چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی
| چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی | |
|---|---|
 | |
| نام رویداد | چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی |
| تاریخ رویداد | 5 تا 8 شهریورماه 1405 ش، مصادف با 14 تا 17 ربیعالاول، برابر با 27 آگوست 2026 م |
| روز رویداد | 5شنبه _ 1شنبه |
| مکان رویداد | تهران، سالن اجلاس سران؛ قم و مشهد |
| عوامل | مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی |
| دلیل اهمیت | هزار و پانصد و یکمین سالگرد ولادت پیامبر محمدبن عبدالله (صلیالله علیه وآله) |
چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی، همزمان با میلاد باسعادت پیامبر اعظم حضرت محمد مصطفی (صلیاللهعلیه وآله) و حضرت امام جعفر صادق (علیهالسلام)، با عنوان «وحدت اسلامی در اندیشۀ امام شهید حضرت آیتالله العظمی سید علی حسینی خامنهای» و با حضور و سخنرانی رئیسجمهور ایران، مقامات عالیرتبه، علما، اندیشمندان و شخصیتهای برجستۀ جهان اسلام در تهران، قم و مشهد و چهار استان برگزیده برگزار شد. حضور و سخنرانی مهمانان خارجی از نزدیک به ۴۰ کشور از سراسر جهان، ارائه ۳۷۵ مقاله علمی ـ پژوهشی و حضور بیش از ۳۰۰۰ نفر در کنفرانسهای غیرمتمرکز هفته وحدت در داخل و خارج از کشور و ۱۴۰ سخنرانی مجازی در وبینارهای جانبی هفته وحدت، جلوهای از گستره مشارکت علمی و فکری اندیشمندان جهان اسلام در این رویداد بود.
پیام حضرت آیتالله نوری همدانی
متن پیام آیتالله العظمی حسین نوری همدانی از مراجع عالیقدر تقلید به چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی، بدین شرح است:
بسم الله الرحمن الرحیم
در آغاز، زادروز با سعادت پیامبر مکرم (صلوات الله و سلام علیه) و هفتۀ وحدت را به همۀ امت اسلامی و به شما عزیزان شرکتکننده در این اجلاسیۀ مبارک تهنیت عرض میکنم و از مسئولان محترمی که در برگزاری این محفل ارزشمند نقش داشتهاند، صمیمانه تشکر و قدردانی مینمایم. در اینجا با گرامیداشت یاد و خاطره بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران حضرت امام خمینی و ارواح مطهر شهدای دفاع مقتدرانۀ ایران اسلامی در برابر تهاجم و تجاوز آمریکای جنایتکار و رژیم کودککش صهیونیستی، درود و سلام میفرستم و بهویژه از رهبر عظیمالشأن و پرچمدار وحدت امت اسلامی حضرت آیتالله العظمی خامنهای یاد میکنم و علو درجات این عزیزان را از خدای بزرگ مسألت داریم.
وحدت و تقریب مسلمانان در طول تاریخ اسلام از ضروریات بوده است، لکن امروز که دشمنان اسلام با همۀ توان درصدد تضعیف مسلمانان، ایجاد اختلاف و تسلط بر کشورهای اسلامی هستند، این امر از اهمیت مضاعفی برخوردار است و لزوم عقلی و وجوب شرعی آن بیش از هر زمان دیگری آشکار میگردد. قرآن کریم، مسلمانان را به وحدت دعوت نموده و از نزاع و تفرقهای که موجب سستی و از بین رفتن قدرت و شوکت آنان میشود، صریحاً نهی فرموده است. البته تقریب و وحدت به این معنا نیست که پیروان مذاهب اسلامی از مبانی و معتقدات خود دست بردارند؛ اختلاف علمی باید در محیط علم و تحقیق باقی بماند و نباید وسیلۀ نزاع، تکفیر و ریخته شدن خون مسلمانان گردد. علمای اسلام در این زمینه مسئولیت بسیار سنگینی بر عهده دارند و باید با بصیرت و آگاهی مانع آن شوند که اختلافات مذهبی، توطئۀ دشمنان اسلام برای ایجاد فتنه و تفرقه شود.
امروز دشمنان اسلام و در رأس آنان آمریکا و رژیم صهیونیستی، چیزی جز ضعف، تفرقه و عقبماندگی مسلمانان را نمیخواهند. سادهاندیشی است اگر کسی تصور کند این دو جریان مستقل از یکدیگر و در پی اهدافی متفاوت هستند. تجربۀ گذشته به خوبی نشان داده است که هدف آنان، سلطه بر منطقه و جلوگیری از قدرت یافتن کشورهای اسلامی است. این تصور که دشمنی آنان تنها با جمهوری اسلامی ایران است، اندیشهای بهغایت نادرست است. حاکمان منطقه بدانند که رژیم صهیونیستی با هر کشور اسلامی قدرتمندی که بخواهد روی پای خود بایستد، مستقل زندگی کند و زیر بار سلطۀ بیگانگان نرود، مشکل خواهد داشت. امروز جمهوری اسلامی ایران آماج دشمنی آنان است و فردا هر کشور اسلامی دیگری که در مسیر استقلال و اقتدار گام بردارد، میتواند هدف همین دشمنی قرار گیرد.
