پایگاههای آمریکا در منطقه
پایگاههای آمریکا در منطقه، شامل: پایگاه هوایی العديد (Al Udeid Air Base) در قطر، پایگاه هوایی اینجرلیک (Incirlik Air Base) در ترکیه، پایگاه هوایی شاهزاده سلطان (Prince Sultan Air Base)، در شهر الخرج استان ریاض عربستان سعودی، پایگاه التنف (Al- Tanf) در سوريه در منطقۀ بیابانی و استراتژیک التنف، پایگاه هوایی عینالاسد (AI-Asad Airbase) در استان الانبار عراق، پایگاه هوایی الظفره (Al Dhafra Air Base) در امارات متحده عربی، کمپ عریفجان (Camp Arifjan) در جنوب کویت، پایگاه پشتیبانی دریایی بحرین (Bahrain Naval Support Activity) در بحرین، پایگاه هوایی المسمى (Al-Masirah Air Base) و پایگاه هوایی ثمرات (Thumrait Air Base) در عمان است. این پایگاهها پوششی برای سیاست دروغین آمریکا با عنوان «جنگ جهانی علیه تروریسم» در منطقۀ خاورمیانه بوده که نظارت بر عملیاتهای هوایی در کشورهای عراق، سوریه، افغانستان و ۱۷ کشور دیگر از جمله ایران را برعهده دارد و وظیفۀ اصلی آن مقابله با محور مقاومت و حفظ امنیت رژیم صهیونیستی با ایجاد منطقۀ حائل برای این رژیم در سوریه، و گسترش مسابقۀ خرید تسلیحات نظامی در کشورهای عربی با تلاش برای ایجاد ناآرامی در منطقه است.
پایگاه هوایی العديد در قطر
پایگاه هوایی العديد (Al Udeid Air Base)، در قطر، یکی از مهمترین و بزرگترین پایگاههای نظامی ایالات متحده در منطقۀ خاورمیانه است. این پایگاه بهعنوان مرکز فرماندهی و عملیات هوایی ایالات متحده در منطقه، نقش حیاتی در استراتژیهای نظامی و امنیتی آمریکا ایفا میکند.
موقعیت جغرافیایی
- محل: جنوب غربی دوحه پایتخت قطر در بیابانهای مرکزی این کشور؛
- فاصله تا ایران: تقریباً ۳۰۰ کیلومتر فاصلۀ مستقیم با ایران؛
- باند پروازی: دارای باندهای طولانی و مجهز به سیستمهای پیشرفته برای پذیرش انواع هواپیماها.
تاریخچه و ساختار
- تأسیس: ساخت پایگاه در اواخر دهه ۱۹۹۰ م، آغاز شد و در سال ۲۰۰۳ م بهطور رسمی افتتاح گردید؛
- مالکیت و مدیریت: پایگاه تحت مالکیت وزارت دفاع قطر است و توسط نیروی هوایی سلطنتی قطر (Qatari Emiri Air Force) اداره میشود.
واحدهای مستقر
- نیروی هوایی ایالات متحده:
- بال ۳۷۹ م نیروی هوایی اکتشافی (Air Expeditionary Wing 37 th) بزرگترین بال نیروی هوایی ایالات متحده در خارج از کشور با بیش از ۱۰۰ هواپیما؛
- مركز عملیات هوایی مشترک (Air Operations Center - CAOC Combined) مرکز فرماندهی و کنترل عملیاتهای هوایی در منطقه؛
- گروه عملیات هوایی ۶۰۹ م (Air Operations Center - CAOC 609 th) مسئول اجرای دستورات عملیات هوایی در حوزۀ مسئولیت فرماندهی مرکزی ایالات متحده.
- نیروی هوایی سلطنتی قطر:
- تجهيزات پیشرفتهای مانند جنگندههای -F 15QA هواپیماهای ترابری 174- و - 130J سوپر هرکولیس ، بالگردهای پاچی AH 64 و هواپیماهای آموزشی مانند 21-PC و M-346.
- نیروی هوایی سلطنتی بريتانيا:
- استقرار هواپیماهای RC-135 Rivet Joint برای عملیاتهای اطلاعاتی و نظارتی در منطقه.
امکانات و تجهیزات
- هواگردهای مستقر: این پایگاه در طول دوران خود اسکادرانهای جنگندههای مختلف آمریکایی از جمله: اف 16، اف 15 ایی استریک ایگل، بمب افکنهای ب 52، شکاریهای پنهانکار اف 22، و هواپیماهای شناسایی الکترونیک از سی 35 و انواع پهپادها را به خود دیده است؛
- سیستم های دفاعی: سیستمهای نظارتی و راداری مدرن برای رصد شلیک موشک بالستیک؛
- زیرساختها: باندهای پروازی طولانی و مقاوم، تسهيلات تعمیر و نگهداری پیشرفته، پناهگاههای مقاوم در برابر حملات هوایی، سیستمهای ارتباطی و اطلاعاتی پیشرفته.
نقش استراتژیک و عملیاتها
- مرکز فرماندهی عملیاتهای هوایی: CAOC در پایگاه العديد مسئول هماهنگی و نظارت بر عملیاتهای هوایی در کشورهای عراق، سوریه، افغانستان و ۱۷ کشور دیگر است؛
- پشتیبانی از عملیاتهای ضد تروریستی: این پایگاه بهعنوان نقطۀ اصلی برای عملیاتهای ضد داعش و سایر گروههای تروریستی در منطقه استفاده میشود.
