(علیه‌السلام) می‌باشد و از اصحاب اجماع است.
 
== خاندان ==
برید، فرزند معاویه، از قبیله بنی‏عجل است که در [[کوفه]] ساکن بوده‌‏اند؛ قبیله بنی‏عجل از نژاد اعراب قحطانی می‏‌باشند که به کوفه [[هجرت]] کرده و در آن جا سکنا گزیده‌‏اند<ref>معجم قبایل عرب، باب بنی‏عجل.</ref>.
در کتب [[رجال]] اشاره‏‌ای به تاریخ ولادت او نشده است. برید فرزندی دارد به نام «قاسم» که وی نیز از اصحاب [[جعفر بن محمد (صادق‌)|امام صادق‌ (علیه‌السلام)]] بوده است. قاسم بن برید از نگاه بزرگان [[علم رجال]]، ثقه و مورد اعتماد می‏‌باشد<ref>رجال نجاشی، ص 313.</ref>.


== زندگی‌نامه ==
برید، فرزند معاویه، مكنی به ابوالقاسم از قبیله بنی‏عجل است که در کوفه ساکن بوده‌‏اند؛ قبیله بنی‏عجل از نژاد اعراب قحطانی می‏‌باشند که به کوفه هجرت کرده و در آن جا سکنا گزیده‌‏اند. تاریخ ولادت وی مشخص نیست.
فرزند ایشان قاسم بن برید هم از بزرگان ثقه و مورد اعتماد می‏‌باشد<ref>رجال نجاشی، ص 313.</ref>.
==تعابیر مختلف اسناد از ایشان==
• بريد؛
• بريد بن معاوية؛
• بريد العجلي؛
• بريد بن معاوية العجلي يكني أبا القاسم؛
• بريد بن معاوية أبو القاسم العجلي الكوفي؛
• أبو بريد العجلي؛
== برید از نگاه بزرگان ==
== برید از نگاه بزرگان ==
برید بن معاویه عجلی، صحابی امام باقر(علیه‌السلام) و امام صادق (علیه‌السلام) می‏‌باشد<ref>قاموس الرجال، ج 2، ص 276.</ref>. وی غیر از این که راوی ثقه احادیث اهل‏ بیت (علیه‌السلام) است، [[فقیه]] هم بوده است<ref> اعیان الشیعه، ج 3، ص 558.</ref>. وی از دید بزرگان علم رجال یکی از اصحاب اجماع است<ref>تنقیح المقال، مامقانی، ص 165.</ref>.
برید بن معاویه عجلی، صحابی امام باقر(علیه‌السلام) و امام صادق (علیه‌السلام) می‏‌باشد<ref>قاموس الرجال، ج 2، ص 276.</ref>. وی غیر از این که راوی ثقه احادیث اهل‏ بیت (علیه‌السلام) است، [[فقیه]] هم بوده است<ref> اعیان الشیعه، ج 3، ص 558.</ref>. وی از دید بزرگان علم رجال یکی از اصحاب اجماع است<ref>تنقیح المقال، مامقانی، ص 165.</ref>.
احمدبن حسین می‏‌گوید: برید، کتابی نوشت به خطّ [[ابن عباس]] که من کتاب را دیده‌‏ام ولی نام کتاب را ذکر نمی‏‌کند. تمام صاحبان کتب علم رجال برید را ثقه می‌‏دانند و کسی در مورد ثقه بودن وی شک ندارد.
== استادان ==
برید بن معاویه شاگرد امام باقر(علیه‌السلام) و صادق (علیه‌السلام) بوده است و بیشتر از محضر این دو بزرگوار بهره‌‏مند شده است. نقل مستقیم اکثر روایات از معصوم (علیه‌‏السلام)، گواه این مدعاست. غیر از امام باقر(علیه‌السلام) و امام صادق (علیه‌السلام) وی از محضر [[محمد بن مسلم|محمدبن مسلم]] استفاده کرده و روایاتی از طریق ایشان نقل می‌کند.
== شاگردان ==
افراد زیادی از محضر برید بن معاویه استفاده کرده‏‌ا‌ند؛ از جمله:
# جمیل بن صالح.
# عمر بن اذینه.
# عبدالکریم بن یحیی.
# الخثعمی.
# داوود بن فرقد.
# ثعلبة بن میمون.
# علی بن عقبه.
== از منظر معصومان ==
== از منظر معصومان ==
=== مدح ===
روایات رسیده از [[اهل‏ بیت|اهل‏‌بیت(علیه‌السلام)]] درمورد برید، نشان می‏دهد که ایشان مقام والایی در نزد [[ائمه|ائمه(علیهم‌السلام)]] داشته است، که به برخی از روایات استناد می‌‏کنیم:
روایات رسیده از [[اهل‏ بیت|اهل‏‌بیت(علیه‌السلام)]] درمورد برید، نشان می‏دهد که ایشان مقام والایی در نزد [[ائمه|ائمه(علیهم‌السلام)]] داشته است، که به برخی از روایات استناد می‌‏کنیم:
 