بر این اساس، همگرایی مسلمانان و همکاری حاکمان کشورهای اسلامی، ضرورتی برای همگان است. اینکه تصور شود یک کشور بیش از دیگران محتاج همکاری است و دیگران نیازی به آن ندارند، با واقعیتهای جهان اسلام سازگار نیست. انسجام و همکاری، نیاز همۀ ملتها و دولتهای اسلامی است. عزت و امنیت کشورهای اسلامی از یکدیگر قابل تفکیک نیست و نمیتوان انتظار داشت کشوری اسلامی در میان ضعف، ناامنی و تفرقۀ سایر کشورهای اسلامی، به امنیت و اقتدار پایدار دست یابد. دشمن مشترک از اختلاف مسلمانان استفاده میکند و آنچه دست طمع او را از بلاد اسلامی کوتاه میسازد، بیداری، بصیرت، اتحاد و همکاری ملتها و دولتهای مسلمان است.
جمهوری اسلامی ایران از آغاز پیروزی انقلاب اسلامی، وحدت مسلمانان، عزت اسلام و استقلال کشورهای اسلامی را از اصول اساسی خود دانسته و در این مسیر نیز هزینههای فراوانی متحمل شده است. رهبری، نیروهای نظامی و مردم ایران به ضرورت این همگرایی واقف و بر آن وفادارند. لکن با کمال تأسف، گاهی بخشی از سرزمینهای مسلمانان بهعنوان پایگاهی برای تجاوز یا حمله به جمهوری اسلامی ایران در نظر گرفته میشود. روشن است که دفاع از استقلال، امنیت و تمامیت ارضی کشور، حقی مشروع و تکلیفی مسلّم است و هرگاه تجاوزی صورت گیرد، جمهوری اسلامی ایران ناچار به دفع متجاوز و مهاجم خواهد بود.
این دفاع در حقیقت و در درازمدت، دفاع از امنیت منطقه و ملتهای مسلمان نیز هست، زیرا دشمن مشترک در پی سلطه بر آنان است. بیتردید امت اسلامی امروز بیش از هر زمان دیگر به آموزه گرانبهای وحدت نیازمند است. شرایط کنونی دنیای اسلام و تجاوزات و تعرضات دشمنان به پیکرۀ امت اسلامی در فلسطین، لبنان، سوریه، عراق، ایران و یمن و حضور شوم و نامیمون دشمنان در کشورهای منطقه، توجه بیش از پیش ملتها و دولتهای مسلمان را به حفظ وحدت و پرهیز از تفرقه و نزاع داخلی ضروری میکند.
در این فرصت، چند نکته را از باب یادآوری بیان میکنم:
یک: وحدت و تقریب و پرهیز از اختلاف و تفرقه، همواره و بهویژه در شرایط کنونی لازم است. هر آنچه موجب جدایی مسلمانان از یکدیگر شود، بیشک در مسیر فاصله انداختن میان امت و دشمنان آن است.
دو: اصلیترین دشمن امت در این زمان، رژیم پلید و اشغالگر صهیونیستی و حامیان ستمکار آن هستند که سرزمینهای اسلامی و اماکن مقدس مسلمانان را اشغال کرده و زنان، کودکان و بیگناهان را به خاک و خون میکشند و عامل اصلی ناامنی و جنگ در منطقه ما هستند. هر نوع رابطه با این رژیم و کمک به بقای آن، قطعاً با مصالح امت در تضاد و تعارض است و لازم است که ملتهای مسلمان به صورت یکپارچه و متحد در برابر این دشمن مشترک بایستند و از یاری مسلمانان مظلوم فلسطین، لبنان و دیگر نقاطی که مورد هجوم دشمنان قرار گرفتهاند، دریغ نکنند.
از دولتهای مسلمان انتظار میرود که بیش از پیش بر اتحاد و همکاری مشترک توجه کنند و برای تأمین امنیت کشورهای خود، از اتکا به دشمنان امت که به جز منافع خود و منافع رژیم اشغالگر به چیز دیگری نمیاندیشند، پرهیز کنند. باید توجه داشت که حضور این دشمنان در منطقه ما، به جز ناامنی و فساد، هیچگونه اثر دیگری ندارد. در این میان، وظیفه علمای اسلام بسیار مهم و سنگین است. علما بایستی مردم و حکومتها را به بصیرت و دشمنشناسی دعوت کنند و در تألیف قلوب و جلوگیری از اختلاف و تفرقه پیشگام باشند. حوزههای علمیه، دانشگاهها و مراکز علمی جهان اسلام باید محل گفتوگوهای عالمانه و دفاع از مصالح مسلمین باشند، نه آنکه خدای ناکرده اسباب توسعه اختلافات مذهبی و تفرقه مسلمانان شوند.
در اینجا ضمن آرزوی توفیق برای شما شرکتکنندگان محترم در این کنفرانس، تقاضا دارم که در گفتوگوهای خود، راههای عملیاتی ارتباط و همکاری میان دولتها، مردم و مراکز علمی و دینی دنیای اسلام را مورد توجه قرار داده و نقشهها و توطئههای دشمنان برای جدایی و تفرقه میان مسلمانان را برای امت تبیین کنید. در پایان، از ذات اقدس الهی مسألت دارم که امت اسلامی را به عزتی که شایسته آن است برساند و مشکلات مسلمانان را اصلاح فرماید و قلوب آنان را به هم نزدیک بگرداند و دست دشمنان را از سرزمینهای اسلامی کوتاه فرماید. والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته حسین نوری همدانی.