- آموزش و تمرینات نظامی: میزبانی از تمرینات مشترک با کشورهای همپیمان و شرکای منطقهای.
- حمایت از عملیاتهای امدادی و بشردوستانه: استفاده از امکانات پایگاه برای حمل و نقل کمکهای بشر دوستانه و پشتیبانی از عملیاتهای امدادی در مناطق بحرانزده.
تحولات اخير
- تمديد حضور نظامی آمریکا: در ژانویه سال ۲۰۲۴ م، ایالات متحده و قطر توافق کردند که حضور نظامی آمریکا در پایگاه العديد برای ۱۰ سال دیگر تمدید شود؛
- سرمایهگذاری قطری: قطر متعهد شده است که ۱۰ میلیارد دلار در توسعه و بهبود زیرساختهای پایگاه سرمایهگذاری کند؛
- نقش در بحرانهای منطقهای: پایگاه العديد بهعنوان نقطۀ اصلی برای عملیاتهای نظامی آمریکا در بحرانهای منطقهای مانند جنگ در سوریه و عراق و همچنین در مقابله با تهدیدات ایران و گروههای وابسته به آن عمل میکند.
پایگاه هوایی شاهزاده سلطان در عربستان
پایگاه هوایی شاهزاده سلطان (Prince Sultan Air Base)، در شهر الخرج استان ریاض، عربستان سعودی واقع شده است. این پایگاه بهعنوان یکی از مهمترین پایگاههای نظامی ایالات متحده در منطقۀ خاورمیانه شناخته میشود.
موقعیت جغرافیایی
- محل: شهر الخرج استان ریاض عربستان سعودی؛
- فاصله تا ایران: حدود 600 كيلومتر فاصلۀ مستقيم تا ایران؛
- باند پروازی: دو باند ۴۰۰۰۰ متری با سطح آسفالت.
تاریخچه و ساختار
- تأسیس: ساخت پایگاه در سال ۱۹۵۱ م، آغاز شد و در سال ۱۹۹۰ م، بهطور رسمی بهعنوان پایگاه هوایی شاهزاده سلطان معرفی شد؛
- مالکیت و مدیریت: پایگاه تحت مالکیت وزارت دفاع عربستان سعودی است و توسط نیروی هوایی سلطنتی عربستان سعودی (RSAF) اداره میشود.
واحدهای مستقر
- نیروی هوایی سلطنتی عربستان سعودی:
- بل ششم (6 Wing)؛
- واحدهای ۱۷ ۱۸ ۱۹، ۲۳، ۲۴، ۳۲، ۴۱، ۵۰، ۶۰؛
- نیروی هوایی ایالات متحده؛
- اسکادرانهای مختلف.
امکانات و تجهیزات
- هواگردهای مستقر:
- جنگندههای اف 15 سی و ایی ، اف 16، اواكسهای ایی 3 ، سوخترسانهای کیسی 135 و ترابریهای سی 130 معمولا همیشه آنجا هستند.
- سیستمهای دفاعی:
- سامانههای پدافند هوایی پاتریوت؛
- سیستمهای دفاعی نقطهای و نظارتی.
- زیرساختها:
- انبارهای مهمات و سوخت؛
- تسهیلات تعمیر و نگهداری؛
- پناهگاههای مقاوم در برابر حملات هوایی؛
- سیستمهای ارتباطی پیشرفته.
نقش استراتژیک و عملیاتها
- حمایت از عملیاتهای ضد داعش: پایگاه بهعنوان پایگاه اصلی برای عملیاتهای هوایی ائتلاف بینالمللی علیه داعش در سوریه و عراق عمل میکند؛
- پشتیبانی از عملیاتهای ناتو: پایگاه بهعنوان نقطۀ اصلی پشتیبانی از عملیاتهای ناتو در منطقۀ جنوب شرقی اروپا و خاورمیانه است؛
- آموزش و تمرینات نظامی: شاهزاده سلطان میزبان تمرینات مشترک ناتو و کشورهای شریک در منطقه است.
پایگاه هوایی اینجرلیک در ترکیه
پایگاه هوایی اینجرلیک (Incirlik Air Base)، در ترکیه یکی از پایگاههای کلیدی نظامی ایالات متحده در منطقۀ خاورمیانه است که نقش مهمی در عملیاتهای ناتو ائتلافهای بینالمللی ایفا میکند.
موقعیت جغرافیایی
محل: شهر آدانا جنوب شرقی ترکیه در نزدیکی مرزهای سوریه و عراق؛ فاصله تا ایران: حدود 800 کیلومتر تا ایران؛ باند پروازی: طول باند ۳۰۰۲۴ متر (۱۰۰۰۰۰ فوت) با سطح بتنى.
تاریخچه و ساختار
- تأسیس: ساخت پایگاه در سال ۱۹۵۱ م، آغاز شد و در سال ۱۹۵۵ م، بهطور رسمی بهعنوان پایگاه هوایی آدانا نامگذاری شد. در سال ۱۹۵۸ م، به اینجرلیک تغییر نام یافت؛
- مالکیت و مدیریت: پایگاه تحت مالکیت وزارت دفاع ملی ترکیه است اما بهصورت مشترک توسط نیروی هوایی ترکیه و نیروی هوایی ایالات متحده اداره میشود.
