بعثت مردم، لبیک به ندای امام (یادداشت)

بعثت مردم، لبیک به ندای امام، عنوان یادداشتی است که به موضوع حضور مردم در اجتماعات شبانه‌روزی و راهپیمایی‌های شبانه، بعد از حملۀ آمریکا و اسرائیل به ایران و شهادت شمار زیادی از مردم و فرماندهان ارشد نظامی و شهادت رهبر و قائد امت اسلام، امام خامنه‌ای و حمله به مدرسۀ شجرۀ طیبۀ میناب و تخریب زیرساخت‌ها در جنگ رمضان می‌پردازد. این بعثت مردم لبیک به ندای امام فقید، امام شهید و امام جدید است که به معنای واقعی کلمه، جهان و به‌ویژه جهان اسلام بیدار شد و مردم قهرمان ایران اسلامی همچون امام خویش با مشت‌های گره‌کرده بیش از هشتاد روز، پرچمدار این بعثت هستند. که این نشان از دستاوردی سترگ از جنگ تحمیلی سوم برای جمهوری اسلامی ایران دارد و برگ زرین دیگری در دفتر کهن و با تمدن ملت قهرمان ایران به‌شمار می‌آید.

واژه‌شناسی

واژۀ «بعثت» از ریشۀ عربی «ب ع ث» گرفته شده است. در فرهنگ‌های لغت عربی. این واژه دارای معانی زیر است:

• انگیختن و برانگیختن: اصلی‌ترین معنای آن، حرکت دادنِ کسی یا چیزی از حالتی به حالت دیگر است.
• فرستادن: ارسال کردنِ شخصی به سوی مقصد یا ماموریتی خاص مانند اعزام سفیر یا پیام‌آور.
• بیدار کردن و برپاداشتن: به معنایِ از خواب بیدار کردن یا از جای بلند کردن مثلاً «بعثه من نومه»؛ یعنی او را از خواب بیدار کرد.
• زنده کردن: در متون دینی، «بعث» به معنای زنده کردن مردگان در روز قیامت نیز به کار می‌رود (یوم‌ البعث).

خلاصۀ معنای لغوی: بعثت به معنای «برانگیختن، فرستادن و به حرکت درآوردن» است. که مصادق تمامی معانی را شبانه‌روز در خیابان‌ها و میادین در سرتاسر ایران با حضور پرشور مردم و جان‌فدایان برانگیخته شاهد هستیم.

کلام امام شهید

امام و قائد و پدر امت، و رهبر شهید در سخنرانی‌های پایانی عمر پربرکتش، زمینۀ برانگیختن و بعثت مردم را فراهم آورد و با کلامش مسیر را روشن نمود در ادامه به بخش‌های کوتاهی از بیانات، اشاره خواهیم کرد.

تبیین بیان امام خمینی

آن روز، ملت ایران نه توپ داشت، نه تانک داشت، نه موشک داشت، سلاح سخت نداشت، امکاناتی نداشت اما پیروز شد؛ چرا؟ در حالی ‌که طرف مقابل، هم توپ داشت، هم تانک داشت؛ تانکش را به خیابان آورد، آتش کرد اما مغلوب شد. ملت ایران پیروز شد، بدون اینکه سلاح سخت در اختیار داشته باشد؛ اما سلاح نرم داشت؛ سلاح نرم در همۀ میدان‌ها تعیین‌کننده‌تر است. سلاح نرم ملت ایران چه بود؟ سلاح نرم ملت ایران غیرت دینی بود، غیرت ایمانی بود، احساس مسئولیت و وظیفه‌ای بود که امام بزرگوار به او محول کرده بود و از آنها خواسته بود. امام حتی از علما و مراجع بزرگ هم مسئولیت خواست، فریاد زد: «ای نجفِ ساکت، ای قمِ ساکت»!. مسئولیت می‌خواست، مردم هم این مسئولیت را بر دوش خودشان احساس می‌کردند. سلاح نرم ملت ایران عشق به ایران بود، عشق به کشورشان بود.

ثمرۀ خون شهیدان

همه بدانند: جمهوری اسلامی با خون چند صد هزار انسان شریف روی کار آمده؛ در مقابل کسانی که تخریبگرند، جمهوری اسلامی کوتاه نخواهد آمد، مزدوری بیگانگان را تحمل نمی‌کند. شما هر کسی می‌خواهی باش؛ مزدور بیگانه که شدی، برای بیگانه که کار کردی، ملت تو را مردود می‌داند، نظام اسلامی هم تو را مردود می‌داند. آن بابایی که با نخوت و غرور نشسته آنجا راجع به همۀ دنیا قضاوت می‌کند، او هم بداند که معمولاً‌ مستبدین و مستکبران عالم، از قبیل فرعون و نمرود و رضاخان و محمدرضا و امثال اینها، وقتی که در اوج غرور بودند سرنگون شدند، این هم (ترامپ) سرنگون خواهد شد.