سخنرانی رئیسجمهور ایران
وحدت راهبرد است نه تاکتیک
رئیسجمهور با تأکید بر لزوم عبور از رویکردهای شعاری و حرکت به سوی تعهدات عملیاتی در جهان اسلام، پیشنهادهایی همچون میثاق امنیت متقابل، سازوکار دائمی میانجیگری و ایجاد شبکۀ همکاریهای اقتصادی - علمی میان کشورهای اسلامی را مطرح کرد و گفت: مشکل جهان اسلام کمبود ظرفیت نیست، مشکل تبدیل نشدن ظرفیتهای پراکنده به اراده و قدرت مشترک است. امسال در شرایط متفاوتی گرد هم آمدهایم؛ شرایطی که رهبر حکیم ایران و جمعی از فرماندهان، دانشمندان، دانشآموزان و مردم بیگناه در جنگی که به کشور ما تحمیل شد، به شهادت رسیدند.
وی با اشاره به اندیشۀ امام خمینی دربارۀ وحدت، تصریح کرد: امام شهید ما وحدت اسلامی را تاکتیکی سیاسی یا مصلحتی موقت نمیدانست، بلکه آن را مسألهای راهبردی برای عزت، استقلال و آیندۀ امت اسلامی میشمرد. بهترین بزرگداشت او این نیست که سخنانش را تکرار کنیم، باید ببینیم آن سخنان برای امروز ما چه تکلیفی ایجاد میکند. رئیسجمهور با بازخوانی سیرۀ پیامبر اکرم (صلّیالله علیه وآله) خاطرنشان کرد: رسول خدا فقط افراد را به ایمان دعوت نکرد، بلکه از انسانهایی با قبیلهها، پیشینهها و منافع متفاوت، جامعهای با سرنوشت مشترک ساخت. در مدینه، مهاجر و انصار که سالها با یکدیگر جنگیده بودند، برادر شدند و پیمان مدینه برای گروههای مختلف حقوق و مسئولیت تعریف کرد. مسلمانان مجبور نشدند همه مثل هم باشند، اما آموختند چگونه با وجود تفاوتها زیر یک میثاق زندگی کنند.
پزشکیان تأکید کرد: وحدت به معنای یکسان شدن نیست؛ وحدت یعنی اختلافات ما را به دشمنی یکدیگر تبدیل نکند. شیعه، شیعه میماند و سنی، سنی، مذاهب فقهی و کلامی باقی میمانند، اما آیا اختلاف فقهی باید خون مسلمان را مباح کند؟ آیا اختلاف سیاسی باید یک کشور اسلامی را به حمله به کشور اسلامی دیگر وادار سازد؟ قرآن پاسخ این پرسشها را روشن داده است.
وی با اشاره به سخن پیامبر در فتح مکه افزود: رسول خدا فرمود: «انما المسلمون اخوه» و در پاسخ به چگونگی یاری کردن ظالم فرمود که او را از ظلم باز دارید. پس وحدت اسلامی به معنای تعطیل کردن حقیقت و عدالت نیست؛ اگر برادری مظلوم است باید یاریاش کرد و اگر ظالم است، برادری ایجاب میکند نگذاریم به ظلم ادامه دهد.
رئیسجمهور با ارائه آماری از ظرفیتهای جهان اسلام گفت: امروز بیش از دو میلیارد مسلمان در جهان زندگی میکنند که یکچهارم بشریت را تشکیل میدهند. ۵۷ کشور عضو سازمان همکاری اسلامی هستند و جغرافیای جهان اسلام از جنوب شرق آسیا تا آسیای مرکزی، خاورمیانه و آفریقا امتداد دارد. تولید ناخالص داخلی این کشورها در سال ۲۰۲۴ حدود ۹.۲ تریلیارد دلار بوده، اما این رقم تنها ۸.۳ درصد اقتصاد جهانی است و صادرات کشورهای اسلامی به یکدیگر فقط ۱۹ درصد است.
پزشکیان با طرح سوالات اساسی تصریح کرد: چرا کشورهای ما به اقتصادهای دوردست متصلترند تا به همسایگان مسلمان؟ چرا دانشگاههای ما شبکههای علمی مشترک ندارند؟ چرا سرمایه جهان اسلام در توسعه خودمان به کار گرفته نمیشود؟ چرا در بحرانهای میان کشورهای مسلمان، اغلب قدرتی خارج از جهان اسلام میانجی میشود؟ و مهمتر از همه، چرا سرزمینهای اسلامی همچنان کانون جنگ، اشغال، آوارگی و ناامنی هستند؟ مشکل جهان اسلام کمبود ظرفیت نیست؛ مشکل تبدیل نشدن ظرفیتهای پراکنده به اراده و قدرت مشترک است.