- واحدهای مستقر:
- نیروی هوایی ترکیه دهمین فرماندهی پایگاه سوخترسانی (۱۰th Tanker Base Command)؛
- نیروی هوایی ایالات متحده بال هوایی ۳۹ (39th Air Base Wing)، که مسئول پشتیبانی از عملیاتهای ناتو و ائتلافهای بینالمللی در منطقه است.
امکانات و تجهیزات
- هواگردهای مستقر:
A10C Thunderbolt ll: جنگندههای پشتیبانی نزدیک هوایی. (در یک مقطعی از زمان)؛
- KC135 R Startotanker: هواپماهای سوخترسانی؛
- F-15E Strike Eagle: جنگندههای چندمنظوره؛
- MQ-1 Predator: پهپادهای شناسایی و حمله.
- سیستمهای دفاعی: پایگاه مجهز به سامانههای پدافند هوایی و تجهیزات امنیتی پیشرفته است؛
- زیرساختها: شامل انبارهای مهمات تسهيلات تعمیر و نگهداری پناهگاههای مقاوم در برابر حملات هوایی و سیستمهای ارتباطی پیشرفته.
نقش استراتژیک و عملیاتها
- حمایت از عملیاتهای ضد داعش: اینجرلیک بهعنوان پایگاه اصلی برای عملیاتهای هوایی ائتلاف بینالمللی عليه داعش در سوریه و عراق عمل میکند؛
- پشتیبانی از عملیاتهای ناتو: پایگاه بهعنوان نقطه اصلی پشتیبانی از عملیاتهای ناتو در منطقه جنوبشرقی اروپا و خاورمیانه است؛
- آموزش و تمرینات نظامی: اینجرلیک میزبان تمرینات مشترک ناتو و کشورهای شریک در منطقه است.
تحولات اخير
- کاهش حضور نیروهای آمریکایی: بر اساس توافق میان ایالات متحده و ترکیه حضور نیروهای آمریکایی در ترکیه کاهش خواهد یافت و پایگاه اینجرلیک تا سپتامبر سال ۲۰۲۵ م، تخلیه خواهد شد؛
- انتقال به همکاری دوجانبه: پس از خروج نیروهای ائتلاف همکاریهای امنیتی میان ایالات متحده و ترکیه بهصورت دوجانبه ادامه خواهد یافت.
پایگاه التنف در سوریه
پایگاه التنف (Al- Tanf)، در سوريه در منطقۀ بیابانی و استراتژیک التنف در نقطهای واقع شده که دسترسی به سه کشور سوریه، عراق و اردن را کنترل میکند. این منطقه صعبالعبور و کم جمعیت است، اما اهمیت استراتژیک بالایی دارد.
موقعیت جغرافیایی
- محل: جنوب شرقی سوریه نزدیک به مرزهای عراق و اردن؛
- فاصله تا ایران: حدود 650 كيلومتر فاصلۀ مستقیم با ایران؛
- جغرافیای پایگاه: در منطقۀ بیابانی و استراتژیک التنف.
تاریخچه و ساختار
- تأسیس پایگاه التنف توسط نیروهای ایالات متحده و ائتلاف بینالمللی علیه داعش در سال ۲۰۱۵ م، تأسیس شد؛
- هدف اولیه جلوگیری از نفوذ داعش و گروههای تروریستی در منطقه همچنین کنترل مسیرهای لجستیکی و راههای زمینی حیاتی بین عراق، سوریه و اردن؛
- مالکیت و مدیریت این پایگاه تحت کنترل فرماندهی مرکزی ایالات متحده (CENTCOM) و نیروهای ویژه آمریکایی و شرکای محلی سوریه است.
امكانات و تجهیزات
- ساختار پایگاه
- امکاناتی برای استقرار نیروهای زمینی پایگاه هوایی کوچک با باند فرود برای چرخبال و هواپیماهای سبک؛
- انبارهای تجهیزات و مهمات؛
- تسهيلات ارتباطات و فرماندهی عملیات؛
- نیروهای مستقر
- نیروهای ویژه ایالات متحده (US Special Force)؛
- متحدان محلی از جمله گروههای مخالف سوری و کردهای سوری (SDF در برخی دورهها)؛
- برخی واحدهای آموزش و پشتیبانی لجستیکی؛
- تجهيزات نظامی
- خودروهای زرهی سبک و سنگین؛
- سیستمهای ارتباطی پیشرفته؛
- پهپادهای نظارتی؛
- سامانههای دفاعی محدود برای دفاع نقطهای.
نقش استراتژیک و عملیات
- کنترل مسیرهای ارتباطی: التنف كنترل راهبردی جاده اصلی بین دمشق، بغداد و همچنین مسیرهای مرزی سوریه، عراق و اردن را در اختیار دارد؛
- محافظت از نیروهای ائتلاف: این پایگاه بهعنوان نقطه پایدار برای عملیات عليه داعش و گروههای مسلح وابسته عمل میکند؛
- مقابله با نفوذ ایران و شبهنظامیان شیعه: یکی از اهداف اصلی حضور آمریکاییها در التنف، محدود کردن نفوذ نیروهای ایران و متحدانش در سوریه و عراق است.
- پشتیبانی عملیاتهای ضد تروریستی: التنف بهعنوان پایگاه فرماندهی برای عملیاتهای ویژه در جنوب شرق سوریه عمل میکند.
