پرش به محتوا

روسیه

از ویکی‌وحدت
روسیه
نام رایجروسیه
نام کاملفدراسیون روسیه
پایتختمسکو

روسیه (به روسی: Россия) یا فدراسیون روسیه، پهناورترین کشور جهان با مساحتی بالغ بر ۱۷,۰۷۵,۴۰۰ کیلومتر مربع و جمعیتی حدود ۱۴۸ میلیون نفر است. این کشور در شمال آسیا و غرب اروپا گسترده شده و به عنوان کشوری اوراسیایی شناخته می‌شود. پایتخت آن شهر مسکو و واحد پولش روبل است. روسیه به دلیل وسعت جغرافیایی خود، دو برابر دومین کشور پهناور جهان (کانادا) مساحت دارد و یک‌دهم کل خشکی‌های زمین را در اختیار دارد[۱].

تاریخچه

تاریخ روسیه به پادشاهی‌های اسلاوی شرقی مانند کیف بازمی‌گردد. در قرن ۱۷ میلادی، مسیحیت ارتدوکس به عنوان دین رسمی پذیرفته شد. در قرون ۱۸ و ۱۹ م، روسیه به یک امپراتوری بزرگ تبدیل شد که بخش‌های وسیعی از اروپا و آسیا را در بر می‌گرفت.

  • دوران کمونیستی: پس از انقلاب ۱۹۱۷ م، اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی تشکیل شد. در این دوران، کلیسای ارتدوکس مورد آزار و اذیت قرار گرفت و سیاست‌های لائیک اجرا شد.
  • پس از شوروی: با فروپاشی شوروی در سال ۱۹۹۱ م، فدراسیون روسیه به عنوان دولت جانشین تشکیل شد و ولادیمیر پوتین در سال ۲۰۰۰ م، برای اولین بار به ریاست جمهوری رسید و از آن زمان تاکنون نقش تعیین‌کننده‌ای در سیاست داخلی و خارجی روسیه داشته است.

جغرافیا

کشور فدراسیون روسیه در منطقه اوراسیا قرار دارد و از شرق با اقیانوس آرام و از غرب با دریای بالتیک و دریای سیاه محصور شده است. این کشور با ۱۴ کشور همسایه مرز زمینی دارد.

رشته کوه‌های اورال و رودخانه اورال، مرز طبیعی بین بخش آسیایی و اروپایی این کشور را تشکیل می‌دهند. اگرچه ۶۵ درصد خاک روسیه در آسیا قرار دارد، اما حدود ۷۲ درصد از جمعیت آن در بخش اروپایی زندگی می‌کنند. آب‌وهوای این کشور عمدتاً سردسیر و قاره‌ای است و بخش‌های وسیعی از سیبری به دلیل سرما خالی از سکنه هستند.

شهرهای مهم

  • مسکو: پایتخت و پرجمعیت‌ترین شهر روسیه با بیش از ۱۳ میلیون نفر جمعیت که بزرگترین شهر اروپا و یازدهمین شهر پرجمعیت جهان محسوب می‌شود.
  • سن پترزبورگ: دومین شهر بزرگ روسیه، مرکز فرهنگی و تاریخی این کشور که در گذشته پایتخت روسیه بوده و بر روی جزایر مصب رود نوا ساخته شده است.
  • کازان: پایتخت جمهوری تاتارستان و یکی از مهم‌ترین مراکز تاریخی و مذهبی روسیه.

جمعیت و اقوام

روسیه با حدود ۱۴۸ میلیون نفر، نهمین کشور پرجمعیت جهان است. تراکم جمعیت در این کشور بسیار پایین (حدود ۸.۴ نفر در هر کیلومتر مربع) است.

