تسلیحات کشتار جمعی از دیدگاه اسلام و حقوق بینالملل بشردوستانه (کتاب)
| تسلیحات کشتار جمعی از دیدگاه اسلام و حقوق بینالملل بشردوستانه | |
|---|---|
 | |
| نام | تسلیحات کشتار جمعی از دیدگاه اسلام و حقوق بینالملل بشردوستانه |
| پدیدآوران |
|
| زبان | فارسی |
| سال نشر | 1391 ش |
| ناشر | پژوهشگاه مطالعات تقریبی وابسته به مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی |
| تعداد صفحه | 397 |
| موضوع |
|
| شابک | 97896416713701 |
تسلیحات کشتار جمعی از دیدگاه اسلام و حقوق بینالملل بشردوستانه، عنوان کتابی است که با استفاده از روش توصیفیاسنادی، ضمن بررسی مؤلفههای سلاحهای کشتار جمعی، تعریفی جامع از سلاحهای کشتار جمعی را ارائه میدهد. بیشترین خشونتها در جنگ زائیده سلاحهایی است که نه تنها با کرامت انسان و اصول عدالت ناسازگار است بلکه عرف عام حاکمیتها در عرصۀ شعار آن را محکوم میکند. به کارگیری سلاحهای غیرمتعارف همانند، هستهای، میکروبی و شیمیایی، از منظر آموزههای اسلامی از جهات گوناگون ممنوع است.
پیام امام خامنهای به «نخستین کنفرانس بینالمللی خلع سلاح و عدم اشاعه»: به اعتقاد ما افزون بر سلاح هستهای، دیگر انواع سلاحهای کشتار جمعی، نظیر سلاح شیمیایی و سلاح میکروبی نیز تهدیدی جدی علیه بشریت تلقی میشوند. ملت ایران که خود قربانی کاربرد سلاح شیمیایی است، بیش از دیگر ملتها خطر تولید و انباشت اینگونه سلاحها را حس میکند و آماده است همۀ امکانات خود را در مسیر مقابله با آن قرار دهد. ما کاربرد این سلاحها را حرام، و تلاش برای مصونیت بخشیدن ابناء بشر از این بلای بزرگ را وظیفۀ همگان میدانیم.
این کتاب با مقدمه حجج الاسلام دکتر مصطفی محقق داماد و دکتر احمد مبلغی توسط انتشارات پژوهشگاه مطالعات تقریبی وابسته به مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در سال 1391 ش، منتشر شده است.
معرفی اجمالی
سلاح ابزاری کهن در دست بشر برای دفاع یا تهاجم بوده است. در جنگها از سلاحهایی استفاده شد که وحشیانه و بیرحمانه بوده و آسیبهای بیش از اندازه و غیرلازمی بر بشریت وارد کرده است و با این سلاحها، هزاران انسان بیگناه به خاک و خون کشیده شدهاند. همین موضوع سبب شد که دلسوزان جامعۀ بشری برای کاهش مصائب و ویرانیهای جنگ، با هدف حمایت از حقوق نظامیان و غیرنظامیان، قواعد و مقررات بشردوستانهای را تدوین نمایند. در این راستا، مهمترین تاکید این قواعد بر محدویت و ممنوعیت حق طرفین مخاصمه در انتخاب و استفاده از برخی تسلیحات، از جمله سلاحهای کشتار جمعی، بوده است، موضوعی که آیین اسلام چهارده قرن پیش نه تنها در مقام فکر و گفتار بلکه در مقام عمل آنها را مورد توجه قرار داده است.