حملات و تهديدات
- پایگاه التنف چندین بار هدف حملات موشکی پهپادی و راکتی قرار گرفته است که عمدتاً توسط گروههای نزدیک به ایران و متحدانش انجام شده است؛
- در سالهای اخیر تلاشهای زیادی برای کاهش حضور آمریکاییها در التنف صورت گرفته اما این پایگاه همچنان پابرجاست.
همکاریها و روابط بین المللی
- ائتلاف بینالمللی ضد داعش: التنف بخشی از عملیات گسترده ائتلاف برای مبارزه با داعش در سوریه و عراق است.
- همکاری با نیروهای محلی: آموزش و پشتیبانی نیروهای محلی مخالف و کردها به منظور حفظ امنیت منطقه .
تحولات اخير
- در سالهای اخیر پایگاه التنف همچنان بهعنوان نقطۀ مهم استراتژیک آمریکا در سوریه باقی مانده است، اما فشارهای سیاسی و نظامی برای کاهش حضور آمریکا در سوریه افزایش یافته است.
- برخی گزارشها از مذاکرات برای انتقال بخشی از کنترل این پایگاه به نیروهای محلی یا کاهش فعالیتهای نظامی خبر میدهند، اما این پایگاه همچنان فعال است.
پایگاه هوایی عینالاسد در عراق
پایگاه هوایی عینالاسد (AI-Asad Airbase) در استان الانبار عراق یکی از پایگاههای کلیدی نظامی ایالات متحده در منطقۀ خاورمیانه است.
موقعیت جغرافیایی
- موقعیت حدود ۱۶۰ کیلومتری غرب بغداد، در نزدیکی روستای خان البغدادی؛
- مساحت باندها سه باند فرود با طولهای ۳۹۹۰ متر (۲ باند) و ۳0۹۰ متر (1 باند).
تاریخچه و ساختار
- تأسيس: ساخت پایگاه در اواسط دهۀ سال ۱۹۸۰ م، توسط یک کنسرسیوم یوگسلاوی با سرمایهگذاری عراق آغاز شد؛
- تجهیزات اولیۀ پایگاه: دارای امکاناتی مانند مساجد، مدارس، بیمارستان و پناهگاههای مقاوم در برابر حملات هوایی و ظرفیت اسکان ۵۰۰۰۰ نفر بود؛
- تسخير توسط نیروهای ائتلاف: در آوریل سال ۲۰۰۳ م، نیروهای ویژه استرالیایی پایگاه را تصرف کردند و یک ماه بعد کنترل آن به ارتش ایالات متحده منتقل شد؛
- واحدهای مستقر: در دوران اوج پایگاه میزبان واحدهای مختلفی از جمله نیروی دریایی نیروی هوایی تفنگداران دریایی و ارتش ایالات متحده بود.
تجهیزات و امکانات
- هواگردهای مستقر: در گذشته پایگاه میزبان جنگندههای F-16 Fighting Falcon و هواگردهای پشتیبانی مانند C-130 Hercules بود؛
- سیستمهای دفاعی: پایگاه مجهز به سامانههای پدافند هوایی مانند C-RAM و پاتریوت برای مقابله با تهديدات موشکی و پهپادی است؛
- زیرساختها: شامل انبارهای ذخیرهسازی، تسهیلات تعمیر و نگهداری پناهگاههای مقاوم در برابر شرایط بیابانی و سیستمهای تهویه مطبوع.
نقش استراتژیک و عملیاتها
- حمایت از عملیاتهای ضد داعش پایگاه بهعنوان مرکز اصلی عملیاتهای ائتلاف بینالمللی علیه داعش در عراق و سوریه عمل میکند؛
- پشتیبانی از نیروهای آمریکایی پایگاه بهعنوان نقطۀ اصلی پشتیبانی از عملیاتهای نیروهای آمریکایی در منطقه غرب عراق و سوریه است.
حملات و تهدیدات
- حمله موشکی ایران (ژانویه ۲۰۲۰) در واکنش به ترور سردار قاسم سلیمانی، ایران بیش از ۱۲ موشک بالستیک به پایگاه شلیک کرد که منجر به زخمی شدن ۱۱۰ نظامی آمریکایی شد؛
- حملات پهپادی و راکتی در سالهای اخیر پایگاه هدف حملات متعدد از سوی گروههای شبه نظامی وابسته به ایران قرار گرفته است.
تحولات اخير
- کاهش حضور نیروهای آمریکایی بر اساس توافق میان ایالات متحده و عراق حضور نیروهای آمریکایی در عراق کاهش خواهد یافت و پایگاه عینالاسد تا سپتامبر سال ۲۰۲۵ م، تخلیه خواهد شد.
- انتقال به همکاری دوجانبه پس از خروج نیروهای ائتلاف همکاریهای امنیتی میان ایالات متحده و عراق بهصورت دو جانبه ادامه خواهد یافت.
امارات متحده عربی
پایگاه هوایی الظفره (Al Dhafra Air Base)، در امارات متحده عربی یکی از مهمترین پایگاههای نظامی ایالات متحده در منطقه خاورمیانه است.
موقعیت جغرافیایی
- موقعیت: حدود ۳۲ کیلومتری جنوب ابوظبی در منطقه الظفره؛
- مساحت باندها: دو باند فرود با طول ۳۶۶۱ متر (۱۲۰۱۲ فوت)؛
- فاصله تا ایران: کمتر از 250 کیلومتر.
