بلاروس
| بلاروس | |
|---|---|
 | |
 | |
| نام رایج | بلاروس |
| نام کامل | جمهوری بلاروس |
| پایتخت | مینسک |
بلاروس، که در زبان بلاروسی: Беларусь نامیده میشود. کشوری که در اروپای شرقی است و از شمال با لتونی و لیتوانی، از شرق با روسیه، از جنوب با اوکراین و از غرب با لهستان هممرز است. پایتخت و بزرگترین شهر این کشور مینسک است. بلاروس کشوری محصور در خشکی بوده و مساحتی برابر با ۲۰۷٬۵۹۵ کیلومتر مربع دارد. سرزمین کنونی بلاروس در طول تاریخ بخشی از دولتها و امپراتوریهای مختلف از جمله دوکنشین پولاتسک، دوکنشین بزرگ لیتوانی، مشترکالمنافع لهستان و لیتوانی و امپراتوری روسیه بوده است. این کشور در سال ۱۹۲۲ میلادی بهعنوان جمهوری سوسیالیستی شوروی بلاروس به اتحاد جماهیر شوروی پیوست و پس از فروپاشی شوروی در سال ۱۹۹۱ میلادی استقلال خود را به دست آورد.
تاریخ
سرزمین بلاروس امروزی از قرون میانه محل استقرار اقوام اسلاو شرقی بود و در دورههای مختلف تحت حاکمیت دولتهای گوناگون قرار داشت. بخش مهمی از این منطقه در سدههای میانه در قلمرو دوکنشین بزرگ لیتوانی قرار گرفت و سپس در قالب مشترکالمنافع لهستان و لیتوانی اداره شد. در اواخر قرن هجدهم میلادی و در پی تجزیه لهستان، این سرزمین به امپراتوری روسیه ملحق شد. پس از انقلاب روسیه و تشکیل اتحاد جماهیر شوروی، جمهوری سوسیالیستی شوروی بلاروس در سال ۱۹۲۲ میلادی یکی از جمهوریهای مؤسس اتحاد شوروی شد.
بلاروس در جنگ جهانی دوم خسارات انسانی و اقتصادی گستردهای متحمل شد و بخش بزرگی از زیرساختهای آن ویران گردید. در ۲۷ ژوئیه ۱۹۹۰ میلادی، اعلامیه حاکمیت دولتی بلاروس تصویب شد و پس از فروپاشی اتحاد شوروی، این کشور در ۲۵ اوت ۱۹۹۱ استقلال کامل خود را اعلام کرد. از سال ۱۹۹۴ میلادی تاکنون، الکساندر لوکاشنکو ریاست جمهوری بلاروس را برعهده داشته است. بلاروس و روسیه در قالب «اتحادیه روسیه و بلاروس» همکاریهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی گستردهای دارند.
جغرافیا و آب و هوا
بلاروس با مساحت ۲۰۷٬۵۹۵ کیلومتر مربع یکی از کشورهای نسبتاً وسیع اروپای شرقی به شمار میرود. این کشور فاقد مرز دریایی است و بخش عمدهای از آن را دشتهای کمارتفاع و مناطق باتلاقی تشکیل میدهد. منطقه پولزیا در جنوب کشور از بزرگترین تالابهای اروپا محسوب میشود. بیش از ۱۱ هزار دریاچه در بلاروس وجود دارد و رودخانههای مهم آن شامل رود نمان، رود دنیپر و رود پریپیات هستند. بلندترین نقطه کشور، تپه جیارژینسکایا هارا با ارتفاع ۳۴۵ متر از سطح دریا است.
جنگلها حدود ۳۴ درصد مساحت بلاروس را پوشش میدهند و یکی از مهمترین منابع طبیعی کشور محسوب میشوند. آب و هوای بلاروس قارهای معتدل است. زمستانها سرد و برفی و تابستانها معتدل و نسبتاً مرطوب هستند. میانگین دمای زمستان بین ۲- تا ۸- درجه سانتیگراد و میانگین دمای تابستان بین ۱۵ تا ۲۰ درجه سانتیگراد متغیر است. بخشهایی از جنوب شرقی کشور همچنان تحت تأثیر پیامدهای فاجعه چرنوبیل در سال ۱۹۸۶ میلادی قرار دارند و آثار آلودگی رادیواکتیو در برخی مناطق مشاهده میشود.
سیاست
بلاروس یک جمهوری ریاستی است که رئیسجمهور در رأس ساختار سیاسی آن قرار دارد. رئیسجمهور بهعنوان عالیترین مقام اجرایی کشور، نقش محوری در اداره امور داخلی و خارجی ایفا میکند. قوه مقننه بلاروس از طریق «مجمع ملی جمهوری بلاروس» اعمال میشود که دارای دو مجلس است:
- مجلس نمایندگان با ۱۱۰ عضو؛
- شورای جمهوری با ۶۴ عضو.
مجلس نمایندگان وظیفه تصویب قوانین، رأی اعتماد به دولت و بررسی سیاستهای داخلی و خارجی را بر عهده دارد. شورای جمهوری نیز نقش بازبینی و تأیید مصوبات و نظارت بر برخی انتصابات عالیرتبه را ایفا میکند. قوه قضائیه شامل دادگاه عالی و دادگاه قانون اساسی است. قضات دادگاه قانون اساسی با پیشنهاد رئیسجمهور و تأیید شورای جمهوری منصوب میشوند. در نظام سیاسی بلاروس احزاب مختلفی فعالیت دارند، اما بخش عمده نمایندگان پارلمان را افراد مستقل تشکیل میدهند. از مهمترین احزاب حاضر در ساختار سیاسی کشور میتوان به حزب کمونیست بلاروس، حزب کشاورزان بلاروس و حزب لیبرال دموکرات بلاروس اشاره کرد.