# [[جمیل بن دراج|جمیل بن درّاج]] می‌‏گوید: روزی وارد منزل امام صادق (علیه‌السلام) شدم. هنگام ورود، مردی از اهل [[کوفه]] را مشاهده کردم که از اتاق امام بیرون آمد و خارج شد. وارد اتاق امام شدم و گفتم: مردی کوفی را مشاهده کردم که از دیدار شما برمی‏‌گشت. حضرت فرمود: خداوند روحش را مقدس گرداند، وی مورد اطمینان پدرم بود. امروز هم وی مورد اطمینان و رازدار من است. حضرت ادامه داد: زمانی که خداوند اراده کند بدی به اهل زمین برساند، به واسطه آنها آن بدی را برطرف می‏‌کند. آنها ستارگان [[مذهب شیعه|شیعیان]] ما هستند. آنها باعث می‏شوند نام و یاد پدرم در همه جا زنده بماند. هر بدعتی را کشف می‏‌کنند و به مقابله برمی‏‌خیزند و بدعت‌‏ها را از [[دین]] می‌‏زدایند. در این هنگام حضرت گریه کردند. من پرسیدم: اینها چه کسانی هستند؟! فرمود: درود خداوند بر آنها باد! آنها «برید بن معاویه عجلی، زرارة بن اعین، [[ابوبصیر]] و [[محمد بن مسلم]]» هستند<ref> قاموس الرجال، ج 2، ص 277.</ref>.
# [[جمیل بن دراج|جمیل بن درّاج]] می‌‏گوید: روزی وارد منزل امام صادق (علیه‌السلام) شدم. هنگام ورود، مردی از اهل [[کوفه]] را مشاهده کردم که از اطاق امام بیرون آمد و خارج شد. وارد اطاق امام شدم و گفتم: مردی کوفی را مشاهده کردم که از دیدار شما برمی‏‌گشت. حضرت فرمود: خداوند روحش را مقدس گرداند، وی مورد اطمینان پدرم بود. امروز هم وی مورد اطمینان و رازدار من است. حضرت ادامه داد: زمانی که خداوند اراده کند بدی به اهل زمین برساند، به واسطه آنها آن بدی را برطرف می‏‌کند. آنها ستارگان [[مذهب شیعه|شیعیان]] ما هستند. آنها باعث می‏شوند نام و یاد پدرم در همه جا زنده بماند. هر بدعتی را کشف می‏‌کنند و به مقابله برمی‏‌خیزند و بدعت‌‏ها را از [[دین]] می‌‏زدایند. در این هنگام حضرت گریه کردند. من پرسیدم: اینها چه کسانی هستند؟! فرمود: درود خداوند بر آنها باد! آنها «برید بن معاویه عجلی، زرارة بن اعین، [[ابوبصیر]] و [[محمد بن مسلم]]» هستند<ref> قاموس الرجال، ج 2، ص 277.</ref>.
# امام صادق (علیه‌السلام) می‏‌فرمود: محبوب‏‌ترین مردم نزد ما، چهار نفرند: «زرارة‏بن اعین، برید بن معاویه عجلی، محمد بن مسلم و [[ابو جعفر احول]] «مؤمن طاق»»<ref>وسایل الشیعه، ج 27، ص 143.</ref>.
