حامد بیتاوی
| حامد بیتاوی | |
|---|---|
 | |
| نام کامل | حامد سلیمان جبر خضیر بیتاوی |
| نامهای دیگر | شیخ حامد البیتاوی، ابوحاتم |
| اطلاعات شخصی | |
| سال تولد | ۱۹۴۴ م، ۱۳۲۲ ش، ۱۳۶۲ ق |
| روز تولد | ۶ دسامبر |
| محل تولد | بیتا، نابلس، فلسطین |
| سال درگذشت | ۲۰۱۲ م، ۱۳۹۰ ش، ۱۴۳۲ ق |
| روز درگذشت | ۴ آوریل |
| محل درگذشت | قدس |
| دین | اسلام |
| آثار | خطب داعیة، ذكريات الإبعاد في مرج الزهور، ذكرياتي في جماعة الإخوان المسلمين، حقوق المرأة في الإسلام |
| فعالیتها |
|
حامد بیتاوی، روحانی، فقیه، قاضی شرعی، خطیب و فعال سیاسی فلسطینی بود. او از خطیبان مسجدالاقصی، رئیس رابطة علمای فلسطین و از اعضای شورای قانونگذاری فلسطین بود. بیتاوی در سال ۲۰۰۶ م، از فهرست «تغییر و اصلاح» وابسته به حماس به عضویت شورای قانونگذاری فلسطین درآمد. او به دلیل مواضع سیاسی و مذهبی خود در حمایت از مسأله فلسطین و مخالفت با عادیسازی روابط با اسرائیل، چندین بار بازداشت، از سفر منع و در سال ۱۹۹۲ م، به مرجالزهور در جنوب لبنان تبعید شد[۱].
زندگینامه
حامد بیتاوی در ۶ دسامبر ۱۹۴۴ در روستای بیتا در جنوب شرق نابلس در خانوادهای روستایی و کشاورز به دنیا آمد. وی با نام کامل حامد سلیمان جبر خضیر بیتاوی و با کنیه «ابوحاتم» شناخته میشد. دورۀ ابتدایی و راهنمایی را در زادگاهش گذراند و تحصیلات متوسطه را در مدرسه الجاحظ نابلس ادامه داد و در سال ۱۹۶۴ م، مدرک دیپلم ادبی دریافت کرد.
تحصیلات
بیتاوی در سال ۱۹۶۸ م، از دانشکدۀ شریعت دانشگاه اردن در امان فارغالتحصیل شد. وی سپس در سال ۱۹۹۱ م، مدرک کارشناسیارشد خود را در رشتۀ فقه و شریعت از دانشکدۀ شریعت دانشگاه النجاح ملی در نابلس دریافت کرد.
فعالیت قضایی و آموزشی
بیتاوی پس از فارغالتحصیلی در سال ۱۹۶۸ م، وارد دستگاه قضایی شرعی در کرانه باختری شد. وی ابتدا در دادگاههای شرعی بهعنوان کارمند و کاتب فعالیت کرد و سپس به ریاست دفتر دادگاه رسید. پس از آن بهعنوان قاضی شرعی منصوب شد و در ادامه ریاست دادگاه استیناف شرعی را بر عهده گرفت و به عضویت شورای عالی قضای شرعی فلسطین درآمد[۲]. او در کنار فعالیت قضایی، به تدریس نیز اشتغال داشت و در مدرسه اسلامی نابلس، دانشکده الروضة و دانشکده شریعت دانشگاه النجاح به تدریس و سخنرانی پرداخت.
فعالیت دینی
حامد بیتاوی از خطیبان شناختهشده مسجدالاقصی بود و بر اساس منابع زندگینامهای، از سال ۱۹۸۵ م، در این مسجد به ایراد خطبه میپرداخت. او پیش از آن نیز از خطیبان مساجد نابلس بود و در فعالیتهای دینی و اجتماعی فلسطینیان نقش داشت[۳]. وی یکی از بنیانگذاران رابطة علمای فلسطین بود و ریاست این نهاد را نیز بر عهده داشت. او همچنین در شماری از نهادهای اجتماعی و دینی از جمله هیئت عالی اسلامی قدس، انجمن همبستگی خیریه، کمیته زکات نابلس و کمیتههای مرتبط با ساخت مساجد فعالیت داشت.
فعالیت سیاسی
ابوحاتم در دوران تحصیل با اخوانالمسلمین آشنا شد و در سال ۱۹۶۲ م، به این جریان پیوست. بر اساس منابع زندگینامهای، اندیشههای حسن البنا، سید قطب و یوسف قرضاوی در شکلگیری گرایشهای فکری او تأثیرگذار بودند. او از چهرههای جریان اسلامی فلسطین و از اعضای نسل نخست رهبری حماس در کرانه باختری به شمار میرفت. بیتاوی در انتخابات شورای قانونگذاری فلسطین در سال ۲۰۰۶ م، از فهرست تغییر و اصلاح وابسته به حماس نامزد شد و به مجلس راه یافت.