وی ادامه داد: قرآن میفرماید: 
وَ لَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَ تَذْهَبَ رِیحُکُم [انفال–64] 
؛ این فقط یک سفارش اخلاقی نیست، یک قانون قدرت است. جمعیت بدون اتصال قدرت نیست، ثروت بدون همکاری، قدرت مشترک ایجاد نمیکند و ۵۷ دولت اگر نتوانند دربارۀ منافع حیاتی مشترک به تصمیم برسند، امت قدرتمندی نخواهند ساخت.
رئیسجمهور با اشاره به تحولات اخیر منطقه اظهار کرد: در حالی که مسیر گفتوگوی ایران و آمریکا برای حل اختلافات جریان داشت، حملات گستردهای علیه ایران آغاز شد. رهبر کشور، فرماندهان، مسئولان، دانشمندان، دانشجویان، دانشآموزان و مردم عادی ما به شهادت رسیدند. ما آغازگر جنگ نبودیم، اما با قدرت در مقابل این تجاوز ایستادیم. دفاع از کشور حق هر ملتی است، اما دفاع از ایران به معنای دشمنی با ملتهای همسایه نیست؛ هیچ سرزمین اسلامی نباید سکوی تجاوز به سرزمین اسلامی دیگر شود.
پزشکیان با بیان اینکه ایران دست خود را برای ایجاد نظم امنیتی جدید به سوی همسایگان دراز میکند، تأکید کرد: از تجربۀ جنگ میدانیم که موشک و بمب وقتی فرود میآید، میان آرزوهای یک مادر ایرانی و یک مادر عرب تفاوتی قائل نیست. جمهوری اسلامی ایران بیش از چهار دهه از فلسطین حمایت کرده، نه به دلیل اینکه فلسطینیان هممذهب ما هستند، بلکه به دلیل اینکه مظلومند.
وی با بیان پیشنهادات خود برای تحقق وحدت عملی در جهان اسلام گفت: نخست، میثاق امنیت متقابل و عدم تعرض میان کشورهای اسلامی؛ کشورها متعهد شوند به تمامیت سرزمین یکدیگر احترام بگذارند، از خاک و امکانات خود برای تجاوز به کشور اسلامی دیگر استفاده نکنند و امنیت خود را با هم مدیریت کنند. دوم، ایجاد سازوکار دائمی میانجیگری و پیشگیری از منازعه در جهان اسلام؛ سازمان همکاری اسلامی باید بتواند پیش از تبدیل اختلاف به جنگ وارد عمل شود، نه اینکه فقط پس از کشته شدن هزاران انسان بیانیه صادر کند. سوم، تبدیل جهان اسلام از مجموعه بازارهای جداگانه به شبکۀ همکاریهای واقعی؛ جوان مسلمان باید بتواند آسانتر در دانشگاههای کشورهای دیگر تحصیل کند، سرمایهها به سمت توسعه و فناوری در خود جهان اسلام حرکت کند و تجارت درون اسلامی افزایش یابد.
رئیسجمهور تصریح کرد: سالها دربارۀ دشمنان مشترک سخن گفتهایم، وقت آن رسیده که به همان اندازه دربارۀ آیندۀ مشترک سخن بگوییم. اگر ما در ایران دیگر مسلمانان را به عدالت دعوت میکنیم، خودمان نیز باید بیش از دیگران ملتزم به آن باشیم. وحدت ملی ایران در ماههای سخت جنگ، سرمایه بزرگی بود و باید آن را با عدالت، شنیدن صدای مردم، مبارزه با فساد و تبعیض و احترام به کرامت همۀ ایرانیان حفظ کنیم. امروز پرسش اصلی این نیست که آیا مسلمانان قدرت دارند یا نه، پرسش این است که آیا میتوانیم اختلافات را مدیریت کنیم، از خون یکدیگر حفاظت کنیم، سرمایه، دانش و بازار خود را به هم متصل کنیم و پیش از آنکه دیگران برای ما تصمیم بگیرند، خود دربارۀ منافع مشترکمان تصمیم بگیریم. این همان چیزی است که پیامبر در مدینه با آن مواجه بود و رهبر شهیدمان در تمام سالهای مسئولیت خود بر آن اصرار داشت «وحدت نه تاکتیک، بلکه راهبرد امت اسلامی است».
سخنرانی دبیرکل مجمع تقریب
جنگ رمضان؛ نقطه عطف تاریخی در تقابل با یک جانبهگرایی
حجتالاسلام والمسلمین شهریاری با اشاره به تحولات یک سال اخیر اظهار کرد: مهمترین رویدادی که با آن مواجه بودیم، جنگی است که آمریکای جهانخوار علیه ملت ایران آغاز کرد؛ اما پرسش کلیدی این است که چرا جنگ رمضان با شهادت رهبر امت اسلامی کلید خورد؟ وی افزود: این جنگ بهمدت شش ماه بر ایران تحمیل شده؛ زیرا استکبار جهانی از قوی شدن ایران هراس دارد و تحمل قدرت رقیب را ندارد. ایران قوی، الگویی برای کشورهای اسلامی و مستضعفان است که اتکا به خدای متعال را جایگزین قدرتهای پوشالی میکند و این، تهدیدی برای یکجانبهگرایی آمریکاست.