این پژوهش در نظر دارد مهمترین قواعد حاکم بر ممنوعیت برخی از تسلیحات، از جمله سلاحهای کشتار جمعی، را درکنوانسیونهای بشردوستانه با آموزههای اسلامی با استفاده از منابعی چون قرآن و سیره نبوی و علوی و نیز آرا و عقاید فقها در باب جهاد تبیین و مقایسه نماید و با بررسی قواعد بینالمللی و مفاد کنوانسیونهای بین المللی نظیر اعلامیه 1868 سن پترزبورگ و اصل مارتنس، که در مقررات 1907 لاهه و نیز در ماده 35 نخستین پروتکل الحاقی به کنوانسیون 1949 ژنو آمده با بررسی تطبیقی این قواعدبا آموزههای اسلامی نگاه بینالمللی و اسلام را تبیین نماید.
لذا در این کتاب، ضمن بررسی مباحثی چون عدالت، حق حیات، کرامت انسانی بهعنوان مبانی صدور حکم که نگاهی به مبانی فتوای مقام معظم رهبری نیز در این زمینه میشود، به بررسی آیات و روایات که از جمله مهمترین ادلۀ صدور حکم در خصوص مباحثی نظیر تسلیحات کشتار جمعی است؛ پرداخته میشود. مضافا اینکه اصول و قواعد اسلامی همچون تناسب میزان سلاح با جهاد، قواعد قرآنی نهی از سعی در افساد، منع از نزدیک شدن به اتم و قاعده وزر؛ حکومت اسلامی را از تولید و استفاده از تسلیحات کشتار جمعی منع میکند؛ که به واکاوی فقهی و حقوقی مبانی و ادلۀ آن در این تحقیق پرداخته میشود.
در این کتاب میخوانیم
- پیام مقام معظم رهبری به «نخستین کنفرانس بینالمللی خلع سلاح و عدم اشاعه»؛
- مقدمهای از دکتر سید مصطفی محقق داماد؛
- مقدمهای از استاد احمد مبلغی.
بخش اول: کلیات و مبانی
فصل اول: کلیات
- گفتار اول: مفهوم شناسی و معیار تشخیص تسلیحات کشتار جمعی؛
- گفتار دوم: آثار ناشی از کاربرد تسلیحات کشتار جمعی.
فصل دوم: مبانی ممنوعیت کاربرد تسلیحات کشتار جمعی
- گفتار اول: عدالت؛
- گفتار دوم: حق حیات؛
- گفتار سوم: کرامت انسانی.
بخش دوم: بررسی فقهی ممنوعیت تولید و کاربرد تسلحات کشتار جمعی
فصل اول: معیارهای فقهی ممنوعیت تولید و کاربرد تسلحات کشتار جمعی
- گفتار اول: ممنوعیت افساد؛
- گفتار دوم: ممنوعیت اسراف و تبذیر.
فصل دوم: ممنوعیت ناشی از الزامات فقهی حاکم بر مخاصمات مسلحانه
- گفتار اول: الزامات فقهی یکجانبه؛
- گفتار دوم: پایبندی به پیمانهای منع تولید تسلیحات کشتار جمعی.
بخش سوم: تولید و کاربرد تسلیحات کشتار جمعی از دیدگاه حقوق بینالمللی
فصل اول: تحولات بینالمللی در مورد تسلیحات کشتار جمعی
- گفتار اول: فرایند شکلگیری معاهدات بینالمللی در تحدید تسلیحات کشتار جمعی.
فصل دوم: اصول بشردوستانه ناظر بر تحدید یا منع کاربرد تسلیحات کشتار جمعی
- گفتار اول: لزوم رعایت اصل تفکیک؛
- گفتار دوم: رعایت اصل تناسب؛
- گفتار سوم: ممنوعیت ایجاد درد و رنج زاید؛
- گفتار چهارم: ممنوعیت تخریب محیط زیست.
- نتیجه تحقیق.
- ضمایم و منابع.
جستارهای وابسته
منابع
- تسلیحات کشتار جمعی از دیدگاه اسلام و حقوق بین الملل بشر دوستانه – بررسی تحقیقی حقوق بشر دوستانه در منابع اسلامی و اسناد بین المللی، وبسایت پژوهشگاه مطالعات تقریبی، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 15 آذرماه 1404 ش.