# امام صادق (علیه‌السلام) می‏‌فرمود: محبوب‏‌ترین مردم نزد ما، چه در این دنیا باشیم و چه نباشیم، چهار نفرند: «زرارة‏بن اعین، برید بن معاویه عجلی، محمد بن مسلم و [[ابو جعفر احول]] «مؤمن طاق»»<ref>وسایل الشیعه، ج 27، ص 143.</ref>.
# داوود بن سرحان نقل می‏‌کند: شنیدم از امام صادق (علیه‌السلام) که فرمود: همانا [[اصحاب]] پدرم زینت ما هستند؛ بدانید آنها «زرارة بن اعین، محمد بن مسلم، برید بن معاویه و [[لیث مرادی]]» هستند. اینها همیشه با [[عدالت]] و قسط رفتار می‏‌کنند. این‌ها همیشه راست می‏‌گویند و در کلام صادقند. این‌ها سبقت گیرندگان مقرّب درگاه الهی هستند<ref>. اعیان الشیعه، ج 3، ص 559.</ref>.
# داوود بن سرحان نقل می‏‌کند: شنیدم از امام صادق (علیه‌السلام) که فرمود: همانا [[اصحاب]] پدرم زینت ما هستند؛ بدانید آنها «زرارة بن اعین، محمد بن مسلم، برید بن معاویه و [[لیث مرادی]]» هستند. اینها همیشه با [[عدالت]] و قسط رفتار می‏‌کنند. این‌ها همیشه راست می‏‌گویند و در کلام صادقند. این‌ها سبقت گیرندگان مقرّب درگاه الهی هستند<ref>. اعیان الشیعه، ج 3، ص 559.</ref>.
# جمیل بن درّاج می‏‌گوید: شنیدم از امام صادق (علیه‌السلام) که فرمود: استواران در زمین و پرچم‏داران دین خداوند، چهارنفرند: «محمد بن مسلم، برید بن معاویه، زرارة بن اعین و لیث بن البختری<ref>رجال کشی، ص 135.</ref>.»
# جمیل بن درّاج می‏‌گوید: شنیدم از امام صادق (علیه‌السلام) که فرمود: استواران در زمین و پرچم‏داران دین خداوند، چهارنفرند: «محمد بن مسلم، برید بن معاویه، زرارة بن اعین و لیث بن البختری<ref>رجال کشی، ص 135.</ref>.»
خط ۵۳: خط ۴۳:
# جمیل بن درّاج می‏‌گوید: از امام صادق (علیه‌السلام) شنیدم که فرمود: بشارت ده مخبتین را به [[بهشت]]! «برید بن معاویه، ابوبصیر، محمد بن مسلم و زرارة بن اعین». این چهارنفر از نجیبان و پاکان‌اند. این‌ها امین خداوند در بیان احکام الهی هستند. اگر این‌ها نبودند، آثار [[نبوت]] از بین می‏رفت<ref>رجال کشی، ص 170.</ref>.
# جمیل بن درّاج می‏‌گوید: از امام صادق (علیه‌السلام) شنیدم که فرمود: بشارت ده مخبتین را به [[بهشت]]! «برید بن معاویه، ابوبصیر، محمد بن مسلم و زرارة بن اعین». این چهارنفر از نجیبان و پاکان‌اند. این‌ها امین خداوند در بیان احکام الهی هستند. اگر این‌ها نبودند، آثار [[نبوت]] از بین می‏رفت<ref>رجال کشی، ص 170.</ref>.