  • اقوام: بر اساس سرشماری سال ۲۰۱۰، حدود ۸۱ درصد جمعیت را روس‌ها تشکیل می‌دهند. روسیه خانه بیش از ۱۶۰ قوم مختلف است. بزرگ‌ترین اقلیت قومی، تاتارها (۳.۹۹ درصد) هستند. سایر اقوام مهم شامل اوکراینی‌ها، چوواش‌ها، باشقیرها، چچن‌ها، ارمنی‌ها، آذربایجانی‌ها و قزاق‌ها می‌باشند.
  • زبان: زبان رسمی روسیه زبان روسی است که پرگویشورترین زبان اسلاوی و یکی از شش زبان رسمی سازمان ملل متحد محسوب می‌شود. علاوه بر روسی، ۲۷ زبان دیگر در جمهوری‌های خودگردان به عنوان زبان رسمی به رسمیت شناخته شده‌اند.

دین و مذهب

اکثریت مردم روسیه پیرو دین مسیحیت هستند و کلیسای ارتدوکس روسیه نقش مهمی در هویت فرهنگی و مذهبی این کشور دارد. اسلام دومین دین بزرگ در روسیه است.

اسلام در روسیه

اسلام در روسیه دارای سابقه‌ای طولانی است و به عنوان یکی از ادیان سنتی چهارگانه به رسمیت شناخته شده است.

  • تاریخچه: اسلام در قرن دهم میلادی در منطقه تاتارستان (خانات قازان) و در قرن هفتم میلادی در شمال قفقاز رواج یافت.
  • جمعیت: تخمین زده می‌شود که بین ۱۴ تا ۲۰ میلیون نفر در روسیه مسلمان باشند (حدود ۱۰ تا ۱۴ درصد جمعیت). این جمعیت عمدتاً در مناطق داغستان، چچنستان، تاتارستان، باشقیرستان و شمال قفقاز متمرکز هستند.
  • اقوام مسلمان: مسلمانان روسیه شامل تاتارها، باشقیرها، چچن‌ها، آوارها، لزگی‌ها، آذربایجانی‌ها و اقوام دیگر قفقازی و آسیای میانه هستند.
  • مذاهب: اکثریت مسلمانان روسیه پیرو مذهب سنی (بخش عمده حنفی) هستند. اقلیت قابل توجهی نیز شیعه هستند که عمدتاً از قوم آذربایجانی و برخی اقوام داغستانی تشکیل شده‌اند. برآوردها نشان می‌دهد شیعیان روسیه ممکن است به ۲ میلیون نفر برسند.
  • ساختار مذهبی: مدیریت امور اسلامی تحت نظارت نهادهایی مانند شورای مفتیان روسیه (با مرکزیت مسکو) و اداره دینی مرکزی مسلمانان (با مرکزیت اوفا) انجام می‌شود. مساجد مهمی مانند مسجد جامع مسکو، مسجد قلشریف در قازان و مسجد کازان (مسجد گل‌ستان) در گروزنی از مراکز مهم مذهبی هستند.

سیاست و حکومت

روسیه یک فدراسیون نیمه‌ریاستی است.

  • رئیس‌جمهور: رئیس‌جمهور روسیه رئیس کشور و فرمانده کل قوا است که مستقیماً توسط مردم برای دوره‌ای ۶ ساله (قابل تمدید یک دوره) انتخاب می‌شود.
  • نخست‌وزیر: نخست‌وزیر رئیس دولت است و توسط رئیس‌جمهور منصوب می‌شود (با تأیید دومای دولتی).
  • پارلمان: قوه مقننه روسیه شامل دو مجلس است:
  • شورای فدراسیون: نمایندگان واحدهای فدرال (مناطق).
  • دوما دولتی: نمایندگان انتخاب شده توسط مردم.

اقتصاد

اقتصاد روسیه بر پایه صادرات منابع طبیعی، به ویژه نفت و گاز طبیعی استوار است. این کشور دارای بزرگ‌ترین ذخایر گاز جهان و از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان نفت است. صنایع دیگر شامل فولاد، ماشین‌سازی، کشاورزی و فناوری‌های فضایی است. روسیه عضو سازمان‌های بین‌المللی مهمی مانند بریکس، گروه ۲۰ و سازمان همکاری شانگهای است.

جستارهای وابسته

پانویس

منابع