هراس آمریکا از ایران قوی
دبیرکل مجمع تقریب با برشمردن دلایل دشمنی آمریکا با ایران تصریح کرد: آنها نمیخواهند ایران انرژی هستهای، توان موشکی، زیرساختهای پیشرفته، نفت، دانشمندان، سربازان شجاع، دولت و نظام قوی و حتی رهبری مقتدر داشته باشد؛ چراکه هر یک از این عوامل، انسجام ملی و مقاومت امت اسلامی را تقویت میکند. همۀ این ادله، ریشه در اخلاق سودگرایانه و سیاست سرمایهداری دارد؛ اما همین اخلاق و سیاست، امروز غرب را به ورطۀ فروپاشی کشانده است.
مدرسه میناب؛ سوال بیپاسخ لیبرالیسم
دکتر شهریاری با اشاره به فاجعۀ مدرسۀ شجرۀ طیبۀ میناب و شهادت ۱۲۰ دانشآموز و ۲۶ معلم، خطاب به آمریکا پرسید: گرگصفتی در برابر نونهالان مدرسۀ میناب چه سودی برای شما داشت؟ چرا رسانههای غربی در برابر این سؤال لال شدند؟ وی افزود: اینجاست که سودگرایی پنهان در نقاب لیبرالیسم فردگرایانه نیز پاسخی ندارد و چهرۀ کریه استکبار جهانی را آشکار میسازد.
دبیرکل مجمع تقریب با تأکید بر ناکامی سیاستهای آمریکا طی چهار دهه اخیر، اظهار کرد: آمریکا علیرغم فشار حداکثری نتوانست به اهداف خود برسد؛ چراکه ما در سایۀ رهبری امام شهید، به قدرت اول منطقه تبدیل شدیم؛ دانشمندان ما در لبۀ فناوری گام نهادند؛ جوانان ما به موشکها و پهپادهای راهبردی دست یافتند؛ سپاهیان و ارتشیان ما در مقابل بزرگترین ارتش دنیا ایستادگی کردند و پایگاههای آمریکا در منطقه را فلج ساختند و درس مقاومت به جهانیان دادند.
جنگ تقابل تمدنی
دکتر شهریاری با بیان اینکه «این جنگ تنها هویت ملی یا پایداری منطقهای نیست، بلکه جنگی تمدنی است»، خاطرنشان کرد: شهادت یک بزرگمرد تمدنساز، همچون شهادت حسین بن علی (علیهالسّلام)، تاریخ را به لرزه درخواهد آورد و پرچم خونخواهی آن تا قیامت برافراشته خواهد ماند.
بیداری منطقهای و ضرورت وحدت اسلامی
وی با اشاره به تجربۀ تلخ کشورهای منطقه از حضور آمریکا، گفت: کشورهای اسلامی به این یقین رسیدند که حضور آمریکا نهتنها امنیتساز نیست، بلکه امنیتسوز است و امنیت فقط با دست خود کشورهای منطقه تأمین میشود. امروز مراودات گستردۀ منطقهای، همبستگی بیسابقهای را ایجاد کرده و گفتمان تقریب و وحدت بر گفتمان تکفیر و تفرقه غلبه یافته است.
افق تمدن نوین اسلامی
دبیرکل مجمع تقریب با گرامیداشت چهلمین سالگرد این کنفرانس، تصریح کرد: با نگاه عمیق امام شهید در نظریهپردازی و نهادسازی، امروز شاهد شبکهسازی نخبگان جهان اسلام در محور مقاومت هستیم. بیانیههای صادره از ایران، عربستان و ترکیه، اشتراکات کلیدی چشمگیری دارند که باید از آن پاسداری شود. تمدن نوین اسلامی با همکاری همۀ کشورهای اسلامی به منصۀ ظهور خواهد رسید. وی با تأکید بر آیۀ شریفۀ «تَنْصُرُوا اللَّهَ یَنْصُرْکُمْ»، بر استمرار راه مقاومت و وحدت تأکید کرد و سلام و رحمت الهی را بر حاضران نثار کرد.
بیانیۀ پایانی چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی
بسم الله الرحمن الرحیم
إِنَّ هَذِهِ أُمَّتُكُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَأَنَا رَبُّكُمْ فَاعْبُدُونِ [انبیاء–92] ؛ این کنفرانس در شرایطی برگزار شد که جهان اسلام در پی شهادت رهبر عظیمالشأن انقلاب اسلامی، حضرت آیتالله العظمی سید علی حسینی خامنهای، و جمعی از فرماندهان و شخصیتهای برجسته و نیز هزاران تن از مردم بیگناه، در سوگ و اندوهی عمیق به سر میبرد. تجاوز آشکار و غیرقانونی آمریکا و رژیم غاصب صهیونیستی به جمهوری اسلامی ایران و جنایات آنان در فلسطین، لبنان و دیگر نقاط جهان اسلام، بار دیگر چهرۀ واقعی نظام سلطه و دشمنی آن با استقلال، عزت و اقتدار ملتهای مسلمان را آشکار ساخت.