== نکوهش برید ==
=== نکوهش برید ===
در کنار این احادیث ـ که در بیان فضیلت برید نقل شده است ـ چند روایت در مذمّت برید از [[معصوم|معصوم (علیه‌السلام)]] نقل شده است که بدین قرار است:
در کنار این احادیث ـ که در بیان فضیلت برید نقل شده است ـ چند روایت در مذمّت برید از [[معصوم|معصوم (علیه‌السلام)]] نقل شده است که بدین قرار است:


# ابی‌الصباح می‌گوید: از امام صادق (علیه‌السلام) شنیدم که فرمود: خداوند هلاک کند کسانی را که در دین‌شان شک می‌ورزند. «زرارة بن اعین و برید بن معاویه و محمد بن مسلم و اسماعیل جعفی» از کسانی هستند که در دین‌شان شک می‌ورزند<ref>اعیان الشیعه، ج 3، ص 559.</ref>.
# ابی‌الصباح می‌گوید: از امام صادق (علیه‌السلام) شنیدم که فرمود: خداوند هلاک کند کسانی را که در دین‌شان شک می‌ورزند. «زرارة بن اعین و برید بن معاویه و محمد بن مسلم و اسماعیل جعفی» از کسانی هستند که در دین‌شان شک می‌ورزند<ref>اعیان الشیعه، ج 3، ص 559.</ref>.
# یونس نقل می‌کند از مسمع که از ابن ابی‌سیّار شنیدم که اباعبداللّهی می‌فرمود: خداوند لعنت کند برید را، خداوند لعنت کند زرارة بن اعین را<ref>قاموس الرجال، ج 2، ص 276.</ref>.
# یونس نقل می‌کند از مسمع که از ابن ابی‌سیّار شنیدم که اباعبداللّه می‌فرمود: خداوند لعنت کند برید را، خداوند لعنت کند زرارة بن اعین را<ref>قاموس الرجال، ج 2، ص 276.</ref>.


در تحلیل این روایات، سه پاسخ داده شده است:
=== تحلیل روایات مدح و ذم ===


# در سند روایاتی که در مذمّت برید نقل شده است، جبرئیل بن احمد قرار دارد که نه ممدوح است و نه ثقه.
# در سند روایاتی که در مذمّت برید نقل شده است، جبرئیل بن احمد قرار دارد که نه ممدوح است و نه ثقه.
خط ۶۵: خط ۵۵:
# در صحیحه [[عبداللّه بن زرارة]] آمده است که حضرت امام صادقی فرمود: من عیب شما را می‌گویم و با این که شما را مذمّت می‌کنم، از شما دفاع می‌کنم چون می‌ترسم دشمن به شما آسیب برساند و موجب حسد مردم و اذیت رساندن به شما شود<ref>معجم الرجال، خویی، ج 4، ص 198.</ref>.
# در صحیحه [[عبداللّه بن زرارة]] آمده است که حضرت امام صادقی فرمود: من عیب شما را می‌گویم و با این که شما را مذمّت می‌کنم، از شما دفاع می‌کنم چون می‌ترسم دشمن به شما آسیب برساند و موجب حسد مردم و اذیت رساندن به شما شود<ref>معجم الرجال، خویی، ج 4، ص 198.</ref>.


== روایات ==
 
== مصاحبت با امام ==
نجاشی ایشان را مصاحب امام باقر و امام صادق علیهما السلام بر می شمارد <ref>رجال نجاشی، ۱۱۲ ر۲۸۷.</ref>  و شیخ طوسی هم بر مصاحبت ایشان با امام باقر عليه السلام <ref>رجال شیخ طوسی، ۱۰۹ ر۲۲.</ref> و امام صادق عليه السلام <ref>رجال شیخ طوسی، ۱۵۸ ر۵۹.</ref> تصریح دارد.
نقل مسقیم روایت از یکی از صادقین علیهما السلام نشانه مصاحبت بسیار وی با آنان است.
== مشایخ و راویان ==
===مشایخ===
برید بن معاویه از محمد بن مسلم <ref>(الكافي جلد ٦ صفحه ۲٠۹ حديث ۱ کتاب ٤ باب ٤
التهذيب جلد ۹)</ref> روایت نقل کرده است.
===راویان===
افراد بسیاری نیز از وی روایت نقل کرده‌اند، از جمله:
ايوب؛
الحارث بن محمد الاحول؛
حريز بن عبد الله؛
خضر الصيرفي؛
علي بن رئاب؛
علي بن عقبة؛
الحارث بن ابي رسن؛
حريز بن عبد الله؛
داود بن ابي يزيد العطار؛
عمر بن اذينة؛
ثعلبة بن ميمون؛
 
== روایات و آثار ==
برید بن معاویه 58 حدیث را مستقیم از امام نقل کرده و 32 حدیث را از طریق [[محمد بن مسلم|محمدبن مسلم]] از امام نقل کرده است<ref>تنقیح المقال، مامقانی، ص 165.</ref>.
برید بن معاویه 58 حدیث را مستقیم از امام نقل کرده و 32 حدیث را از طریق [[محمد بن مسلم|محمدبن مسلم]] از امام نقل کرده است<ref>تنقیح المقال، مامقانی، ص 165.</ref>.
در اینجا به نقل برخی از روایات وی تبرّک می‌جوییم:
احمدبن حسین می‏‌گوید: برید، کتابی نوشت به خطّ [[ابن عباس]] که من کتاب را دیده‌‏ام ولی نام کتاب را ذکر نمی‏‌کند. تمام صاحبان کتب علم رجال برید را ثقه می‌‏دانند و کسی در مورد ثقه بودن وی شک ندارد.