عدم بیعت با یزید زمانه

ملت ایران درس‌های اسلامی و شیعی خودش را خوب بلد است؛ می‌داند که چه‌ کار کند. امام حسین (علیه‌السّلام) فرمود: «مِثلی لا یُبایِعُ مِثلَ یَزید»؛ کسی مثل من، با کسی مثل یزید بیعت نمی‌کند. ملت ایران در واقع می‌گویند: ملتی مثل ما، با این فرهنگ، با این سابقه، با این معارف عالی، با سردمدارانی مثل افراد فاسدی که امروز در آمریکا بر سر کارند، بیعت نخواهد کرد.

احساس پیروزی

جوان‌های عزیز! دینتان را، فکر سیاسی‌تان را، حضورتان را، آمادگی‌هایتان را، جدیتتان در امر پیشرفت کشور را حفظ کنید، وحدتتان را حفظ کنید. وحدت را حفظ کنید؛ ملتِ یکپارچه بر هر دشمنی فائق می‌آید. خداوند ان‌شاء‌الله شماها را حفظ کند، این آمادگی‌هایتان را هم حفظ کند. ان‌شاء‌الله به زودیِ زود، خداوند احساس پیروزی را در دل‌های همۀ مردم ایران رواج بدهد.

بعثت مردم

وقتی که مردم وارد میدان می‌شوند و تصمیم می‌گیرند، آتش‌ها را خاموش می‌کنند، شعله‌ها را خاکستر می‌کنند. این اتفاقی بود که این دفعه هم افتاد؛ بعد از این هم به توفیق الهی اگر چنانچه حادثه‌ای برای کشور پیش بیاید، خدای متعال این مردم را مبعوث خواهد کرد برای مقابله‌ی با حوادث، و کار را مردم تمام خواهند کرد.

پیام امام خامنه‌ای

در بخشی از پیام حضرت آیت‌الله امام سید مجتبی خامنه‌ای به مناسبت اربعین امام شهید، این مضمون آمده است: «شمّۀ قابل توجهی از این وحدت در این چهل روز تحقق پیدا کرد: قلوب مردم به هم نزدیک شد، یخ‌های میان اقشار مختلف با گرایش‌های متفاوت شروع به ذوب شدن کرد، همگان زیر پرچم وطن جمع شدند و روز به روز بر عدد و کیفیت این جمع افزوده می‌شود، و بسیاری از کسانی که هنوز به این‌گونه حضور دست نیافته‌اند، قلباً همراه و هم‌سخن با جمعیت‌های حاضر هستند».

این بیان را می‌توان فراتر از یک توصیف عاطفی، به‌مثابۀ یک صورت‌بندی فشرده از وحدت اجتماعی و همبستگی ملی خواند. در این خوانش، پیام بر این نکته تأکید می‌کند که صرف حضور در خیابان نیست، بلکه می‌تواند بستری برای تقویت پیوندهای اجتماعی، کاهش فاصله‌های نمادین میان گروه‌های مختلف، و افزایش احساس تعلق مشترک باشد.

وحدت به‌مثابۀ یک فرایند

یکی از نکات مهم در این عبارت، نگاه فرایندی به وحدت است. تعبیرهایی مانند: «شروع به ذوب شدن کرد» و «روز به روز به عدد این جمع و به کیفیت آن افزوده می‌شود» نشان می‌دهد که وحدت امری دفعی نیست، بلکه در گذر زمان شکل می‌گیرد و تعمیق می‌یابد. از این زاویه، وحدت اجتماعی نه یک شعار، بلکه یک روند تدریجی و قابل تقویت است.

کاهش فاصله‌های اجتماعی

عبارت: «یخ‌های فیمابین اقشار مختلف با گرایش‌های متفاوت» اشاره‌ای روشن به وجود شکاف‌ها و فاصله‌های اجتماعی دارد. در عین حال، «ذوب شدن» این یخ‌ها نشان می‌دهد که تجربۀ مشترک حضور میدانی می‌تواند در کاهش بی‌اعتمادی، افزایش همدلی، و بهبود ارتباط میان گروه‌های متنوع جامعه نقش داشته باشد. این نکته با نگاه جامعه‌شناسانه به مناسک جمعی نیز همخوان است؛ زیرا آیین‌های مشترک معمولاً در شکل‌گیری احساس «مای» جمعی اثرگذارند.

