محمد عوده
| محمد عوده | |
|---|---|
 | |
| نام کامل | محمد عوده |
| نامهای دیگر |
|
| اطلاعات شخصی | |
| سال تولد | ۱۹75 م، ۱۳۵۳ ش، ۱۳۹۴ ق |
| سال درگذشت | 2026 م، ۱۴۰۴ ش، ۱۴۴۷ ق |
| روز درگذشت | 26 می |
| محل درگذشت | غزه |
| دین | اسلام، اهلسنت |
| فعالیتها |
|
محمد عوده، با نام جهادی «أبو عمرو»، از بنیانگذاران اولیۀ گردانهای عزالدین قسام و مسئول توسعۀ قابلیتهای نظامی آن، فرماندۀ گردان اردوگاه جبالیا، فرماندۀ تیپ شمال غزه، فرماندۀ شاخۀ اطلاعات نظامی عملیات طوفانالاقصی، طراح حمله به پایگاههای نظامی اسرائیل بود که آخرین عضو زنده از شورای عالی نظامی گردانهای قسام بهشمار میآید و به دلیل حضور کم در رسانهها بهعنوان «مرد سایه» توصیف میشد. او بارها توسط اسرائیل مورد سوءقصد قرار گرفت و سرانجام در شامگاه سهشنبه ۲6 می، سال ۲۰۲۶ م، مصادف با 9 ذی الحجه سال 1447 م، روز عرفه، با اعضای خانودهاش، همسر و دو فرزندش، در بمباران ساختمان مسکونی در شهر غزه توسط رژیم صهیونیستی به شهادت رسید.
زندگینامه
محمد عوده در سال 1975 م، در اردوگاه پناهندگان جبالیا در شمال نوار غزه متولد شد.
حضور در حماس
او در سالهای اولیۀ جنبش حماس پس از سال ۱۹۸۷ م، به این جنبش پیوست و فعالیت خود را در دستگاه امنیتی «مجد» که متخصص در تعقیب همدستان با اسرائیل بود، آغاز کرد. محمد عوده از بنیانگذاران اولیۀ گردانهای عزالدین قسام در دهۀ ۱۹۹۰م، بود و سپس با شروع انتفاضۀ دوم به کار میدانی روی آورد و سپس به توسعۀ قابلیتهای نظامی، از جمله ساخت موشک و ادوات انفجاری، روی آورد. او در گردانهای القسام به مناصب رهبری رسید و فرماندهی یک گردان در اردوگاه جبالیا از سال ۲۰۱۰ م، تا سال ۲۰۱۱ م، سپس واحدهای نظارت نظامی، و بعد فرماندهی تیپ شمال غزه از سال ۲۰۱۵ م، تا سال ۲۰۱۸ م، را بر عهده گرفت و سپس تا سال ۲۰۲۲ م، فرماندهی شاخۀ تسلیحات و خدمات رزمی را بر عهده گرفت.
فرماندۀ شاخۀ اطلاعات نظامی عملیات طوفانالاقصی
پیش از عملیات طوفانالاقصی در ۷ اکتبر سال ۲۰۲۳ م، او فرماندهی شاخۀ اطلاعات نظامی را بر عهده گرفت که مسئول جمعآوری و تحلیل اطلاعات دربارۀ ارتش اسرائیل بود، سمتی که اسرائیل آن را در برنامهریزی این عملیات محوری دانست و او را به دخالت مستقیم در آمادهسازی برای آن متهم کرد.
طراحی حمله به پایگاههای نظامی اسرائیل
عوده در برنامهریزی حملۀ ۷ اکتبر به پایگاههای نظامی و شهرکهای اطراف غزه نقش اساسی داشت و او در طول جنگ غزه، در کنار عزالدین حداد بهعنوان یکی از برجستهترین رهبران حضور داشت؛ زیرا آنها ساختار نظامی جنبش را مدیریت کردند و پس از یک سری ترورهایی که فرماندهان میدانی را هدف قرار داده بود، در سازماندهی مجدد آن نقش داشتند.
ترورهای ناموفق
او چندین بار مورد سوءقصد قرار گرفت، بهویژه در سال ۲۰۰۸ م، و در طول جنگ ۲۰۲۳ م، زمانی که ارتش اسرائیل خانۀ او را در جبالیا بمباران کرد که منجر به شهادت پسر بزرگش، عمرو، شد. او آخرین عضو زنده از شورای عالی نظامی گردانهای قسام بود و به دلیل حضور کم در رسانهها بهعنوان «مرد سایه» توصیف میشد.