# برید بن معاویه می‌گوید: شنیدم از امام صادق (علیه‌السلام) که ایشان فرمود: من از پدرم و پدرم از پدرش... و [[علی بن ابی طالب|امام علی (علیه‌السلام)]] از [[محمد بن عبد‌الله (خاتم الانبیا)|رسول خدا((صلی الله علیه و آله و سلم) و آله و سلم)]] و آن حضرت از [[جبرئیل]] و ایشان از خداوند شنید که خداوند فرموده است: زمانی که اراده کنم جمع کنم برای مسلمانی خیردنیا و آخرت را، قرار می‌دهم برای او قلبی خاشع؛ زبانی ذاکر؛ جسدی بر بلاصا بر و زن مؤمن‌ه‏ای که وقتی به او نگاه کند، خوشحال شود و وقتی از او دور است، خود را حفظ کند<ref>وسایل الشیعه، ج 20، ص 40.</ref>. همراه حضرت صادق (علیه‌السلام) نشسته و مشغول صحبت بودیم که مردی وارد شد و گفت: من از [[خراسان]] برای دیدن شما آمده‏‌ام. (آنگاه پای خود را به حضرت نمایاند و گفت) به خدا قسم! نیامدم مگر به عشق شما؛ ببین چگونه پایم تاول زده است!
== وفات ==
# پس حضرت فرمود: به خدا قسم اگر سنگی ما را دوست داشته باشد، خداوند آن را روز قیامت همراه ما محشور می‌دارد! و آیا «دین» چیزی جز حبّ هست؟ (دین بدون محبّت نیست)<ref>بحارالانوار، ج 27، ح 57.</ref>.
در تاریخ وفات برید بن معاویه، اختلاف است؛ بعضی فوت او را در زمان امام صادق (علیه‌السلام) دانسته‏‌اند. اما قول قوی که اکثر کتب رجال نقل کرده‌‏اند، این است که وی در سال 150 ه .ق. رحلت کرده است <ref>تنقیح المقال، ص 165و رجال نجاشی ص 112 ر287.</ref>
# برید می‌گوید: از امام صادق (علیه‌السلام) پرسیدم، منظور خداوند از «صادقین» در آیه «اتقوا اللّه و کونوا مع الصادقین» چیست؟ فرمود: مقصود خداوند فقط شامل ما می‌شود<ref> اصول کافی، ج 1، ص 208.</ref>.
# برید می‌گوید: امام صادق (علیه‌السلام) هر وقت اراده سفر می‌‏کرد، همه اهل و عیال خود را در خانه‏‌ای دعوت می‌کرد و دست را به دعا می‌داشت و می‌فرمود: «اللّهم انّی استودعک الغداة نفسی و مالی و اهلی و ولدی الشاهد منّا و الغائب، اللّهمّ احفظنا و احفظ علینا اجعلنا فیجورارک، اللّهم لاتسلبنا نعمتک و لا تغیّر ما بنا من عافیتک و فضلک<ref>همان، ص 283.</ref>؛ پروردگارا! امروز جان و مال و اهل و فرزندان حاضر و غایبم را به تو می‌سپارم. خدایا! ما را از شر حفظ کن و اموال ما را برای ما حفظ کن. خدایا! ما را در جوارِ خودت قرار ده. خدایا! نعمتت را از ما نگیر و احسان و فضلی را که به ما مرحمت فرموده‏‌ای، تغییر مده».
# برید می‌گوید: از حضرت صادق (علیه‌السلام) شنید که فرمود: از پدرم و او از پدرش... از [[علی بن ابی طالب|علی (علیه‌السلام)]] و او از [[محمد بن عبد‌الله (خاتم الانبیا)|رسول اللّه ((صلی الله علیه و آله و سلم) و آله و سلم)]] شنیدم که رسول اللّه (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: مرز اسلام و کفر چیزی نیست مگر ترک [[نماز]] واجبی که عمدی ترک شود، یا نماز را سبک بشمارد و اگر چنین کند، مثل آن است که نماز نخوانده باشد<ref>وسایل الشیعه، ج 4، ص 42.</ref>.
# برید می‌گوید: از امام درمورد آیه «یا ایها الذین آمنوا اصبروا و صابروا و رابطوا....»، سؤال کردم. حضرت فرمود: صبر کنید بر انجام تکالیف و وظایف شرعی، و بردشمنی دشمنانتان صابر باشید و با امام موعود ارتباط داشته باشید<ref> تأویل الآیات، ص 86.</ref>.


