پرش به محتوا

شیخ محمود شلتوت آیت شجاعت (کتاب)

از ویکی‌وحدت
شیخ محمود شلتوت آیت شجاعت
نامشیخ محمود شلتوت آیت شجاعت طلایه داران تقریب(2)
پدیدآورانعلی احمدی
زبانفارسی
سال نشر1383 ش
ناشرپژوهشگاه مطالعات تقریبی وابسته به مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی
تعداد صفحه120
موضوع
شابک9789647994484

شیخ محمود شلتوت آیت شجاعت، دومیـن اثـر از مجموعه «طلایه داران تقریب» اسـت کـه بـه زندگی‌نامه و تحصیـلات، موضع‌گیری‌ها در برابر قیام پانزده خرداد و به رسمیت شناختن اسرائیل، فعالیت‌های وحدت گرایانه و تلاش برای تقریب مذاهب اسلامی و تفکرات شیخ محمود شلتوت پرداخته است. معرفی شخصیت و آثار زندگی‌نامه شیخ محمود شلتوت اختصاص یافته است. گفتنی است تدریس و تحصیل شلتوت در سال 1310 هجری قمری در مصر همزمان با انقلاب مردمی مصر به رهبری سعد زغلول بود. در کتاب تصریح شده است: شیخ محمد شلتوت اندیشمندی آزاد اندیش و شجاع بود که با صدور فتوای تاریخی مبنی بر جواز پیروی از مذهب تشیع و تاسیس فقه مقارن در دانشگاه الأزهر، به وحدت مسلمانان خدمت کرد.

این کتاب به اهتمام پژوهشگاه مطالعات تقریبی وابسته به مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی منتشر شده است.

معرفی اجمالی

کتاب شیخ محمود شلتوت آیت شجاعت دومین اثر از مجموعه «طلایه داران تقریب» است که به زندگی‌نامه و تحصیلات، موضع‌گیری‌ها ‏در برابر قیام پانزده خرداد و به رسمیت شناختن اسرائیل، فعالیت‌های وحدت‌گرایانه و تلاش برای تقریب مذاهب ‏اسلامی و تفکرات شیخ محمود شلتوت پرداخته است.

وی در ١٣١٠ ق. در روستای منشاه بنی منصور در استان بحیره مصر به دنیا آمد. در ١٣٢٨ ق. برای کسب ‏علم به اسکندریه رفت و با تلاش بی وقفه در ١٣٤٠ ق. موفق به کسب عالی‌ترین مدرک رسمی از دانشکده ‏اسکندریه گردید.

وی در مدت تحصیل خود از اساتیدی چون شیخ الجیزاوی، عبدالمجید سلیم، محمد مصطفی ‏مراغی و دیگران بهره برد. شیخ شلتوت در ١٣٦٠ ق. به دعوت شیخ محمد مصطفی مراغی به عنوان استاد در ‏دانشگاه الأزهر مشغول تدریس گردید. وی در ١٣٨٣ ق. به ریاست الأزهر منصوب شد و در دوران ریاست خود، ‏خدمات شایانی به اسلام کرد. از مهم‌ترین برنامه‌های او، دوری از تعصبات فرقه‌ای و مذهبی و از مهم‌ترین اقداماتش، تدریس فقه شیعه در ‏کنار مذاهب اهل‌سنت بود. وی در روز عاشورا به برگزاری مراسم عزاداری برای امام حسین (علیه‌السلام) اقدام نمود که ‏نشان‌دهنده عشق و علاقه وافر او به اهل‌بیت (علیه‌السلام) بود. از فعالیت‌های علمی شلتوت نیز تأسیس «آکادمی تحقیقات اسلامی» و عضویت در کمیته فتوای الأزهر بود. رئیس دانشگاه الأزهر در حادثه پانزده خرداد ایران و شهادت بسیاری از علما و مردم، در نامه‌ای از عموم ‏مسلمانان خواست که علمای مجاهد ایران را پشتیبانی نمایند. وی در مقابل به رسمیت شناختن اسرائیل از سوی ‏حکومت ایران، ضمن رد هرگونه ارتباط کشورهای اسلامی با اسرائیل، اقدام دولت ایران را تقبیح کرد و در این ‏باره تلگرافی به آیت‌الله بروجردی به قم فرستاد. اما ایشان قبل از رسیدن نامه رحلت کرده بود و شیخ شلتوت، در ‏پی این واقعه نامه‌ای برای آیت‌الله سید محسن حکیم فرستاد. بی شک شلتوت از معدود عالمانی بود که به وحدت اسلامی اهتمامی ویژه داشت. وی در کتاب الاسلام عقیدة ‏و شریعة، وحدت اسلامی را این گونه تعریف می‌کند: برادری دینی بین قلوب مسلمین پیوندی برقرار می‌سازد که ‏خانواده‌ای واحد می‌شوند. مسلمان از خوشحالی مسلمان، خوشحال و از ناراحتی او ناراحت می‌شود. هنگامی که ‏گمراه شود، اورا هدایت و هنگامی که اغفال شود او را ارشاد و هنگامی که ضعیف شود به او رحم می‌کند و در ‏یک کلمه هرگونه به خود می‌پسندد با او رفتار می‌کند. شلتوت قرآن را محور وحدت و نقطه مشترک میان مذاهب اسلامی می‌دانست و ترک تعصب و نقش علمای ‏دین از عوامل وحدت می‌شمرد. وی در ١٣٦٠ ق. به همراه محمد تقی قمی، شیخ محمد مصطفی مراغی، ‏مصطفی عبدالرزاق و عبدالمجید سلیم مرکز «دارالتقریب بین المذاهب الاسلامیة» را برای نزدیکی و وحدت مسلمانان تأسیس کرد و با ‏آیت‌الله بروجردی به مکاتبه پرداخت. مهم‌ترین اقدام شیخ محمود شلتوت در طول حیاتش صدور فتوا مبنی بر ‏جواز تعبد و پیروی از فقه مذاهب معتبری چون شیعه بود. ‏

در این کتاب می‌خوانیم

فصل اول: تولد و تحصیلات

  • زادگاه؛
  • ورود به الأزهر؛
  • کناره‌‌گیری از الأزهر؛
  • ریاست الأزهر؛
  • فعالیت‌های علمی.

فصل دوم: شلتوت و وحدت اسلامی

  • اندیشه‌های وحدت؛
  • نقش شلتوت در دارالتقریب؛
  • ارتباط با علمای شیعه؛
  • فتوی تاریخی؛
  • فعالیت‌های وحدت آفرین.

فصل چهارم: اندیشه‌ها

  • ناامیدی، آفت امت‌ها؛
  • راه رهایی؛
  • آینده اسلام
  • شلتوت و فقه؛
  • اجتهاد از منظر شلتوت؛
  • از دیدگاه بزرگان؛
  • آثار؛
  • رحلت؛
  • نکوداشت؛
  • منابع.

جستارهای وابسته

منابع

شیخ محمود شلتوت آیت شجاعت، وب‌سایت پژوهشگاه مطالعات تقریبی، تاریخ درج مطلب: بی‌تا، تاریخ مشاهدۀ مطلب:‏ 16 دی‌ماه 1404 ش.