تاریخچه و ساختار
تأسيس: ساخت پایگاه در سال ۱۹۸۳ آغاز شد و در همان سال به بهرهبرداری رسید؛ مالکیت و بهره برداری: پایگاه تحت مالکیت نیروی هوایی امارات متحده عربی است و بهعنوان مقر فرماندهی هوایی غرب امارات عمل میکند؛ همکاری بینالمللی: از سال ۲۰۰۲ م، نیروهای هوایی ایالات متحده در این پایگاه مستقر شده اند و در سال 2017 م، حضور رسمی آنها اعلام شد.
تجهیزات و واحدهای مستقر
نیروی هوایی ایالات متحده (USAF)
- واحد ۳۸۰ام بال هوایی اکتشافی (380th AW): این واحد مأموریتهای اطلاعاتی نظارتی شناسایی فرماندهی و کنترل هوایی و سوخترسانی هوایی را انجام میدهد؛
- هواگردهای مستقر:
- F-15C Eagle (بازنشسته شده)؛
- F-15E Strike Eagle؛
- F-22 Raptor (در برخی موارد محدود مستقر شد)؛
- KC-10A Extender (بازنشسته شده است)؛
- E-3 Sentry (AWACS)؛
- U-2S Dragon Lady (در مواردی)؛
- RQ-4 Global Hawk؛
- MQ-9 Reaper؛
- تعداد پرسنل: حدود ۱٬۲۰۰ نفر.
نیروی هوایی امارات متحده عربی (UAEAF)
- بال جنگندهها شامل سه اسکادران شاهين (Shaheen) که با جنگندههای اف 16 شاهين صحرا مجهز هستند.
نیروی هوایی فرانسه
- اسکادرانهای ۷۱ و ۷۶: عملیاتهای خود را با جنگندههای میراژ 2000-5 از این پایگاه انجام میدهند؛
- تعداد پرسنل: حدود ۶۵۰ نفر؛
- تجهیزات اضافی: استفاده از جنگندههای رافال از پایگاه هوایی فرانسه در ابوظبی برای عملیاتهای نظارتی.
نقش استراتژیک و عملیات ها
- مقابله با داعش: پایگاه به عنوان مرکز اصلی عملیاتهای ائتلاف بینالمللی علیه داعش در عراق و سوریه عمل میکند؛
- حمایت از افغانستان: پیش از خروج نیروهای آمریکایی پایگاه به عنوان نقطه اصلی پشتیبانی از عملیاتهای ناتو در افغانستان بود؛
- حملات موشکی: در ژانویه سال ۲۰۲۲ م، پایگاه هدف حملات موشکی حوثیها قرار گرفت که با استفاده از سامانههای پدافند هوایی ایالات متحده و امارات دفع شد.
امکانات و زیر ساخت ها
- باندهای فرود: دو باند طولانی و مقاوم برای پشتیبانی از انواع هواگردها؛
- انبارهای ذخیرهسازی: حاوی تجهيزات نظامی، مهمات و سوخت؛
- پایگاههای پشتیبانی: شامل تسهیلات تعمیر و نگهداری انبارهای مقاوم در برابر شرایط بیابانی سیستمهای تهویه مطبوع و روشنایی LED؛
همکاری های بین المللی
- آموزش مشترک: برگزاری دوره های توسعه حرفه ای مشترک میان پرسنل نظامی ایالات متحده و امارات متحده عربی برای تقویت هماهنگی و تبادل تجربیات؛
- تبادلات نظامی: برگزاری رزمایشهای مشترک و تبادل اطلاعات برای مقابله با تهدیدات منطقهای
تحولات اخیر
- محدودیتها: در سال 2024 م، امارات متحده عربی محدویتهایی برای عملیاتهای هوایی ایالات متحده از پایگاه الظفره اعمال کرد که شامل اطلاعرسانی قبلی برای حملات به یمن و عراق بود.
كويت
کمپ عریفجان (Camp Arifjan)، در جنوب کویت یکی از بزرگترین پایگاههای نظامی ایالات متحده در خارج از آمریکا است و نقش حیاتی در عملیاتهای نظامی و لجستیکی در منطقه خاورمیانه ایفا میکند.
موقعیت جغرافیایی
- موقعیت: جنوب کویت سیتی نزدیک به بندر شعیبه و پایگاه دریایی کویت؛
- فاصله تا ایران: حدود 250 کیلومتر تا ایران؛
- مساحت: بیش از ۱۵ کیلومتر مربع؛
- ارتفاع: تقریباً ۱۰۰ متر بالاتر از سطح دریا.
تاریخچه و ساختار
- تأسيس: در پی بمبگذاری برجهای خبر در عربستان سعودی در سال ۱۹۹۶ م، ایالات متحده تصمیم به ساخت پایگاهی با امنیت بالاتر گرفت و در سال ۱۹۹۹ م، ساخت کمپ عریفجان آغاز شد؛
- مالکیت: ساخت و تأمین مالی کمپ توسط دولت كويت انجام شده است؛
- واحدهای مستقر: علاوه بر نیروهای ارتش ایالات متحده، واحدهایی از نیروی هوایی نیروی دریایی تفنگداران دریایی و گارد ساحلی نیز در این پایگاه حضور دارند.
امکانات و تجهیزات
- انبارهای پیش موقعیتی (5-APS): کمپ عریفجان به عنوان یکی از شش سایت APS انبارهای تجهیزاتی را برای پشتیبانی از عملیات های فرماندهی مرکزی ایالات متحده (CENTCOM) در منطقه دارد.