== وفات ==
در تاریخ وفات برید بن معاویه، اختلاف است؛ بعضی فوت او را در زمان امام صادق (علیه‌السلام) دانسته‏‌اند. اما قول قوی که اکثر کتب رجال نقل کرده‌‏اند، این است که وی در سال 150 ه .ق. رحلت کرده است<ref>تنقیح المقال، ص 165.</ref>.


== پانویس ==
== پانویس ==
خط ۸۴: خط ۹۰:
== منابع ==
== منابع ==
[http://ensani.ir/fa/article/57537/%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%86-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%DB%8C%D9%87-%D8%B9%D8%AC%D9%84%D9%89 برگرفته از سایت برید بن معاویه عجلی - پرتال جامع علوم انسانیhttp://ensani.ir]
[http://ensani.ir/fa/article/57537/%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%86-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%DB%8C%D9%87-%D8%B9%D8%AC%D9%84%D9%89 برگرفته از سایت برید بن معاویه عجلی - پرتال جامع علوم انسانیhttp://ensani.ir]
 
نرم افزار جامع الرواه موسسه تحقیقاتی حضرت ولی عصر(عج)




[[رده:عالمان]]
[[رده:عالمان]]
[[رده:عالمان شیعه]]
[[رده:عالمان شیعه]]
[[رده: اصحاب اجماع]]

نسخهٔ ‏۳۰ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۵۵

بُرَید بن مُعاویه عِجْلی
برید بن معاویه.jpg
اطلاعات شخصی
روز درگذشتسال ۱۴۸ یا ۱۵۰ق.
دیناسلام، شیعه
آثار
  • تفصيل الشريعه في شرح تحرير الوسيله
  • الأحكام الواضحة
فعالیت‌هااز اصحاب برجسته و معتمد امام باقر(علیه‌السلام) و امام صادق(علیه‌السلام)

برید بن معاویة العجلی از بزرگان فقهای شیعه و فردی ثقه و جلیل‌القدر و از اصحاب امام باقر (علیه‌السلام) و امام صادق(علیه‌السلام) می‌باشد و از اصحاب اجماع است.

زندگی‌نامه

برید، فرزند معاویه، مكنی به ابوالقاسم از قبیله بنی‏عجل است که در کوفه ساکن بوده‌‏اند؛ قبیله بنی‏عجل از نژاد اعراب قحطانی می‏‌باشند که به کوفه هجرت کرده و در آن جا سکنا گزیده‌‏اند. تاریخ ولادت وی مشخص نیست. فرزند ایشان قاسم بن برید هم از بزرگان ثقه و مورد اعتماد می‏‌باشد[۱].

تعابیر مختلف اسناد از ایشان

• بريد؛ • بريد بن معاوية؛ • بريد العجلي؛ • بريد بن معاوية العجلي يكني أبا القاسم؛ • بريد بن معاوية أبو القاسم العجلي الكوفي؛ • أبو بريد العجلي؛

برید از نگاه بزرگان

برید بن معاویه عجلی، صحابی امام باقر(علیه‌السلام) و امام صادق (علیه‌السلام) می‏‌باشد[۲]. وی غیر از این که راوی ثقه احادیث اهل‏ بیت (علیه‌السلام) است، فقیه هم بوده است[۳]. وی از دید بزرگان علم رجال یکی از اصحاب اجماع است[۴].

