جیبوتی
| جیبوتی | |
|---|---|
 | |
 | |
| نام رایج | جیبوتی |
| نام کامل | جمهوری جیبوتی |
| پایتخت | جیبوتی |
جیبوتی، که با نام رسمی جمهوری جیبوتی شناخته میشود. کشوری در شاخ آفریقا و در شمال شرقی قاره آفریقا است که از شمال با اریتره، از غرب و جنوب با اتیوپی و از جنوب شرقی با سومالی هممرز است و از سمت شرق به خلیج عدن و دریای سرخ راه دارد. پایتخت و بزرگترین شهر این کشور جیبوتی است. مساحت جیبوتی حدود ۲۳ هزار کیلومتر مربع و جمعیت آن بیش از ۸۱۸ هزار نفر برآورد شده است. حدود ۹۴ درصد مردم این کشور مسلمان و بیشتر آنان پیرو مذهب اهل سنت هستند. جیبوتی به دلیل قرار گرفتن در تنگه بابالمندب و دسترسی مستقیم به آبهای آزاد، یکی از مهمترین موقعیتهای راهبردی جهان را در اختیار دارد. این کشور عضو اتحادیه آفریقا، اتحادیه عرب و سازمان ملل متحد بوده و نقش مهمی در تجارت دریایی و امنیت منطقه دریای سرخ ایفا میکند.
تاریخ
سرزمین جیبوتی در گذشته بخشی از مستعمرات فرانسه بود و با عنوان «سومالیلند فرانسه» شناخته میشد. پس از چند دهه استعمار، مردم این کشور در ۲۷ ژوئن ۱۹۷۷ میلادی استقلال خود را از فرانسه اعلام کردند و کشور با نام «جمهوری جیبوتی» تأسیس شد. پس از استقلال، اختلافات قومی میان دو گروه اصلی کشور یعنی «عفار» و «ایساس» ادامه یافت و درگیریهای داخلی چندین سال به طول انجامید. این اختلافات سرانجام با امضای توافقنامه صلح در سال ۱۹۹۴ میلادی تا حد زیادی پایان یافت و زمینه مشارکت سیاسی اقوام مختلف در اداره کشور فراهم شد.
جغرافیا
جیبوتی در شمال شرقی آفریقا و در ساحل جنوبی دریای سرخ و خلیج عدن قرار گرفته است. این کشور از شمال با اریتره، از غرب و جنوب با اتیوپی و از جنوب شرقی با سومالی همسایه است و حدود ۳۱۴ کیلومتر ساحل در امتداد خلیج عدن دارد. جیبوتی دارای سرزمینی عمدتاً کوهستانی و فلاتی است. مرتفعترین نقطه آن قله «موسی علی» با ارتفاع ۲۰۲۸ متر از سطح دریا و پستترین نقطه آن دریاچه «عسل» است که حدود ۱۵۵ متر پایینتر از سطح آبهای آزاد قرار دارد. آبوهوای این کشور گرم و خشک بوده و تنها ارتفاعات شمالی آن از بارندگی بیشتری برخوردار هستند. این کشور از پنج استان اداری شامل جیبوتی، علیسبیح، دخیل، تاجوره و اوبوک تشکیل شده است.
نظام سیاسی
جمهوری جیبوتی بر اساس قانون اساسی دارای نظام جمهوری است. تا سال ۱۹۹۳ میلادی، حزب «تجمع مردمی برای پیشرفت» (RPP) تنها حزب قانونی کشور بود، اما از آن سال نظام چندحزبی در جیبوتی برقرار شد. در نخستین انتخابات چندحزبی، حسن گولد آپتیدون به ریاست جمهوری رسید و بارکاد گوراد هامودو بهعنوان نخستوزیر منصوب شد. از سال ۱۹۹۹ میلادی، اسماعیل عمر گله ریاست جمهوری را بر عهده گرفت و در سال ۲۰۰۱ م، نیز دلیطه محمد دلیطه به سمت نخستوزیری منصوب شد. جیبوتی به دلیل موقعیت راهبردی خود میزبان پایگاههای نظامی چندین کشور از جمله فرانسه، ایالات متحده آمریکا، چین و ژاپن است و از این طریق درآمد قابل توجهی کسب میکند.