- واحد پشتیبانی لجستیکی ۴۰۱ AFSB 40): این واحد مسئولیت مدیریت انبارها نگهداری تجهیزات و هماهنگی حمل و نقل را بر عهده دارد.
- هواپیمای پاتن (Patton Army Heliport): یک فرودگاه نظامی برای پشتیبانی از عملیاتهای هوایی در منطقه.
- زیرساختها: کمپ دارای انبارهای مقاوم در برابر شرایط بیابانی سیستمهای تهویه مطبوع و روشنایی LED است.
نقش استراتژیک
- لجستیک و پشتیبانی: کمپ عریفجان به عنوان یک هاب لجستیکی نقش کلیدی در انتقال تجهیزات سوخت و مهمات به سایر پایگاهها و مناطق عملیاتی ایفا میکند؛
- آمادهسازی سریع: این پایگاه بهعنوان یک نقطه استقرار سریع برای نیروهای آمریکایی در صورت بروز بحران های منطقهای عمل میکند؛
- همکاری بینالمللی: کمپ میزبان نیروهای نظامی از کشورهای مختلف از جمله بریتانیا، استرالیا، کانادا، رومانی و لهستان است.
امکانات رفاهی
- خدمات رفاهی: کمپ دارای رستورانهای فستفود، فروشگاههای نظامی سالنهای ورزشی و استخر است؛
- خدمات مذهبی: یک کلیسا و نمازخانه برای انجام عبادات در دسترس هستند؛
- تفریحات: امکاناتی مانند سینما بازیهای رومیزی و باشگاههای ورزشی برای پر کردن اوقات فراغت پرسنل فراهم شده است.
تحولات اخير
- خروج نیروهای آمریکایی: در سال ۲۰۲۵ م، وزیر دفاع کویت اعلام کرد که نیروهای آمریکایی در حال خروج از کمپ عریفجان هستند؛
- تأثیر بر روابط دو کشور: این تصمیم ممکن است تأثیراتی بر روابط نظامی و استراتژیک میان ایالات متحده و کویت داشته باشد.
پایگاه پشتیبانی دریایی در بحرین
پایگاه پشتیبانی دریایی بحرین (Bahrain Naval Support Activity)، در بحرین یکی از مهمترین پایگاههای نظامی ایالات متحده در منطقه خاورمیانه است.
موقعیت جغرافیایی
پایگاه در جزیره بحرین در شهر منامه پایتخت بحرين واقع شده و در خلیج فارس قرار دارد. این پایگاه در موقعیتی استراتژیک بین شرق و غرب قرار گرفته و دسترسی آسان به آبراههای حیاتی مانند تنگه هرمز دارد که یکی از مهمترین گذرگاه های نفتی جهان است.
اهمیت و نقش
این پایگاه مقر ناوگان پنجم نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا است و از نظر آمریکا نقش کلیدی در حفظ امنیت و ثبات منطقه خلیج فارس، تنگه هرمز و دریای عمان ایفا میکند. پایگاه بهعنوان مرکز فرماندهی عملیات دریایی آمریکا در خاورمیانه فعالیت میکند و در مأموریتهای به اصطلاح ضد تروریستی مقابله با قاچاق و تضمین آزادی کشتیرانی نقش مهمی دارد.
امکانات و زیرساختها
- اسکلهها و امکانات پهلوگیری برای کشتیهای جنگی و لجستیکی در اندازههای مختلف از ناوچه ها تا ناوهای بزرگتر؛
- امكانات تعمیر و نگهداری کشتیها شامل تعمیرات متوسط و خدمات فنی؛
- انبارهای بزرگ برای ذخیره تجهیزات سوخت و مهمات دریایی؛
- سیستمهای پیشرفته ارتباطات و فرماندهی برای مدیریت عملیات دریایی گسترده؛
- پشتیبانی لجستیکی شامل سوختگیری تأمین آب و تسهیلات برای خدمه ناوها؛
- امکانات آموزشی و آمادگی رزمی برای نیروی انسانی مستقر در پایگاه؛
نیروها و تجهیزات مستقر
- نیروهای دریایی و تفنگداران دریایی ایالات متحده که مسئولیتهای امنیتی و عملیاتی را بر عهده دارند؛
- ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا که شامل کشتیهای جنگی ناوچهها ناوشکنها و زیر دریاییها میشود هر چند حضور زیر دریاییها معمولاً از طريق عمليات غیرمستقیم است؛
- هواپیماهای گشتی دریایی مانند P-8 Poseidon که برای نظارت بر ناوگانها و فعالیتهای زیر سطحی در منطقه به کار میروند؛
- پهپادهای دریایی و تجهیزات شناسایی الکترونیکی پیشرفته.
فاصله تا تنگه هرمز
پایگاه حدود ۳۰ تا ۴۰ کیلومتر (۲۰ تا ۲۵ مایل) از تنگه هرمز فاصله دارد که آن را در موقعیتی حساس برای نظارت بر ترافیک دریایی و کنترل تنگه قرار میدهد.
اهمیت استراتژیک
- این پایگاه نقطه اصلی برای اجرای عملیات دریایی ایالات متحده در منطقه است از جمله مأموریتهای اسکورت نفتکشها و مقابله با تهدیدهای دریایی؛
- تأمین امنیت یکی از پر اهمیتترین مسیرهای نفتی جهان و جلوگیری از اختلال در صادرات نفت کشورهای خلیج فارس
- نقش کلیدی در هماهنگی با نیروهای نظامی کشورهای همپیمان و شرکای منطقهای مانند عربستان سعودی، امارات و كويت.