در این شرایط دشوار، ملت بزرگ ایران با ایستادگی، انسجام و حضور آگاهانه خود، در کنار نیروهای مسلح و جبهه مقاومت، در برابر تجاوز دشمن ایستاد و اجازه نداد اراده متجاوزان بر ارادۀ ملت غلبه کند. شهادت رهبر انقلاب نهتنها موجب فروپاشی روحیه ملت ایران نشد، بلکه به نقطهای برای تجدید عهد مردم با آرمانهای اسلام، انقلاب و مقاومت و به خیزش و حضور گسترده آنان در دفاع از استقلال و عزت کشور تبدیل شد. شرکتکنندگان در چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی، ضمن گرامیداشت یاد و خاطرۀ قائد شهید امت اسلامی و دیگر شهدای این تجاوز، بر این باورند که راه و اندیشه آن رهبر مجاهد، بهویژه در عرصۀ وحدت اسلامی، مقاومت و عزت امت اسلامی، باید با قوت و جدیت ادامه یابد.
همچنین شرکتکنندگان، انتخاب شایستۀ حضرت آیتالله سید مجتبی حسینی خامنهای به رهبری انقلاب اسلامی را تبریک گفته و حمایت و پشتیبانی خود را از رهبری ایشان و استمرار مسیر وحدت، مقاومت، عزت و استقلال امت اسلامی اعلام میدارند. حمایت و اظهار همبستگی علما، اندیشمندان و شخصیتهای برجسته جهان اسلام در این شرایط، نشانهای روشن از پیوند عمیق ملتها و نخبگان مسلمان با آرمانهای امت واحده اسلامی است. همچنین از پیام روشنگر و راهگشای ایشان به چهلمین کنفرانس وحدت اسلامی تقدیر و تشکر ویژه دارند.
شرکتکنندگان در پایان مباحث و گفتوگوهای این کنفرانس، بر اصول و مواضع زیر تأکید کردند.
نخست: وحدت اسلامی؛ اصل قرآنی و راهبرد پایدار امت اسلامی
وحدت اسلامی، پیش از آنکه یک ضرورت سیاسی و اجتماعی باشد، اصلی قرآنی، معرفتی و تمدنی است. قرآن کریم مسلمانان را به اعتصام جمعی به ریسمان الهی و نیز پرهیز از تفرقه فرمان داده است. از این منظر، وحدت اسلامی یک مصلحت موقت یا راهکاری وابسته به شرایط خاص سیاسی نیست، بلکه یک حکمت راهبردی و تمدنی برای حیات، عزت، و اقتدار امت اسلامی و نیز آینده تمدن اسلامی است. اختلافات مذهبی، فقهی، و کلامی، باید در چارچوب اجتهادی، گفتوگوی علمی و اخلاق اختلاف باقی بماند، نباید به نزاع و دشمنی میان مسلمانان تبدیل شود. امت اسلامی باید با تکیه بر مشترکات بنیادین و گسترده خود، اختلافات را در چارچوب عقلانیت، اخلاق، احترام متقابل و مصالح عالی امت مدیریت نماید.
دوم: تبدیل وحدت از گفتمان به واقعیت میدانی
پس از چهار دهه تلاش نظام جمهوری اسلامی در سطح ملی و جهانی از جمله برگزاری کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی، اینک شاهد آن هستیم که گفتمان وحدت بین مسلمانان در اندیشه امام کبیر و امام شهیدمان نه تنها در ایران اسلامی تبدیل به یک واقعیت میدانی شده بلکه این الگوی ایرانی در سراسر جهان در حال انتشار است. اینک این اندیشه در کشورهای رقیب اسلامی از جمله در سعودی، در ترکیه و در مصر در کنفرانسهای مشابه دنبال میشود. طی دو سال گذشته ما شاهد این نوع کنفرانسها و تبعیت از این گفتمان در سطح جهان اسلام بودیم. امروز بیش از گذشته ضرورت دارد که وحدت از سطح گفتار و مناسبتهای سالانه فراتر رفته و به رویکردی عملی در روابط میان ملتها و دولتهای اسلامی تبدیل شود. همکاری سیاسی، اقتصادی، علمی، فرهنگی و امنیتی کشورهای اسلامی و تقویت ارتباط میان علما، دانشگاهیان، نخبگان و ملتهای مسلمان، از مهمترین الزامات تحقق امت واحده است. وحدت باید از درون جوامع اسلامی آغاز شود، در سطح امت اسلامی گسترش یابد و در نهایت به همبستگی، همکاری و همافزایی همه انسانهای آزاده در برابر ظلم و استکبار منتهی شود.