شهادت
محمد عوده در شامگاه روز سهشنبه ۲6 می سال ۲۰۲۶ م، مصادف با 9 ذی الحجه سال ۱۴۴۷ ق، روز عرفه، با اعضای خانودهاش، همسر و دو فرزندش، در بمباران ساختمان مسکونی در شهر غزه توسط اسرائیل به شهادت رسید.
واکنشها
جنبش حماس
جنبش حماس در سوگ محمد عوده، از فرماندهان شاخۀ نظامی این جنبش، گردانهای قسام، که در بمباران اسرائیل که یک ساختمان مسکونی در شهر غزه را هدف قرار داد، بهشهادت رسید، نشست. در این حمله همسر و دو فرزندش نیز به شهادت رسیدند. این جنبش این عملیات را بخشی از تلاشی مذبوحانه برای تضعیف پایداری، اراده و مقاومت مردم فلسطین دانست و آن را نقض آشکار همۀ ارزشها، هنجارها، قوانین و احکام الهی توصیف کرد.
این جنبش افزود که شهید محمد عوده یکی از نسل اول بنیانگذاران کار جهادی و نظامی محسوب میشود و خاطرنشان کرد که او در مراحل مختلف کار نظامی منتهی به طوفانالاقصی، در آمادهسازی و برنامهریزی، آثار برجستهای داشته است. حماس تأیید کرد که او رهبری بینظیر در برنامهریزی، هدایت و وحدتبخشی به تلاشها، تخصص و منابع بود و به جهت کارش دور از حضور در رسانهها شناخته میشد، تا اینکه در روز مبارک عرفه به شهادت رسید.
این جنبش تأکید کرد که خون فرمانده محمد عوده و خانوادهاش و تمام خون شهدای رهبران و فرزندان ملت فلسطین، همچنان سوختی خواهد بود که در ملت فلسطین قدرت و عزم را برای ادامۀ مسیر مبارزه و پایداری شعلهور میکند. و افزود که تشدید جنایات دولت اشغالگر در ترور، محاصره و گرسنگیدادن در داخل نوار غزه در دستیابی به اهدافش برای شکستن ارادۀ مردم فلسطین و مقاومت آنها موفق نخواهد شد[۱].
گردانهای عزالدین القسام
گردانهای عزالدین قسام در این بیانیه تأکید کرد: با افتخار و سربلندی، شهادت یکی از فرماندهان تراز اول مقاومت فلسطین و از برجستهترین مردانی که دههها در گمنامی مجاهدت کرد را به امت اسلامی تسلیت میگوییم. در ادامۀ این بیانیه دربارۀ نحوۀ شهادت محمد عوده آمده است: فرماندۀ بزرگ ما، محمد علی عوده شامگاه سهشنبه در یک عملیات ترور بزدلانه که منجر به شهادت وی، همسر، فرزندان و شماری از غیرنظامیان شد، به مقام رفیع شهادت نائل آمد. این جنایت در ادامۀ سلسله جنایات مستمر اشغالگران و جنگ نسلکشی که نزدیک به دو سال و نیم است متوقف نشده است، صورت گرفت.
القسام با اشاره به همزمانی این حادثه با ایام مذهبی خاطرنشان کرد: چه عاقبت و پایان باشکوهی که خداوند فرماندۀ دلاور ما را در روز عرفه و شب عید قربان برگزید؛ او جان و خانوادهاش را به عنوان قربانی در راه خدا تقدیم کرد تا به کاروان شهدای ملت و فرزند شهیدش "عمرو" بپیوندد. شاخه نظامی جنبش حماس در بخش دیگری از این بیانیه به سوابق نظامی رئیس ستاد کل خود پرداخت و اعلام کرد: این فرماندۀ فداکار در تمامی میدانهای جهاد اثرگذار بود؛ از کارگاههای تولید نظامی تا فرماندهی لشکر شمال و رکن تسلیحات. او در جایگاه فرماندهی رکن اطلاعات نظامی، نقش کلیدی در موفقیت عملیات بزرگ هفتم اکتبر (طوفانالاقصی) ایفا کرد و پس از شهادت عزالدین حداد مسئولیت ریاست ستاد کل القسام را بر عهده گرفت.