مواضع سیاسی
وی در خطبهها و فعالیتهای خود مواضع مخالفتآمیزی نسبت به اشغال اسرائیل و سیاستهای مرتبط با قدس و اماکن مقدس اتخاذ میکرد. بر اساس گزارش الجزیره، او با اشکال مختلف عادیسازی روابط با اسرائیل مخالفت میکرد و درباره تهوید اماکن مقدس هشدار میداد. در پی این مواضع، از ادامه خطابه در مسجدالاقصی منع و مدتی تحت اقامت اجباری قرار گرفت.
بازداشت و تبعید
ایشان چندین بار توسط نیروهای اسرائیلی بازداشت و مورد بازجویی قرار گرفت. بر اساس گزارش الجزیره، وی در سال ۱۹۸۲ م، از سفر منع شد و در سال ۱۹۹۰ م، حدود یک سال در زندانهای نقب و الفارعه زندانی بود. در سال ۱۹۹۲ م، اسرائیل او را به همراه ۴۱۵ فلسطینی دیگر که عمدتاً از رهبران و فعالان جریان اسلامی بودند، به مرجالزهور در جنوب لبنان تبعید کرد. او در سال ۱۹۹۸ م، نیز چند ماه توسط دستگاههای امنیتی تشکیلات خودگردان فلسطین بازداشت شد. خبرگزاری صفا این بازداشت را با مخالفت او با مذاکرات و موضعگیری وی علیه هماهنگی امنیتی با اسرائیل مرتبط دانسته است. پس از انتخاب به شورای قانونگذاری در سال ۲۰۰۶ م، وی بار دیگر در سال ۲۰۰۷ م، توسط رژیم صهیونیستی بازداشت شد و در شمار نمایندگان و وزیرانی بود که در آن دوره هدف بازداشت قرار گرفتند.
تیراندازی در سال ۲۰۰۹ م
در مارس ۲۰۰۹، حامد بیتاوی هنگام خروج از مسجد الانبیاء در نابلس هدف تیراندازی قرار گرفت و از ناحیه پای چپ مجروح شد. خبرگزاری صفا این جراحت را متوسط توصیف کرده است.
آثار
از حامد بیتاوی آثار و مجموعههایی در حوزههای دینی و اجتماعی بر جای مانده است. از جمله آثار منسوب به او میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- خطب داعیة؛ مجموعهای در دو جلد از خطبههای او؛
- ذكريات الإبعاد في مرج الزهور؛
- ذكرياتي في جماعة الإخوان المسلمين؛
- رجال عرفتهم؛
- اليهود والمنافقون في القرآن الكريم؛
- انتفاضة الأقصى: أسبابها ونتائجها؛
- حقوق المرأة في الإسلام؛
- ولا تقربوا الزنى؛
- التدخين حرام؛
- التوبة؛
- مولد النور؛
- التفريق بين الزوجين في الشريعة الإسلامية، وحسب المعمول به في المحاكم الشرعية في الأردن وفلسطين.
بیماری و درگذشت
بیتاوی در سالهای پایانی زندگی با بیماری و مشکلات جسمی مواجه بود و چندین عمل جراحی انجام داد. بر اساس گزارش خبرگزاری صفا، او پیش از مرگ به دلیل بیماری دیابت و عوارض ناشی از آن تحت درمان قرار گرفته بود و پیش از آخرین عمل قلب، چند عمل جراحی دیگر نیز انجام داده بود. او در 4 آوریل 2012 در بیمارستان المقاصد در قدس درگذشت. گزارشهای منتشرشده علت مرگ را وخامت وضعیت جسمانی پس از عمل قلب عنوان کردهاند. پیکر وی برای خاکسپاری به نابلس منتقل شد.
جستارهای وابسته
پانویس
منابع
- حامد بیتاوی.. المشرّع والقاضي والخطيب، وبگاه الجزیره، تاریخ درج مطلب: ۲۹ ژوئن ۲۰۱۶ م، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 31 شهریورماه 1405 ش.
- تقرير: العلامة البيتاوي ... سيرة مجاهد، خبرگزاری صفا، تاریخ درج مطلب: ۴ آوریل ۲۰۱۲ م، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 31 شهریورماه 1405 ش.
- بیتاوی؛ العلامة والنائب یصارع المرض، خبرگزاری صفا، تاریخ درج مطلب: ۲۵ مارس ۲۰۱۲ م، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 31 شهریورماه 1405 ش.
- حامد بیتاوی، مؤسسه رؤیة للتنمية السياسية، تاریخ درج مطلب: 6 آگوست 2020 م، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 31 شهریورماه 1405 ش.