سوم: شهادت رهبر شهید و تداوم رهبری
شرکتکنندگان، شهادت حضرت آیتالله العظمی سید علی حسینی خامنهای را ضایعهای بزرگ برای جهان اسلام و جبهه مقاومت دانسته و یاد و خاطره آن رهبر مجاهد را گرامی میدارند. ایشان حیات خود را در راه عزت اسلام و مسلمین، دفاع از استقلال ملتهای مسلمان، مبارزه با نظام سلطه، حمایت از فلسطین و تقویت جبهه مقاومت سپری کرد و سرانجام جان خویش را در این مسیر فدا نمود و بعثت امت اسلامی را موجب گشت. استکبار جهانی با علم به این که راهبری ایشان الگویی برای کشورهای اسلامی است که دل در گرو عزت امت اسلامی دارند دست به این اقدام ددمنشانه زدند. آنان میدانستند که راهبری ایشان علت اصلی اقتدار محور، حمایت عملی محور مقاومت از ملت مظلوم فلسطین، لبنان و یمن و دیگر ملتهای مظلوم عالم است. شرکتکنندگان تأکید میکنند که شهادت رهبر شهید، پایان راهی که او ترسیم کرد نیست؛ بلکه نام و نشان امام شهید در حضرت آیتالله سید مجتبی خامنهای بر سرزبانهاست و راهبری ایشان با تدارک الهی در خلف صالح امام شهید تداوم یافته است. شرکت کنندگان در این کنفرانس با تجدید عهد با آرمانهای اسلام محمدی صلی الله علیه و آله بر ادامه مسئولیت راه مقاومت در برابر استکبار جهانی تأکید میکنند و توجه و اهتمام ویژه به پیام روشنگر و الهامبخش ایشان به چهلمین کنفرانس وحدت اسلامی را مورد تأکید قرار میدهند.
چهارم: ایستادگی ملت ایران در برابر تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی
شرکتکنندگان تجاوز آشکار و غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی به جمهوری اسلامی ایران را شدیداً محکوم میکنند و ایستادگی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران و مقاومت و پایداری ملت ایران در برابر این تجاوز را جلوهای از دفاع مشروع از استقلال و عزت یک ملت میدانند. این رویارویی نشان داد که قدرتهای سلطهگر، برخلاف ادعاهای خود، از توان تحمیل اراده خویش بر ملتهای مستقل برخوردار نیستند و اراده ملتها، ایمان، مقاومت و قدرت دفاعی آنان میتواند محاسبات قدرتهای بزرگ را با شکست مواجه سازد. این نبرد همچنین آسیبپذیری ساختارهای قدرت آمریکا و رژیم صهیونیستی و شکنندگی تصویر شکستناپذیری آنان را آشکار ساخت و بار دیگر نشان داد که آینده منطقه را نمیتوان بدون اراده ملتهای آن ترسیم کرد.
پنجم: فلسطین و جبهه مقاومت؛ مهمترین میدان آزمون وحدت امت اسلامی
شرکتکنندگان تأکید میکنند که مسئله فلسطین امروز بیش از هر زمان دیگری به معیار سنجش بیداری، همبستگی و وحدت امت اسلامی تبدیل شده است. جنایات گسترده رژیم متوحش صهیونیستی در غزه، فلسطین، و لبنان و کشتار زنان، کودکان، سالخوردگان، امدادگران، خبرنگاران و تخریب شهرها و روستاها، خانهها، مدارس، بیمارستانها و اماکن عبادی، وجدان بشریت را به چالش کشیده است. مسئله فلسطین امروز از مرزهای جغرافیایی و حتی از چارچوب اختلافات مذهبی فراتر رفته و به میدان همگرایی همه مسلمانان بلکه همه انسانهای آزاده جهان در دفاع از عدالت، کرامت انسانی و حق ملتها برای تعیین سرنوشت خویش تبدیل شده است. جبهه مقاومت، با وجود تفاوتهای مذهبی، قومی و ملی، نمونهای از همافزایی نیروهای مؤمن و آزادیخواه در برابر اشغالگری و سلطه است. شرکتکنندگان بر حمایت از مقاومت مشروع ملتهای منطقه در برابر اشغالگری و تجاوز تأکید کرده و بر این باورند که استمرار مقاومت و وحدت ملتهای مسلمان میتواند معادلات ناعادلانه حاکم بر منطقه را تغییر دهد. امروز مسئله فلسطین و جنایات رژیم صهیونیستی، زمینه شکلگیری چنین همبستگی گستردهای را فراهم کرده است. مسلمانان و همه ملتهای آزاده جهان میتوانند بر اساس ارزشهای مشترک انسانی، در برابر ظلم، نسلکشی، اشغالگری و نظام سلطه متحد شوند. این همبستگی جهانی، نویدبخش شکلگیری گفتمانی جدید در جهان است؛ گفتمانی که در آن کرامت انسان، عدالت، استقلال ملتها و مقاومت در برابر ظلم، جایگزین سلطه، اشغالگری و تبعیض خواهد شد.
ششم: شکست پروژه تفرقه و ضرورت همبستگی اسلامی
فتنهافکنی و برافروختن آتش اختلاف، از خطرناکترین ابزارهای دشمنان برای تضعیف امت اسلامی است. قرآن کریم میفرماید: «وَالْفِتْنَةُ أَشَدُّ مِنَ الْقَتْلِ» استعمار و استکبار جهانی در طول دهههای گذشته کوشیدهاند با بهرهگیری از اختلافات مذهبی، قومی و ملی، میان مسلمانان شکاف ایجاد کنند. توهین به مقدسات مذاهب اسلامی، نفرتپراکنی، تحریک احساسات فرقهای، نزاع و درگیریهای مذهبی و فرقهای، تکفیر و ترور شخصیتهای اسلامی از ابزارهای این پروژه بوده است. شرکتکنندگان بر مسئولیت علما، اندیشمندان، رسانهها و نخبگان جهان اسلام برای مقابله با این جریانها تأکید کرده و خواستار تقویت فرهنگ گفتوگو، تقریب، شناخت متقابل و همبستگی اسلامی هستند. لازم است امت اسلامی در سراسر جهان با الگویی که ملت مبعوث یافته ایرانی با حضور خود در خیابان و میدان به جهان اسلام ارائه کرده است، مانع عناصر تفرقهافکن و فتنهانگیز در کشورهای خود شوند و راه پروژههای اسلامهراسی، و فرقههراسی را بر دشمنان جهان اسلام ببندند.
