پرش به محتوا

نامیبیا

از ویکی‌وحدت
نامیبیا
نام رایجنامیبیا
نام کاملجمهوری نامیبیا
پایتختویندهوک
تعداد جمعیت۲٬۶۰۸٬۹۹۸ نفر (۲۰۲۱)
دینمسیحیت و باورهای سنتی آفریقایی
زبانانگلیسی

نامیبیا، (به انگلیسی: Namibia)، با نام رسمی جمهوری نامیبیا، کشوری در جنوب غربی قاره آفریقا و در کرانه شرقی اقیانوس اطلس است. پایتخت این کشور شهر ویندهوک است. نامیبیا از شمال با آنگولا و زامبیا، از شرق با بوتسوانا و از جنوب با آفریقای جنوبی هم‌مرز است. این کشور با مساحتی حدود ۸۲۴ هزار کیلومتر مربع، از کشورهای وسیع و کم‌تراکم جمعیت در جنوب آفریقا به شمار می‌رود. بر اساس داده‌های سال ۲۰۲۱ م، جمعیت نامیبیا ۲٬۶۰۸٬۹۹۸ نفر بوده است[۱]. در آمار قدیمی، جمعیت این کشور ۲٬۰۸۸٬۶۶۹ نفر و مساحت آن ۸۲۵٬۴۱۸ کیلومتر مربع ذکر شده است.

نامیبیا از نظر منابع طبیعی، به‌ویژه الماس، اورانیوم، مس، طلا و روی، از کشورهای مهم معدنی آفریقا محسوب می‌شود. اقتصاد این کشور بر بخش‌هایی مانند معدن، کشاورزی، دامداری، شیلات و گردشگری استوار است. نامیبیا تا سال ۱۹۹۰ میلادی تحت اداره آفریقای جنوبی قرار داشت و پس از سال‌ها مبارزه استقلال‌طلبانه، به رهبری سام نوجوما به استقلال رسید. این کشور از نظر تنوع قومی و فرهنگی نیز ویژگی‌های قابل‌توجهی دارد و زبان انگلیسی زبان رسمی آن است[۲].

جغرافیا

نامیبیا در جنوب غربی آفریقا واقع شده و از غرب به اقیانوس اطلس محدود می‌شود. این کشور از شمال با آنگولا و زامبیا، از شرق با بوتسوانا و از جنوب با آفریقای جنوبی مرز مشترک دارد. موقعیت جغرافیایی نامیبیا و دسترسی آن به اقیانوس اطلس، در شکل‌گیری فعالیت‌های بندری و ارتباطات تجاری آن اهمیت داشته است. بخش وسیعی از سرزمین نامیبیا را مناطق خشک، نیمه‌بیابانی و فلات‌های مرتفع تشکیل می‌دهد. بیابان نامیب در امتداد ساحل اقیانوس اطلس قرار گرفته است و از ویژگی‌های شاخص طبیعی این کشور به شمار می‌رود. در بخش شرقی نیز بخش‌هایی از بیابان کالاهاری گسترده شده است. مناطق مرکزی کشور از ارتفاعات و فلات‌هایی تشکیل شده‌اند که بخش مهمی از جمعیت و فعالیت‌های اقتصادی در آن‌ها متمرکز شده است.

آب‌وهوای نامیبیا عمدتاً گرم و بیابانی است. در مناطق ساحلی و شهر ویندهوک، شرایط آب‌وهوایی معتدل‌تری نسبت به برخی نواحی داخلی کشور وجود دارد. میزان بارندگی در مناطق مختلف یکسان نیست و بخش‌هایی از کشور با محدودیت منابع آب و خشکسالی مواجه هستند. به دلیل وسعت زیاد و شرایط خشک اقلیمی، نامیبیا از تراکم جمعیتی پایینی برخوردار است. مناطق بیابانی و کم‌آب بخش قابل‌توجهی از قلمرو کشور را دربرمی‌گیرند و سکونتگاه‌های اصلی در نواحی مناسب‌تر از نظر آب‌وهوا و دسترسی به منابع آب شکل گرفته‌اند.

تاریخ

تاریخ معاصر نامیبیا با استعمار آلمان و سپس اداره این سرزمین توسط آفریقای جنوبی ارتباط دارد. پیش از ورود قدرت‌های اروپایی، گروه‌های قومی و جوامع بومی مختلفی در این منطقه زندگی می‌کردند که فعالیت‌های اصلی آنان بر دامداری، کشاورزی و تجارت محلی استوار بود. در اواخر قرن نوزدهم میلادی، آلمان این سرزمین را به تصرف خود درآورد و آن را به مستعمره‌ای با نام آفریقای جنوب غربی آلمان تبدیل کرد. استعمار آلمان با تصرف زمین‌ها و سرکوب جوامع بومی همراه بود. در این دوره، شمار زیادی از مردم بومی در جریان درگیری‌ها و سیاست‌های استعماری کشته شدند. از جمله رویدادهای مهم این دوره، کشتار گسترده مردم هررو و ناما در فاصله سال‌های ۱۹۰۴ تا ۱۹۰۸ میلادی بود که در تاریخ این کشور به‌عنوان یکی از وقایع مهم دوران استعمار شناخته می‌شود.