اقتصاد
اقتصاد جیبوتی بیشتر بر پایه خدمات بندری، حملونقل دریایی، ترانزیت کالا و تجارت منطقهای استوار است. قرار گرفتن این کشور در ورودی دریای سرخ و تنگه بابالمندب موجب شده بندر جیبوتی یکی از مهمترین بنادر شرق آفریقا باشد. واحد پول این کشور «فرانک جیبوتی» است. تولید ناخالص داخلی آن حدود ۵۸۶ میلیون دلار برآورد شده و نرخ رشد اقتصادی آن در سالهای آغازین دهه ۲۰۰۰ میلادی حدود یکدهم درصد گزارش شده است. نرخ بیکاری در جیبوتی بین ۴۰ تا ۵۰ درصد و حدود نیمی از جمعیت کشور زیر خط فقر زندگی میکنند. کشاورزی سهم اندکی در اقتصاد جیبوتی دارد؛ زیرا کمتر از پنج درصد از اراضی کشور قابلیت کشاورزی دارند. مهمترین محصولات کشاورزی و دامی شامل گوشت شتر، گوشت گوسفند، میوه و سبزیجات است. همچنین بخش خدمات بیش از ۸۷ درصد تولید ناخالص داخلی کشور را تشکیل میدهد.
جمعیت
جمعیت جیبوتی بیش از ۸۱۸ هزار نفر است و بیش از ۸۳ درصد مردم در مناطق شهری زندگی میکنند. دو قوم اصلی کشور را عفارها و ایساس (سومالیتبارها) تشکیل میدهند. همچنین گروههایی از عربها، اتیوپیاییها، فرانسویها و ایتالیاییها نیز در این کشور سکونت دارند. زبانهای رسمی کشور عربی و فرانسوی است، اما بیشتر مردم در زندگی روزمره به زبانهای عفاری و سومالیایی سخن میگویند. کمبود امکانات بهداشتی و درمانی و شیوع بیماریهایی مانند ایدز، هپاتیت، وبا و حصبه از مهمترین چالشهای اجتماعی این کشور بهشمار میرود.
دین
اکثریت مردم جیبوتی مسلمان هستند و حدود ۹۴ درصد جمعیت کشور را پیروان اسلام تشکیل میدهند. نزدیک به شش درصد جمعیت نیز مسیحی هستند.
اسلام در جیبوتی
اسلام دین رسمی و غالب جمهوری جیبوتی است و بیشتر مسلمانان این کشور پیرو مذهب شافعی از اهلسنت هستند. علاوه بر آن، گروههایی از مسلمانان پیرو طریقتهای صوفی نیز در این کشور حضور دارند. اسلام از قرون نخستین هجری از طریق بازرگانان عرب و مهاجران مسلمان به منطقه شاخ آفریقا راه یافت و به تدریج در سراسر جیبوتی گسترش یافت. مساجد، مدارس دینی و مراکز آموزش قرآن از مهمترین نهادهای مذهبی کشور بهشمار میروند و اعیاد اسلامی مانند عید فطر و عید قربان بهعنوان مهمترین مناسبتهای مذهبی در سراسر کشور برگزار میشوند.
عضویت در سازمانهای بینالمللی
جیبوتی عضو سازمانها و نهادهای بینالمللی متعددی از جمله سازمان ملل متحد، اتحادیه آفریقا، اتحادیه عرب، صندوق بینالمللی پول، بانک جهانی، سازمان جهانی تجارت، سازمان جهانی بهداشت، جنبش عدم تعهد، سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو)، سازمان بینالمللی کار و بانک توسعه آفریقا است.
جستارهای وابسته
منابع
- آشنایی با کشورها؛ جیبوتی کجاست؟، وبسایت الوقت، تاریخ درج مطلب: ۱۵ دیماه ۱۳۹۴ ش، تاریخ مشاهدۀ مطلب: ۱۳ تیرماه ۱۴۰۵ ش.
کشورهای جهان | |
|---|---|
| قاره اروپا | |
| قاره آسیا | |
| قاره آفریقا | |
| قاره آمریکا | |
| قاره اقیانوسیه | |
| قاره جنوبگان |
|
 | |