هفتم: ضرورت بازنگری در مناسبات امنیتی و دفاعی جهان اسلام
تجربه تجاوز اخیر در جنگ رمضان نشان داد که وابستگی امنیتی به قدرتهای خارج از منطقه نمیتواند ضامن ثبات و امنیت کشورهای اسلامی در منطقه ما باشد. قدرتهای سلطهگر، منافع خود را بر امنیت ملتهای منطقه مقدم میدارند و در بسیاری موارد، از کشورهای منطقه بهعنوان سپر منافع خود استفاده میکنند. ما چارهای جز حمله به پایگاههایی که از آنجا به کشور ما حمله میشد نداشتیم. در این حملات به شدت نسبت به سلامت و امنیت شهروندان مسلمان کشورهای همسایه حریص بودیم و نهایت رعایت مصالح منطقهای را لحاظ کردیم. از کشورهای اسلامی و عربی میخواهیم با بازنگری در دکترینهای دفاعی و امنیتی خود، زمینه شکلگیری نظام امنیتی بومی و مستقل جهان اسلام را فراهم سازند و اجازه ندهند سرنوشت امنیت منطقه درگرو اهداف مادی کشورهای سلطهگر قرار گیرد. ما در کشورهای اسلامی به قدر کفایت دارای ظرفیتهای گسترده انسانی و منابع طبیعی و سرزمینی خدادادی هستیم و باید از این نعمتهای الهی در راستای تأمین امنیت منطقه و منافع کشورهای همسایه و پیشرفت کشورهای اسلامی و صلح جهانی بهره بگیریم.
سخن پایانی
شرکتکنندگان چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی، ضمن تجلیل از مقام همه شهدای راه اسلام و مقاومت، بهویژه قائد شهید امت اسلامی حضرت آیتالله العظمی سید علی حسینی خامنهای، تأکید میکنند که راه وحدت، مقاومت و عزت امت اسلامی با شهادت پیشگامان آن متوقف نخواهد شد. ما با الهام از قرآن کریم، سیره پیامبر اعظم و رهنمودهای امام خمینی و رهبر شهیدمان، بر عهد خود با آرمان امت واحده اسلامی پای میفشاریم و بر این باوریم که وحدت اسلامی مقدمهای اساسی برای بازیابی قدرت تمدنی مسلمانان و تحقق تمدن نوین اسلامی است. همچنین از مواضع علما، اندیشمندان و شخصیتهای برجسته جهان اسلام که در برابر تجاوز به جمهوری اسلامی ایران، جنایات رژیم صهیونیستی و حملات علیه ملتهای منطقه، در کنار ملتهای مظلوم ایستادند و این جنایات را محکوم کردند، صمیمانه قدردانی میکنیم. در پایان، از دولت جمهوری اسلامی ایران، بهویژه رئیس محترم جمهوری، دبیرکل محترم مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، استاد دکتر حمید شهریاری، اعضای شورای عالی، مدیران و همه دستاندرکاران برگزاری چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی تقدیر و تشکر میکنیم.
از خداوند متعال مسألت داریم روح بلند همه شهدای اسلام و مقاومت، بهویژه قائد شهید امت اسلامی، را با پیامبر اعظم(صلیالله علیه وسلم) و اهلبیت طاهرین(علیهمالسلام) محشور فرماید و به ملتهای مسلمان و همه آزادگان جهان، وحدت، عزت، اقتدار و پیروزی عطا فرماید و زمینه تحقق امت واحده اسلامی و تمدن نوین اسلامی را فراهم آورد[۱].
نگارخانه
-
نمایی از اجلاس (1) -
نمایی از اجلاس (2) -
نمایی از اجلاس (3) -
نمایی از اجلاس (4) -
نمایی از اجلاس (5) -
نمایی از اجلاس (6) -
نمایی از اجلاس (7) -
نمایی از اجلاس (8) -
نمایی از اجلاس (9) -
نمایی از اجلاس (10)
جستارهای وابسته
- ایران
- بعثت
- فلسطین
- جنگ رمضان
- محمد بن عبدالله (خاتم الانبیا)
- مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی
- بعثت مردم، لبیک به ندای امام (یادداشت)
پانویس
منابع
- وبسایت مجمع جهانی تقریب، اخبار چهلمین کنفرانس بین المللی وحدت اسلامی، تاریخ درج مطلب: 15 شهریورماه 1405 ش، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 15 شهریورماه 1404 ش.
- وبسایت مجمع جهانی تقریب، بیانیه پایانی چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی، تاریخ درج مطلب: 8 شهریورماه 1405 ش، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 14 شهریورماه 1404 ش.