پایگاههای عمان
پایگاه هوایی المسمى (Al-Masirah Air Base)
موقعیت و فاصله تا ایران
- واقع در جزیره المسمی در دریای عمان جنوب شرقی عمان
- فاصله حدودی تا سواحل جنوبی ایران مثلاً بندر چابهار تقریباً 500 کیلومتر است
- موقعیت استراتژیک در مسیر دریایی حیاتی تنگه هرمز و دریای عمان
تجهیزات مستقر
جنگندهها: F-16 Falcon هواپیماهای گشتی و شناسایی: RQ-4 Global Hawk پهپاد شناسایی بلندپرواز P-8 Poseidon هواپیمای گشت دریایی و ضد زیر دریایی پهپادهای نظامی: برای عملیات شناسایی و نظارت سامانه های دفاع هوایی: Avenger Air Defense System سامانه پدافند هوایی کوتاه برد متحرک تجهيزات پشتیبانی: انبار مهمات قطعات یدکی تجهيزات فنی و تعمیراتی سیستم های ارتباطات پیشرفته
امکانات پایگاه
- باند پرواز با قابلیت پذیرش جنگنده ها و هواپیماهای ترابری
- تأسیسات تعمیر و نگهداری هواپیماهای رزمی و پشتیبانی
- انبارهای بزرگ برای ذخیره سوخت مهمات و تجهیزات
- امکانات پشتیبانی لجستیکی شامل سوخت رسانی
- تأمین آب و برق و تسهیلات رفاهی برای نیروها
- سیستم های ارتباطات و فرماندهی پیشرفته برای هماهنگی عملیات منطقهای
نقش و مأموریتها
- تأمین پوشش هوایی و نظارت بر مسیرهای دریایی حیاتی در تنگه هرمز و دریای عمان
- انجام عملیات شناسایی و جمع آوری اطلاعات برای نظارت بر تحرکات نظامی منطقه
- حمایت از نیروهای ائتلاف در منطقه و پشتیبانی الجستیکی از عملیات های هوایی
- مقابله با تهدیدهای دریایی و هوایی به خصوص کنترل قاچاق و تهدیدهای تروریستی
- نقطه پرتاب برای عملیاتهای ضد تروریستی و حمایت از نیروهای همپیمان
پایگاه هوایی ثمرات (Thumrait Air Base)
موقعیت و فاصله تا ایران
- در جنوب عمان نزدیک شهر تمریت
- فاصله تقریبی تا بندر چابهار ایران حدود 1000 کیلومتر است
- موقعیت راهبردی برای کنترل فضای هوایی جنوب شرق منطقه و پوشش هوایی مسیرهای ارتباطی زمینی و دریایی
تجهيزات مستقر
- جنگندهها: اف 15 ایی و اف 16 (در مواردی)
- هواپیماهای ترابری: 130- هرکولس (هواپیمای ترابری تاکتیکی)
- هواپیماهای شناسایی و مراقبت: هواپیماهای مختلف گشتی و نظارتی منطقهای
- پهپادهای نظارتی: پهپادهای مختلف برای شناسایی و جمع آوری اطلاعات
امکانات پایگاه
- باند پرواز طولانی برای جنگنده ها و هواپیماهای ترابری سنگین
- تأسیسات پیشرفته تعمیر و نگهداری هواپیما
- انبارهای بزرگ سوخت مهمات و تجهیزات لجستيكي
- تسهیلات رفاهی و آموزشی برای پرسنل نظامی
- امکانات فرماندهی و کنترل عملیات هوایی
نقش و ماموریتها
- پشتیبانی از عملیات هوایی ایالات متحده و ائتلاف در منطقه
- انجام عملیات گشت هوایی شناسایی و نظارت بر فعالیتهای نظامی منطقه
- تسهیل آموزش نیروهای نظامی منطقه ای و انجام تمرينات مشترک
- ارائه پوشش هوایی برای حفاظت از مسیرهای حیاتی حمل و نقل و خطوط لجستیکی
- مقابله با تهدیدهای منطقه ای و حمایت از عملیات ضد تروریسم
اسرائیل
پایگاهها و حضور نظامی آمریکا در اسرائيل
موقعیت و کلیات
ایالات متحده آمریکا در اسرائیل پایگاه نظامی مستقلی ندارد اما همکاری های بسیار گستردهای با نیروی دفاعی اسرائیل (IDF) دارد و برخی امکانات مشترک و سایتهای نظامی مشترک وجود دارد. این همکاریها عمدتاً در قالب برنامههای توسعه فناوری آزمایش سیستمهای دفاع موشکی و آموزش مشترک صورت می گیرد.
