پرش به محتوا

مرجع مجدّد امام حکیم زندگی و زمانه (کتاب)

از ویکی‌وحدت
مرجع مجدّد امام حکیم زندگی و زمانه
ناممرجع مجدّد امام حکیم زندگی و زمانه
پدیدآورانصفاء‌الدین تبرائیان
زبانفارسی
سال نشر1392 ش
ناشرپژوهشگاه مطالعات تقریبی وابسته به مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی
تعداد صفحه288
موضوع
شابک9789641671619

مرجع مجدّد امام حکیم زندگی و زمانه، عنوان کتابی است که به زندگانی آیت‌الله العظمی سید محسن طباطبایی حکیم و بررسی دوران زندگی این مرجع بیدارگر که از ابتدای مرجعیت در کوران چالش‌های گوناگون استعمارگران و در مقاطع حساس تاریخ دو کشور عراق و ایران بوده، می‌پردازد. مطالعه و بررسی زندگی علمای بزرگ می‌تواند ما را با ابعاد مختلف زندگی آنان آشنا سازد و این امکان را فراهم می‌آورد تا نقش آنان را در تحولات سیاسی ـ اجتماعی بازخوانی نماییم.

حضرت آیت‌الله العظمی سید محسن حکیم که یک دهه مرجعیت جهان تشیع را برعهده داشت و مخالف اندیشۀ جدایی دین از سیاست بود؛ وی به تبعیت از استادان مجاهد خود، ‌علاوه بر درس و بحث به امور سیاسی نیز توجهی ویژه داشت، از او پرسیدند: «نظر شما دربارۀ سیاست و دخالت علما در آن چیست؟» او با صراحت تمام گفت: «اگر معنی سیاست، اصلاح امور مردم، روی اصول صحیح عقلانی و رفاه حال و آسایش بندگان خدا باشد، اسلام تمامش همین است و جز سیاست، چیز دیگری نیست و علما غیر از این، کار دیگری ندارند و اگر منظور معنی دیگری باشد، اسلام از آن بیگانه و دور است.

وی یکی از علمای تراز اول است که آشنایی با زندگانی و زمانۀ ایشان، ما را با مبارزات علمای شیعی به‌طور فراگیر آشنا می‌سازد. کتاب حاضر را پژوهشگاه مطالعات تقریبی وابسته به مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در سال 1392 ش، منتشر کرده است؛ در این مجموعه ارزشمند تلاش شده است تا ابعاد شخصیتی حضرت آیت‌الله العظمی حکیم، از جمله خانواده، شاگردان، مبارزات، مقام علمی، رویکردهای حکیمانه و ده‌ها مطلب دیگر به خوانندگان عرضه شود.

معرفی اجمالی

کتاب «مرجع مجدّد امام حکیم زندگی و زمانه»، به بررسی دوران زندگی یکی از مراجع بیدارگر که از ابتدای مرجعیت در کوران چالش‌های گوناگون استعمارگران و در مقاطع حساس تاریخ دو کشور عراق و ایران بوده، یعنی آیت‌الله العظمی سید محسن طباطبایی حکیم اختصاص دارد. سید محسن حکیم در دورۀ حیات خود، صرف‌نظر از حاکمیت عثمانی و سلطۀ انگلیسی، (عبدالکریم قاسم، عبدالسلام عارف، عبدالرحمن عارف و احمد حسن البکر) را درک کرد. از ابتکارات و اقدامات آیت‌الله حکیم باید به تقویت شبکه وکلا و گسترش آن، تأسیس مدارس جدید علوم دینی، کمک به نشریات و مجله‌های مذهبی، تربیت شاگردان از ملیت‌های مختلف و ... اشاره کرد. سید محسن طباطبایی حکیم یکی از مهم‌ترین مراجع تقلید شیعه به‌شمار می‌آمد. او در راستای مقابله با کمونیسم در عراق، عضویت در حزب کمونیست را تحریم و در راستای گسترش فعالیت‌های دینی، جماعت العلماء را در نجف پایه‌گذاری کرد. ایشان در جوانی و در جریان جنگ جهانی اول، در دفاع از عثمانی، فرماندهی بخشی از عراقیان را بر عهده داشت. از اقدامات مهم او تأسیس کتابخانه‌های متعدد در نقاط مختلف دنیاست. کتاب «مستمسک العروة الوثقی» مهم‌ترین اثر فقهی اوست که در حوزه‌های علمیه مورد توجه مجتهدان است. وی حوادث ایران را هم مورد توجه قرار می‌داد و با صدور نامه، اعلامیه و تلگراف از مواضع علمای ایران به رهبری امام خمینی در مقابله با زورگویی رژیم پهلوی حمایت کرد.

در این کتاب می‌خوانیم

  • مقدمه ناشر؛
  • پیش‌نوشت.

فصل یکم: حکیمیه

  • پنجره‌ای رو به زندگی؛
  • عیدی نیکو؛
  • از دربار تا حرم؛
  • و ... .

فصل دوم: بین‌النهرین ناآرام

  • چرایی اشغال عراق؛
  • بصره، آغاز نقشۀ راه؛
  • نوزایی اسلام سیاسی؛
  • و ... .

فصل سوم: عصر دگردیسی

  • قیام نجف علیه انگلیس،
  • احتیاط سیاسی؛
  • ریاست شریعت‌مداران؛
  • و ... .

فصل چهارم: نام‌ها و نشانه‌ها

  • گلبانگ فقاهت؛
  • احیای عروه؛
  • نهج صالحان؛
  • و ... .

فصل پنجم: نقش‌های ماندگار

  • خط مشی حوزوی؛
  • مدارس علمیه؛
  • نیایشگاه‌ها؛
  • و ... .

فصل ششم: کودتای قاسم و پیدایی جمهوریت

  • انقراض سلطنت؛
  • سرکوب شورش شوّاف؛
  • مانور سرخ‌ها؛
  • و ... .

فصل هفتم: قرائت‌های سیاسی

  • مرجع زعیمی و حکومت دینی؛
  • مرجعیت صالحه؛
  • جمعیت علمای نجف؛
  • و ... .

فصل هشتم: تحرکات درسال‌های خاکستری

  • اخطار به حاکمیت فیصل دوم؛
  • دو تقاضای شاهانه و یک دیدار؛
  • سرکوب نجفیان معترض به اشغال کانال سوئز؛
  • و ... .

فصل نهم: مقاومت اسلامی

فصل دهم: مصائب آل یعقوب

  • کودتای بعثیان؛
  • نیمۀ پنهان نیامدن به ایران؛
  • حوزۀ معرّب؛
  • و ... .

فصل یازدهم: واکنش دفاعی

فصل دوازدهم: آل الفقاهة والشهادة

  • سفرهای چهارگانه؛
  • عروج آسمانی؛
  • شجرۀ طیبه؛
  • پیوست‌ها؛
  • منابع.

جستارهای وابسته

منابع