گردانهای القسام با هشدار به رژیم صهیونیستی تأکید کرد: وحشیگری صهیونیستها به یقین آخرین فصل از عمر این اشغالگری فاشیست است که اکنون پاییز آن آغاز شده و لعنت خون بیگناهان دامنگیر آن شده است. در پایان این بیانیه آمده است: خون فرماندهان بزرگ ما جز بر اصرار ما برای ادامۀ راه مقاومت و ایمان به درستی این نهج نخواهد افزود. ما به مسیری که ملتمان از یک قرن پیش آغاز کرده ادامه میدهیم تا زمانی که خداوند اذن آزادی سرزمین و مقدساتمان را از لوث وجود غاصبان صادر فرماید[۲].
حزبالله لبنان
حزبالله لبنان در بیانیۀ خود ابراز داشت که شهید محمد عوده نسل جدیدی از فرماندهان را برای مقاومت فلسطین تربیت کرد و با ترور او، مسیر مقاومت متوقف نخواهد شد. در این بیانیه آمده است: حزبالله این شهادت را به رهبری جنبش حماس، گردانهای قسام و ملت مقاوم فلسطین تسلیت میگوید و در عین حال، آن را تبریک میگوید؛ چراکه این فرماندۀ مجاهد در مسیر جهاد و مقاومت به کاروان شهدای راه قدس پیوست.
این بیانیه میافزاید: این جنایت صهیونیستی که در ادامۀ کشتار غیرنظامیان، کودکان و زنان در غزه و لبنان و نادیده گرفتن تمام قوانین و موافقتنامههای بینالمللی و بشری انجام شده، برگ سیاه دیگری بر پروندۀ جنایتکارانه این رژیم افزود؛ رژیمی که در مقابل چشمان جهان ساکت و همدست، دست به نسلکشی میزند. شهید عوده به همراه دیگر شهدای مقاومت، نسل جدیدی از مجاهدان و فرماندهانی را پرورش داد که برای عزت، مقدسات و آزادی سرزمین خود، از گرانترین داشتههایشان میگذرند. همۀ تلاشهای دشمن صهیونیستی برای تضعیف مقاومت از طریق ترور فرماندهان و مجاهدان، محکوم به شکست است و تا زمانی که اشغال، تجاوز و ظلم وجود داشته باشد، پرچم مقاومت برافراشته خواهد ماند.
در پایان این بیانیه آمده است: حزبالله همبستگی کامل خود را با ملت فلسطین و مقاومت دلیرانه آن تجدید میکند و تأکید مینماید که غزه با دهها هزار شهیدش، هرگز شکست نخواهد خورد و تسلیم نخواهد شد. حزبالله تأکید کرد: شهادت فرماندهان نه تنها ارادۀ مجاهدان را سست نمیکند، بلکه بر ایستادگی و تمسک آنان به گزینۀ مقاومت خواهد افزود؛ چراکه آینده این امت را خون مقاومان و ایستادگی مردم آزاده رقم میزند[۳].
انصار الله یمن
سید عبدالملک بدرالدین حوثی رهبر جنبش انصارالله و انقلاب یمن در پیامی شهادت محمد عوده فرماندۀ گردانهای عزالدین قسام و خانواده او را تبریک و تسلیت گفت. سید عبدالملک حوثی در این پیام با تسلیت شهادت فرماندۀ نظامی حماس در نوار غزه گفت: شهادت فرماندۀ جهادی شهید محمد عوده در این نبرد با جبهۀ کفر، جنایت و طغیان، برگ زرین دیگری بر کارنامه درخشان فداکاری، جهاد، ایثار، صبر، عزم و ارادهای افزوده است که برادران مجاهد در گردانهای القسام از آن برخوردارند و این اراده هرگز درهم نشکسته و در برابر همه چالشها سست نشده است. وی افزود: اعضای مجاهد جنبش حماس و دیگر بخشهای محور جهاد و مقاومت، با یاری خداوند و توکل بر او، در مسیر جهاد علیه دشمنان خدا بهعنوان فریضهای الهی و مقدس که خداوند آن را مسیر، سلاح و دژی مستحکم در برابر ستمگران و مستکبران قرار داده است پیش میروند[۴].