تجهیزات و امکانات مشترک
- سامانههای دفاع موشکی:
- همکاری نزدیک در توسعه و بهرهبرداری از سامانههایی مانند: گنبد آهنین پیکان و فلاخن داوود است؛
- آزمایش و به روزرسانی این سیستمها در سایتهای آزمایشی در اسرائیل با حمایت فنی و مالی آمریکا؛
- تجهیزات نظامی پیشرفته:
- ارائه تسلیحات و فناوریهای نظامی پیشرفته آمریکا به اسرائیل؛
- همکاری در حوزه فناوریهای پهپادی جنگ الکترونیک و سیستمهای هشدار سريع؛
- آموزش و تمرین های مشترک:
- برگزاری رزمایشها و تمرینهای نظامی مشترک بین نیروهای آمریکایی و اسرائیلی؛
- اشتراکگذاری اطلاعات نظامی و آموزشهای تخصصی در حوزههای مختلف؛
نقش و ماموریتها
- تقویت سامانههای دفاع موشکی اسرائیل: کمک به حفظ امنیت اسرائیل در برابر تهدیدات موشکی و هوایی منطقهای؛
- پشتیبانی از همکاریهای اطلاعاتی و امنیتی: اشتراکگذاری دادهها و همکاری در زمینه مبارزه با تروریسم و تهدیدات منطقهای؛
- توسعه فناوریهای نظامی: پروژههای مشترک برای بهبود سیستمهای دفاعی و حملهای؛
- تقویت حضور و نفوذ آمریکا در منطقه: از طریق حمایت از متحد استراتژیک خود یعنی اسرائیل؛
فاصله تا ایران
- اسرائيل حدود ۱۵۰۰ کیلومتر (۹۳۰ مایل) تا ایران فاصله دارد.
عراق - اربیل
پایگاه نظامی آمریکایی در اربیل که بهنام پایگاه هوایی حرير (Hari Air Base) نيز شناخته میشود، در استان اربیل در اقلیم کردستان عراق واقع شده است. این پایگاه در شمال شرقی شهر اربیل و در نزدیکی فرودگاه بینالمللی اربيل قرار دارد.
تاریخچه و مأموریتها
- تأسیس و تاریخچه: پایگاه حریر در ابتدا با نام پایگاه هوایی باشور (Bashur Air Base) شناخته میشد و در جریان عملیات «Northern Delay» در سال ۲۰۰۳ م، توسط نیروهای ائتلاف تحت رهبری آمریکا در جریان حمله به عراق تصرف شد.
- مأموریتها: از سال ۲۰۱۸ م، تا ۲۰۲۳ م، این پایگاه بهعنوان یکی از مراکز اصلی عملیات ائتلاف بینالمللی ضد داعش تحت عنوان عملیات عزم راسخ (Operation Inherent Resolve) عمل میکرد نیروهای آمریکایی مستقر در این پایگاه شامل یگان های ویژه هوایی مانند Sikorsky MH-60M) Black Hawk) و هواپیماهای بدون سرنشین (MQ-1C Gray Eagle) بودند.
توسعه و تقویت زیر ساختها
در سال ۲۰۲۰ م، گزارشهایی مبنی بر توسعه و تقویت زیرساختهای پایگاه حریر منتشر شد. گفته میشد که نیروهای آمریکایی در حال گسترش سامانههای موشکی و سکویهای آموزشی در این پایگاه هستند. این اقدامات نشاندهنده تمایل آمریکا به حضور طولانی مدت در اقلیم کردستان عراق بود.
فاصله از ایران
پایگاه حریر در اربیل در فاصلهای حدود ۴۲۵ کیلومتری از مرز ایران در شمالغربی عراق واقع شده است. این موقعیت جغرافیایی آن را به یکی از پایگاههای استراتژیک برای نظارت بر فعالیتهای مرزی و عملیاتهای نظامی در منطقه تبدیل کرده است.
حملات و تنشها
در دسامبر سال ۲۰۲۳ م، گروه مقاومت اسلامی عراق با استفاده از پهپاد به پایگاه حریر حمله کرد که منجر به زخمی شدن سه سرباز آمریکایی شد. این حمله در واکنش به حمایتهای آمریکا از اسرائیل در جنگ غزه صورت گرفت.
وضعیت فعلی
در سپتامبر سال ۲۰۲۴ م، دولت آمریکا اعلام کرد که به توافقی با دولت عراق برای پایان دادن به مأموریت نظامی ائتلاف بینالمللی ضد داعش در عراق تا سپتامبر سال ۲۰۲۵ م، دستیافته است. در این چارچوب برخی از پایگاههای نظامی از جمله پایگاه حریر تعطیل خواهند شد. با این حال، احتمال باقی ماندن نیروهای آمریکایی در برخی از پایگاهها برای حمایت از عملیاتهای ضد داعش در سوریه تا سال ۲۰۲۶ م، وجود دارد[۱].
دستآورد جنگ رمضان
یکی از دستآوردهای جنگ رمضان حملۀ ایران به پایگاههای آمریکا در منطقه بوده است.
تعطیلی پایگاهها
عبدالخالق عبدالله تحلیلگر برجسته اماراتی در امور بینالملل: زمان آن رسیده که دربارۀ تعطیلی پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه فکر کنیم؛ زیرا این پایگاهها دیگر یک دارایی استراتژیک نیستند، بلکه یک بار اضافی بهشمار میروند.
جستارهای وابسته
- خاورمیانه
- رژیم صهیونیستی
- ایالات متحده آمریکا
- محکومیت حملات ایران به پایگاههای آمریکایی در بیانیۀ الأزهر (یادداشت)
پانویس
منابع
- پایگاههای نظامی آمریکا در خاورمیانه در نزدیکی ایران، وبسایت جنگاروان، تاریخ درج مطلب: 13 مارس 2026 م، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 25 فرودینماه 1405 ش.