تقسیمات کشوری
بلاروس به شش استان (اوبلاست) و یک شهر با جایگاه ویژه تقسیم شده است:
- مینسک (پایتخت کشور)؛
- استان برست (مرکز: برست)؛
- استان گومل (مرکز: گومل)؛
- استان گرودنو (مرکز: گرودنو)؛
- استان موگیلف (مرکز: موگیلف)؛
- استان مینسک (مرکز: مینسک)؛
- استان ویتبسک (مرکز: ویتبسک).
هر استان به واحدهای کوچکتری به نام «رایون» تقسیم میشود که توسط نهادهای محلی اداره میشوند.
مردم و فرهنگ
اکثریت مردم بلاروس را قوم بلاروس تشکیل میدهد. همچنین اقلیتهایی از روسها، لهستانیها، اوکراینیها و لیتوانیاییها در این کشور زندگی میکنند. زبانهای رسمی کشور بلاروسی و روسی هستند، هرچند زبان روسی در بسیاری از امور اداری و روزمره کاربرد گستردهتری دارد. اکثریت مردم بلاروس پیرو مسیحیت هستند و کلیساهای ارتدوکس شرقی بیشترین پیروان را دارند. همچنین اقلیتهایی از کاتولیکها، پروتستانها، یهودیان و مسلمانان در این کشور حضور دارند.
اسلام در بلاروس
اسلام در بلاروس پیشینهای حدود ۶۰۰ تا ۷۰۰ ساله دارد. مسلمانان این کشور عمدتاً از نسل تاتارهای لیپکا هستند که از قرن چهاردهم میلادی در سرزمینهای دوکنشین بزرگ لیتوانی ساکن شدند. این گروه در ازای خدمت نظامی، زمینهایی در مناطق امروزی بلاروس، لیتوانی و لهستان دریافت کردند و به تدریج ضمن حفظ دین اسلام، با فرهنگ و زبانهای محلی نیز سازگار شدند. بزرگترین مرکز اسلامی کشور در شهر مینسک قرار دارد. مسجد جامع مینسک که ظرفیت حدود ۱۵۰۰ نمازگزار را دارد، مهمترین مسجد بلاروس محسوب میشود. این مسجد در دهه ۲۰۱۰ میلادی ساخته شد و مراسم افتتاح آن با حضور الکساندر لوکاشنکو و رجب طیب اردوغان برگزار شد. یکی از مهمترین مراکز تاریخی مسلمانان بلاروس، شهر ایو در غرب کشور است. در این شهر مسجدی چوبی و تاریخی وجود دارد که از معدود مساجدی بود که در دوران اتحاد شوروی فعالیت خود را حفظ کرد. جامعه مسلمانان این منطقه همچنان برخی از سنتهای تاریخی خود را حفظ کردهاند و نمونهای از همزیستی مذهبی در اروپای شرقی به شمار میروند[۱].
پایتخت و شهرهای بزرگ
مینسک پایتخت و بزرگترین شهر بلاروس است و مرکز سیاسی، اقتصادی و فرهنگی کشور به شمار میرود. از دیگر شهرهای مهم بلاروس میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- برست؛ از مهمترین شهرهای مرزی کشور؛
- گومل؛ دومین شهر بزرگ بلاروس؛
- گرودنو؛ مرکز تاریخی و فرهنگی غرب کشور؛
- موگیلف؛ یکی از مراکز صنعتی مهم؛
- ویتبسک؛ از مراکز هنری و فرهنگی بلاروس.
اقتصاد
اقتصاد بلاروس تا حد زیادی مبتنی بر مالکیت و مدیریت دولتی است و بخش قابل توجهی از صنایع و کشاورزی تحت کنترل دولت قرار دارند. این کشور یکی از معدود کشورهای اروپایی است که بخش بزرگی از ساختار اقتصادی آن همچنان بر پایه الگوی اقتصاد دولتی اداره میشود. مهمترین بخشهای اقتصادی بلاروس عبارتاند از:
- صنایع ماشینآلات و مهندسی مکانیک؛
- تولید تراکتور و ماشینآلات کشاورزی؛
- صنایع شیمیایی؛
- صنایع نساجی؛
- فرآوری چوب و محصولات جنگلی؛
- کشاورزی و دامداری.
سیبزمینی یکی از مهمترین محصولات کشاورزی بلاروس است. این کشور همچنین در تولید لبنیات، گوشت و غلات نقش مهمی دارد. اقتصاد بلاروس وابستگی قابل توجهی به روسیه دارد و بخش مهمی از انرژی و مواد خام مورد نیاز خود را از این کشور تأمین میکند. بلاروس عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا و اتحادیه روسیه و بلاروس است و همکاریهای اقتصادی گستردهای با کشورهای عضو این نهادها دارد.
جستارهای وابسته
پانویس
منابع
- بلاروس، وبسایت تابناک، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهده: ۲۴ خردادماه ۱۴۰۵ ش.
کشورهای جهان | |
|---|---|
| قاره اروپا | |
| قاره آسیا | |
| قاره آفریقا | |
| قاره آمریکا | |
| قاره اقیانوسیه | |
| قاره جنوبگان |
|
 | |