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در بیانیهای با تبریک و تسلیت شهادت دو تن از فرماندهان مجاهد و غیور حماس، مجاهد محمد عوده معروف به «ابوعمرو» و عزالدین حداد، معروف به «ابوصهیب»، تأکید کرد: جز محو رژیم صهیونیستی، منطقه روی آرامش نمیبیند و صلحی که رئیسجمهور خبیث و قمارباز آمریکا، از آن حرف میزند جز کشتار، قتل و ترور نیست. در بخشی از بیانیه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی آمده است: شهادت مجاهد محمد عوده (ابوعمرو) به همراه همسر «ام عمرو» و سه فرزندش «یاسر، یحیی و جمیله» در حملۀ هوایی رژیم صهیونیستی به شهر غزه و نیز شهادت عزالدین حداد (ابوصهیب) از فرماندهان کتائب شهید عزالدین القسام را که نزدیک به چهار دهه با صهیونیستها مبارزه کرد، بار دیگر پرده از ماهیت درندهخویی و شیطانصفتی رژیم پلید، جلاد و تروریست صهیونی کنار زد.
در این بیانیه خاطرنشان شده است: سیاهه جنایات حدود ۸ دهۀ رژیم جعلی و غاصب صهیونیستی بار دیگر این حقیقت را به جهان بشریت بهویژه مدعیان حقوق بشر و آزادی ملتها تأکید میکند جز محو این رژیم کودککش و اهریمنی، از روی زمین، منطقۀ غرب آسیا روی آرامش نمیبیند و طرحهای موسوم به صلحی که رئیسجمهور خبیث و قمارباز آمریکا از آن حرف میزند، جز کشتار، قتل و ترور نیست.
این بیانیه با اشاره به ایستادگی مردم مظلوم غزه و رزمندگان حماس، تصریح کرد: شهادت این فرماندهان سرافراز نه تنها مقاومت را تضعیف نخواهد کرد، بلکه باعث تداوم جهاد تا آزادی فلسطین و قدس شریف خواهد شد. در پایان این بیانیه با تبریک و تسلیت شهادت فرماندهان غیور مقاومت اسلامی فلسطین بر حمایت همهجانبۀ ایران اسلامی و سپاه مقتدر مردمی سپاه از محور مقاومت و و عزم ایمانی، اعتقادی و پایان ناپذیر پاسداران انقلاب برای تنبیه غاصبان قدس شریف و حامیان آنان تأکید شده است[۵].
جستارهای وابسته
پانویس
- ↑ من الرعيل الأول المؤسس ... حماس تنعى القيادی القسامي محمد عوده، وبسایت التلفزیون العربی.
- ↑ گردانهای قسام: ترور «محمد عوده» اراده ما را برای آزادی قدس مستحکمتر میکند، وبسایت مرکز اطلاع رسانی فلسطين.
- ↑ حزبالله با تسلیت شهادت «محمد عوده»: ترور، تأثیری بر مقاومت ندارد، وبسایت خبرگزاری فارس.
- ↑ واکنش انصارالله یمن به شهادت فرمانده بزرگ گردانهای القسام، وبسایت نورنیوز.
- ↑ سپاه پاسداران: جز محو رژیم صهیونیستی، منطقه روی آرامش نمیبیند، وبسایت خبرگزاری ایرنا.
منابع
- من الرعيل الأول المؤسس ... حماس تنعى القيادی القسامي محمد عوده، وبسایت التلفزیون العربی، تاریخ درج مطلب: 27 می سال 2026 م، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 3 خردادماه 1405 ش.
- گردانهای قسام: ترور «محمد عوده» اراده ما را برای آزادی قدس مستحکمتر میکند، وبسایت مرکز اطلاع رسانی فلسطين، تاریخ درج مطلب: 28 می سال 2026 م، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 3 خردادماه 1405 ش.
- حزبالله با تسلیت شهادت «محمد عوده»: ترور، تأثیری بر مقاومت ندارد، وبسایت خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 6 خردادماه 1405 ش، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 3 خردادماه 1405 ش.
- واکنش انصارالله یمن به شهادت فرمانده بزرگ گردانهای القسام، وبسایت نورنیوز، تاریخ درج مطلب: 7 خردادماه 1405 ش، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 3 خردادماه 1405 ش.
- سپاه پاسداران: جز محو رژیم صهیونیستی، منطقه روی آرامش نمیبیند، وبسایت خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: 7خردادماه 1405 ش، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 8 خردادماه 1405 ش.