از منظر معصومان

مدح

روایات رسیده از اهل‏‌بیت(علیه‌السلام) درمورد برید، نشان می‏دهد که ایشان مقام والایی در نزد ائمه(علیهم‌السلام) داشته است، که به برخی از روایات استناد می‌‏کنیم:

  1. جمیل بن درّاج می‌‏گوید: روزی وارد منزل امام صادق (علیه‌السلام) شدم. هنگام ورود، مردی از اهل کوفه را مشاهده کردم که از اتاق امام بیرون آمد و خارج شد. وارد اتاق امام شدم و گفتم: مردی کوفی را مشاهده کردم که از دیدار شما برمی‏‌گشت. حضرت فرمود: خداوند روحش را مقدس گرداند، وی مورد اطمینان پدرم بود. امروز هم وی مورد اطمینان و رازدار من است. حضرت ادامه داد: زمانی که خداوند اراده کند بدی به اهل زمین برساند، به واسطه آنها آن بدی را برطرف می‏‌کند. آنها ستارگان شیعیان ما هستند. آنها باعث می‏شوند نام و یاد پدرم در همه جا زنده بماند. هر بدعتی را کشف می‏‌کنند و به مقابله برمی‏‌خیزند و بدعت‌‏ها را از دین می‌‏زدایند. در این هنگام حضرت گریه کردند. من پرسیدم: اینها چه کسانی هستند؟! فرمود: درود خداوند بر آنها باد! آنها «برید بن معاویه عجلی، زرارة بن اعین، ابوبصیر و محمد بن مسلم» هستند[۵].
  2. امام صادق (علیه‌السلام) می‏‌فرمود: محبوب‏‌ترین مردم نزد ما، چهار نفرند: «زرارة‏بن اعین، برید بن معاویه عجلی، محمد بن مسلم و ابو جعفر احول «مؤمن طاق»»[۶].
  3. داوود بن سرحان نقل می‏‌کند: شنیدم از امام صادق (علیه‌السلام) که فرمود: همانا اصحاب پدرم زینت ما هستند؛ بدانید آنها «زرارة بن اعین، محمد بن مسلم، برید بن معاویه و لیث مرادی» هستند. اینها همیشه با عدالت و قسط رفتار می‏‌کنند. این‌ها همیشه راست می‏‌گویند و در کلام صادقند. این‌ها سبقت گیرندگان مقرّب درگاه الهی هستند[۷].
  4. جمیل بن درّاج می‏‌گوید: شنیدم از امام صادق (علیه‌السلام) که فرمود: استواران در زمین و پرچم‏داران دین خداوند، چهارنفرند: «محمد بن مسلم، برید بن معاویه، زرارة بن اعین و لیث بن البختری[۸]
  5. حذیفة بن اسید غفاری نقل می‏کند: از امام صادق (علیه‌السلام) شنیدم که فرمود: روز قیامت شیعیان و اهل بیت (علیه‌السلام) ندا می‏‌دهند: اینان «برید بن معاویه، زرارة بن اعین، محمد بن مسلم و احول» اولین سبقت‌گیرندگان و اولین مقرّبان بودند[۹].
  6. علی بن اسباط نقل می‏کند از پدرش و اسباط نقل می‏‌کند از امام موسی (علیه‌السلام) که فرمود: روز قیامت منادی ندا: می‏دهد حواریون امام محمد بن علی و جعفربن محمد چه کسانی هستند؟! در این هنگام چهارنفر بلند می‌شوند: «برید بن معاویه، زرارة بن اعین، محمد بن مسلم، لیث بن البختری.» که منظور ابوبصیر است[۱۰].
  7. جمیل بن درّاج می‏‌گوید: از امام صادق (علیه‌السلام) شنیدم که فرمود: بشارت ده مخبتین را به بهشت! «برید بن معاویه، ابوبصیر، محمد بن مسلم و زرارة بن اعین». این چهارنفر از نجیبان و پاکان‌اند. این‌ها امین خداوند در بیان احکام الهی هستند. اگر این‌ها نبودند، آثار نبوت از بین می‏رفت[۱۱].

نکوهش برید

در کنار این احادیث ـ که در بیان فضیلت برید نقل شده است ـ چند روایت در مذمّت برید از معصوم (علیه‌السلام) نقل شده است که بدین قرار است:

  1. ابی‌الصباح می‌گوید: از امام صادق (علیه‌السلام) شنیدم که فرمود: خداوند هلاک کند کسانی را که در دین‌شان شک می‌ورزند. «زرارة بن اعین و برید بن معاویه و محمد بن مسلم و اسماعیل جعفی» از کسانی هستند که در دین‌شان شک می‌ورزند[۱۲].
  2. یونس نقل می‌کند از مسمع که از ابن ابی‌سیّار شنیدم که اباعبداللّه می‌فرمود: خداوند لعنت کند برید را، خداوند لعنت کند زرارة بن اعین را[۱۳].