در سال ۱۹۱۵ میلادی و در جریان جنگ جهانی اول، نیروهای آفریقای جنوبی کنترل این سرزمین را از آلمان گرفتند. پس از پایان جنگ، اداره نامیبیا در چارچوب نظام قیمومت جامعه ملل به آفریقای جنوبی واگذار شد. دولت آفریقای جنوبی در دهه‌های بعد کنترل سیاسی و اداری منطقه را حفظ کرد و سیاست‌های تبعیض‌آمیز نژادی را در آن گسترش داد. در دوره اداره آفریقای جنوبی، جنبش‌های استقلال‌طلبانه در نامیبیا شکل گرفتند و مبارزه با سلطه این کشور ادامه یافت. سازمان مردم آفریقای جنوب غربی (SWAPO) از مهم‌ترین جریان‌های سیاسی و مبارزاتی این دوره بود. درگیری‌های سیاسی و نظامی میان نیروهای استقلال‌طلب و دولت آفریقای جنوبی حدود ۲۵ سال ادامه داشت.

سرانجام، نامیبیا در ۲۱ مارس ۱۹۹۰ میلادی به استقلال رسید. سام نوجوما که از رهبران مبارزات استقلال‌طلبانه و از بنیان‌گذاران سازمان SWAPO بود، به‌عنوان نخستین رئیس‌جمهور این کشور انتخاب شد. موضوع کشتارهای دوران استعمار آلمان نیز در روابط دو کشور اهمیت داشته است. در سال‌های اخیر، دولت آلمان به‌دلیل کشتار مردم بومی نامیبیا در دوره استعمار، از مردم این کشور عذرخواهی کرده است. این موضوع از مسائل مهم تاریخی و سیاسی در روابط نامیبیا و آلمان به شمار می‌رود.

سیاست و حکومت

نامیبیا دارای نظام جمهوری ریاستی است. رئیس‌جمهور، رئیس کشور و رئیس دولت است و قدرت اجرایی را در اختیار دارد. رئیس‌جمهور با رأی مستقیم مردم برای دوره‌ای پنج‌ساله انتخاب می‌شود. نخست‌وزیر از سوی رئیس‌جمهور منصوب می‌شود و در اداره امور دولت و هماهنگی فعالیت وزارتخانه‌ها نقش دارد. بر اساس ساختار حکومتی معرفی‌شده در منابع، نماینده پیشنهادی رئیس‌جمهور برای نخست‌وزیری باید از حمایت و تأیید مجلس برخوردار باشد. قوه مقننه نامیبیا از دو نهاد تشکیل شده است: شورای ملی و مجلس ملی. شورای ملی در ساختار معرفی‌شده دارای ۲۶ کرسی است و مجلس ملی نیز ۷۲ کرسی دارد. نمایندگان مجلس ملی برای دوره‌ای هفت‌ساله انتخاب می‌شوند. این دو نهاد در قانون‌گذاری و بررسی مسائل عمومی کشور نقش دارند.

قانون اساسی نامیبیا در سال ۱۹۹۰ میلادی و هم‌زمان با استقلال کشور تصویب شد و مبنای ساختار سیاسی و حقوقی آن قرار گرفت. این کشور پس از استقلال، نظام چندحزبی را پذیرفت و انتخابات ریاست‌جمهوری و پارلمانی در آن برگزار شده است. در اطلاعات مربوط به سال ۲۰۲۱ م، هاگه گینگوب به‌عنوان رئیس‌جمهور نامیبیا معرفی شده بود. وی در سال ۲۰۲۴ میلادی درگذشت و این اطلاعات مربوط به دوره ریاست‌جمهوری او است.

اقتصاد

اقتصاد نامیبیا بر پایه استخراج منابع معدنی، کشاورزی، دامداری، شیلات و خدمات شکل گرفته است. بخش معدن یکی از مهم‌ترین فعالیت‌های اقتصادی کشور است و نقش قابل‌توجهی در صادرات و درآمدهای ارزی آن دارد. از مهم‌ترین محصولات صادراتی نامیبیا می‌توان به الماس، مس، طلا، روی، سرب، اورانیوم، دام، ماهی و پوست گوسفند اشاره کرد. این محصولات به کشورهای مختلف صادر می‌شوند و آفریقای جنوبی و ایالات متحده آمریکا از مقاصد صادراتی ذکرشده برای این کشور هستند. محصولات وارداتی نامیبیا شامل مواد غذایی، محصولات پتروشیمی، سوخت، ماشین‌آلات، تجهیزات صنعتی و مواد شیمیایی است. آفریقای جنوبی از تأمین‌کنندگان اصلی کالاهای وارداتی این کشور به شمار می‌رود و ایالات متحده آمریکا نیز از دیگر کشورهای تأمین‌کننده برخی از این محصولات معرفی شده است.