هم‌افزایی هویت دینی و ملی

تعبیر «همگان زیر پرچم وطن جمع شدند» نشان می‌دهد که در این نگاه، هویت دینی و هویت ملی در تعارض با یکدیگر قرار نمی‌گیرند، بلکه می‌توانند در یک چهارچوب مشترک تقویت شوند. این هم‌افزایی زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که یک آیین دینی بتواند مشارکت گروه‌های مختلف را در سطح ملی برانگیزد و زمینه‌ای برای همدلی عمومی فراهم سازد. همین هم‌افزایی و همدلی باعث افزایش روحیۀ نیروهای مسلح و بالا رفتن سطح تاب‌آوری مردم را در پی دارد.

مشارکت فراتر از حضور فیزیکی

بخش دیگری از عبارت بر این نکته تأکید دارد که برخی افراد، هرچند هنوز به حضور میدانی نرسیده‌اند، اما «قلباً همراه و هم‌سخن» با جمعیت‌های حاضر هستند. این نکته نشان می‌دهد که همبستگی اجتماعی فقط به حضور فیزیکی محدود نیست، بلکه می‌تواند در سطح نگرش، احساس و همراهی معنوی نیز شکل بگیرد. چنین برداشتی دایرۀ مشارکت در وحدت را گسترده‌تر می‌کند.

برانگیختگی معجزه‌گون ملت ایران

امروز برانگیختگی معجزه‌گون ملت ایران، منحصر در ده‌ها میلیون جان‌فدای مبارزه با صهیونیسم و آمریکای خون‌ریز نمانده و پیشاپیش صفوف به هم پیوسته امت مبعوث شدۀ اسلامی؛ نود میلیون هموطن غیور و شریف ایرانی داخل و خارج از کشور، تمامی ظرفیت‌های هویتی، معنوی، انسانی، علمی، صنعتی و فناوری‌های پایه‌ای و نوین ـ‌ از نانو و بیو تا هسته‌ای و موشکی‌ ـ را سرمایۀ ‌‌ملی خود فرض کرده و همچون مرزهای آبی، خاکی و هوایی پاسدار آن خواهند بود.

این پیام‌ها نشان‌دهندۀ راهبرد «بسیج همه‌جانبۀ دارایی‌های ملی» در جهت تقابل ژئوپلیتیک است که با استفاده از گفتمان «امنیتی‌سازی توسعه»، مرزهای سنتی سرزمینی را به تمامی حوزه‌های علمی، صنعتی و هویتی گسترش می‌دهد. هدف این رویکرد، تبدیل مؤلفه‌های قدرت نرم و سخت (از تکنولوژی‌های نوظهور تا سرمایۀ انسانی) به دارایی‌های راهبردی غیرقابل‌مذاکره است تا در یک ساختار مقاومتِ ساختاری، هرگونه محدودیت یا فشار خارجی در این حوزه‌ها، به مثابۀ تعرض به تمامیت ارضی تلقی و با واکنشِ جمعی مواجه شود.

جستارهای وابسته

• سید روح‌الله موسوی خمینی
• سید علی حسینی خامنه‌ای
• سید مجتبی خامنه‌ای
• وحدت اسلامی
• جنگ رمضان
• جهان اسلام

منابع

• ابن منظور، لسان العرب، ذیل مادۀ «بعث». دار صادر، بیروت، چاپ سوم، ۱۴۱۴ ق، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 2 خردادماه 1405 ش.

• راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، ذیل مادۀ «بعث». دار القلم، دمشق / الدار الشامیة، بیروت، ۱۴۱۲ ق، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 2 خردادماه 1405 ش.

• بیانات در دیدار مردم قم، پايگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيت‌الله‌العظمی سيدعلی خامنه‌ای (رضوان‌الله‌تعالی‌علیه)، تاریخ درج مطلب: 19 دی‌ماه 1404 ش، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 2 خردادماه 1405 ش.

• بیانات در دیدار اقشار مردم به مناسبت چهل‌ و هفتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی، پايگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيت‌الله‌العظمی سيدعلی خامنه‌ای (رضوان‌الله‌تعالی‌علیه)، تاریخ درج مطلب: 12 بهمن‌ماه 1404 ش، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 2 خردادماه 1405 ش.

• پیام رهبر انقلاب به مناسبت روز ملی خلیج فارس، پايگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيت‌الله‌العظمی سيدعلی خامنه‌ای (رضوان‌الله‌تعالی‌علیه) تاریخ درج مطلب: 10 اردیبهشت‌ماه 1405 ش، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 2 خردادماه 1405 ش.