تحلیل روایات مدح و ذم

  1. در سند روایاتی که در مذمّت برید نقل شده است، جبرئیل بن احمد قرار دارد که نه ممدوح است و نه ثقه.
  2. روایات مدح، فراوان است و قطعاً از اهل بیت (علیه‌السلام) رسیده است و از حیث سند معتبر است. پس اعتنایی به روایات شاذ که در مذمّت برید نقل شده است، نمی‌شود.
  3. در صحیحه عبداللّه بن زرارة آمده است که حضرت امام صادقی فرمود: من عیب شما را می‌گویم و با این که شما را مذمّت می‌کنم، از شما دفاع می‌کنم چون می‌ترسم دشمن به شما آسیب برساند و موجب حسد مردم و اذیت رساندن به شما شود[۱۴].


مصاحبت با امام

نجاشی ایشان را مصاحب امام باقر و امام صادق علیهما السلام بر می شمارد [۱۵] و شیخ طوسی هم بر مصاحبت ایشان با امام باقر عليه السلام [۱۶] و امام صادق عليه السلام [۱۷] تصریح دارد. نقل مسقیم روایت از یکی از صادقین علیهما السلام نشانه مصاحبت بسیار وی با آنان است.

مشایخ و راویان

مشایخ

برید بن معاویه از محمد بن مسلم [۱۸] روایت نقل کرده است.

راویان

افراد بسیاری نیز از وی روایت نقل کرده‌اند، از جمله: ايوب؛ الحارث بن محمد الاحول؛ حريز بن عبد الله؛ خضر الصيرفي؛ علي بن رئاب؛ علي بن عقبة؛ الحارث بن ابي رسن؛ حريز بن عبد الله؛ داود بن ابي يزيد العطار؛ عمر بن اذينة؛ ثعلبة بن ميمون؛

روایات و آثار

برید بن معاویه 58 حدیث را مستقیم از امام نقل کرده و 32 حدیث را از طریق محمدبن مسلم از امام نقل کرده است[۱۹]. احمدبن حسین می‏‌گوید: برید، کتابی نوشت به خطّ ابن عباس که من کتاب را دیده‌‏ام ولی نام کتاب را ذکر نمی‏‌کند. تمام صاحبان کتب علم رجال برید را ثقه می‌‏دانند و کسی در مورد ثقه بودن وی شک ندارد.

وفات

در تاریخ وفات برید بن معاویه، اختلاف است؛ بعضی فوت او را در زمان امام صادق (علیه‌السلام) دانسته‏‌اند. اما قول قوی که اکثر کتب رجال نقل کرده‌‏اند، این است که وی در سال 150 ه .ق. رحلت کرده است [۲۰]


پانویس

  1. رجال نجاشی، ص 313.
  2. قاموس الرجال، ج 2، ص 276.
  3. اعیان الشیعه، ج 3، ص 558.
  4. تنقیح المقال، مامقانی، ص 165.
  5. قاموس الرجال، ج 2، ص 277.
  6. وسایل الشیعه، ج 27، ص 143.
  7. . اعیان الشیعه، ج 3، ص 559.
  8. رجال کشی، ص 135.
  9. همان، ص 10.
  10. بحارالانوار، ج 46، ص 243.
  11. رجال کشی، ص 170.
  12. اعیان الشیعه، ج 3، ص 559.
  13. قاموس الرجال، ج 2، ص 276.
  14. معجم الرجال، خویی، ج 4، ص 198.
  15. رجال نجاشی، ۱۱۲ ر۲۸۷.
  16. رجال شیخ طوسی، ۱۰۹ ر۲۲.
  17. رجال شیخ طوسی، ۱۵۸ ر۵۹.
  18. (الكافي جلد ٦ صفحه ۲٠۹ حديث ۱ کتاب ٤ باب ٤ التهذيب جلد ۹)
  19. تنقیح المقال، مامقانی، ص 165.
  20. تنقیح المقال، ص 165و رجال نجاشی ص 112 ر287.

منابع

برگرفته از سایت برید بن معاویه عجلی - پرتال جامع علوم انسانیhttp://ensani.ir نرم افزار جامع الرواه موسسه تحقیقاتی حضرت ولی عصر(عج)