بر اساس آمار اقتصادی منتشرشده، تولید ناخالص داخلی نامیبیا حدود ۱۰٫۶۷ میلیارد دلار و نیروی کار آن حدود ۶۶۰ هزار نفر برآورد شده بود. نرخ بیکاری در این آمار ۵٫۳ درصد و سهم جمعیت زیر خط فقر ۳۴٫۹ درصد گزارش شده است. همچنین نرخ تورم در سال ۲۰۰۷ میلادی حدود ۶٫۷ درصد اعلام شده بود. این ارقام مربوط به آمارهای قدیمی هستند و نباید به‌عنوان شاخص‌های اقتصادی کنونی کشور در نظر گرفته شوند. واحد پول رسمی نامیبیا دلار نامیبیا است. بر اساس اطلاعات سال ۲۰۲۱ م، نرخ برابری این واحد پول در برابر دلار آمریکا حدود ۱۷٫۷۰ ثبت شده بود.

پایتخت و شهرهای مهم

ویندهوک پایتخت و بزرگ‌ترین شهر نامیبیا است. این شهر در مرکز کشور قرار دارد و مرکز اصلی فعالیت‌های سیاسی، اداری، اقتصادی و آموزشی نامیبیا محسوب می‌شود. بسیاری از نهادهای حکومتی، وزارتخانه‌ها و مراکز تجاری کشور در ویندهوک مستقر هستند. این شهر به‌دلیل موقعیت جغرافیایی و ارتفاع خود از آب‌وهوای نسبتاً معتدلی برخوردار است. والویس بی از شهرهای مهم بندری و اقتصادی نامیبیا است که در ساحل اقیانوس اطلس قرار دارد. این شهر به‌واسطه بندر خود در تجارت دریایی، صادرات مواد معدنی و فعالیت‌های شیلاتی نقش مهمی دارد. سواکوپموند از دیگر شهرهای مهم نامیبیا است که در ساحل اقیانوس اطلس قرار دارد. این شهر به‌دلیل موقعیت ساحلی و شرایط طبیعی، از مراکز گردشگری و خدماتی کشور به شمار می‌رود.

مردم و فرهنگ

نامیبیا کشوری چندقومیتی و چندفرهنگی است. بر اساس داده‌های سال ۲۰۲۱ م، حدود ۸۵ درصد جمعیت این کشور سیاه‌پوست، ۵ درصد اروپایی‌تبار و ۱۰ درصد رنگین‌پوست معرفی شده‌اند. اوامبو بزرگ‌ترین گروه قومی نامیبیا است. کاوانگو، هررو، ناما، تسوانا و کاپریوی از دیگر گروه‌های قومی این کشور هستند. هر یک از این گروه‌ها دارای سنت‌ها، آداب‌ورسوم و ویژگی‌های فرهنگی خاص خود هستند. زبان رسمی نامیبیا انگلیسی است؛ بااین‌حال، تنها بخش محدودی از مردم از این زبان در زندگی روزمره استفاده می‌کنند. زبان‌های محلی آفریقایی، به‌ویژه اوشیوامبو و آفریکانس، در میان مردم رواج دارند. دیگر زبان‌های بومی نیز در مناطق مختلف کشور به کار برده می‌شوند.

مسیحیت دین غالب مردم نامیبیا است و حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد جمعیت این کشور مسیحی هستند. بخش قابل‌توجهی از مسیحیان نامیبیا پیرو کلیساهای لوتری هستند. در کنار مسیحیت، پیروان دیگر ادیان و باورهای سنتی آفریقایی نیز در این کشور زندگی می‌کنند. فرهنگ نامیبیا از تنوع قومی و پیشینه تاریخی جوامع بومی آن تأثیر پذیرفته است. موسیقی، رقص‌های محلی، صنایع‌دستی، آیین‌های اجتماعی و سنت‌های مرتبط با دامداری از عناصر مهم زندگی فرهنگی مردم این کشور به شمار می‌روند. امید به زندگی در نامیبیا بر اساس داده‌های سال ۲۰۲۱ م، حدود ۶۴٫۱۲ سال گزارش شده است. در همین سال، سهم جمعیت شهری کشور ۵۲٫۰۳ درصد و سهم جمعیت روستایی آن ۴۷٫۹۷ درصد بوده است.

جستارهای وابسته

پانویس

منابع