سوئد
| پادشاهی سوئد | |
|---|---|
 | |
 | |
| نام رایج | سوئد |
| نام کامل | پادشاهی سوئد |
| پایتخت | استکهلم |
| تعداد جمعیت | 10.6 میلیون نفر |
| دین | مسیحیت (اکثریت لوتری) |
| زبان | سوئدی |
سوئد، کشوری پادشاهی در شمال اروپا و یکی از بزرگترین کشورهای غرب اروپا است. این کشور با مساحتی معادل 450,000 کیلومتر مربع، دارای 21 استان و 290 شهرداری میباشد. سوئد دارای 10.6 میلیون نفر جمعیت است و زبان رسمی آن سوئدی است. دین غالب در این کشور مسیحیت که اکثریت آن «لوتری» است.
ساختار سیاسی
سوئد یک پادشاهی مشروطه با نظام دموکراسی پارلمانی است. پارلمان این کشور که به نام «ریکسداگ» شناخته میشود، شامل 349 نماینده است. نخستوزیر فعلی آقای اولف کریسترسون است و پادشاه آن کارل گوستاو شانزدهم مقام تشریفاتی را بر عهده دارد.
ساختار جغرافیایی
سوئد دارای ویژگیهای جغرافیایی متنوعی است. حداکثر فاصله بین دو نقطه در کشور از شمال به جنوب 1574 کیلومتر و از شرق به غرب 499 کیلومتر است. این کشور دارای جنگلهای وسیع، دریاچهها و سواحل طولانی است.
- مرتفعترین نقطه: قلۀ کلبن (Kebnekaise) با 2111 متر ارتفاع؛
- بزرگترین دریاچه: دریاچۀ ویتن (Vättern)؛
- جمعیت شهر نشین: 85 درصد.
فرهنگ
سوئد کشوری با فرهنگ متنوع و غنی است. اکثریت مردم سوئد به مسیحیت «لوتری» تعلق دارند و اقلیتهای دیگری نیز شامل مسلمانان، یهودیان و دیگر ادیان در این کشور زندگی میکنند.
جایگاه اسلام
امروز پس از مسیحیت، اسلام بهعنوان دومین جماعت بزرگ مذهبی در سوئد بهحساب میآید. مسلمانان سوئد دارای سابقۀ ناهمگون میباشند و راههای متفاوتی برای مذهبی شدن و تطابق مواضع با اسلام وجود دارد. از دیدگاه سوئدیها، اسلام بیشتر یک حقیقت چندجانبه است و مفاهیم متفاوتی از مذهبی بودن در سوئد وجود دارد. برخی از مسلمانان تنها خود را پیرو اسلام میخوانند، در حالی که برخی، مذهبی بودن خود را منوط به اجرای مراسم خاص میدانند. برخی مسلمانان سوئدی احساس میکنند که در تقابل با سوءتفاهمها، در موضع مخالف قرار گرفتهاند. به نظر بعضی دیگر، سوئدیها با توجه به سابقۀ دموکراسی، سیاست رفاهطلبی و آزادی عقیده، در اغلب موارد، با یک جامعۀ نمونه اسلامی برابری میکنند. همهروزه تعداد زاد و ولد مسلمانان در سوئد افزایش مییابد. گروه متولدشده جدید با همکاری مشترک به دنبال تغییر شکل اسلام در سوئد خواهند بود.
به دنبال مهاجرتهای پس از جنگ دوم جهانی، گروههای کثیری از پیروان عقاید و مذاهب جدید در سوئد تشکیل شد و در بین تشکلهای جدید مذهبی، اسلام بیشترین توجه را به خود جلب نموده است. تعداد مسلمانان سوئد بسیار اندک است. با این حال، تماس سوئدیها با محیط اسلامی، دارای سابقه دیرینهای است و مهاجرین مسلمان نیز در ردههای مختلف اجتماع حضور داشتهاند.
با اعلام موجودیت جماعت اسلامی استکهلم در سال 1949 م، اسلام بهعنوان اولین مذهب غیرمسیحی -بعد از گذشت دورۀ بردباری مذهبی و گرایش برخی به جماعت یهود (حدود 175 سال پیش)- بهشمار میرود. در دهۀ 1960 م، به هنگام مهاجرت کارگران، گروههایی از مسلمانان کشورهای ترکیه و یوگسلاوی وارد سوئد شدند. در دهه 1970 م، نیز مسلمانان بهعنوان پناهنده از شمال آفریقا، پاکستان، فلسطین و لبنان به سوئد مهاجرت کردند. در دهۀ 1980 م، اتباع ایرانی، عراقی، اتیوپیایی، بنگلادشی و سومالیایی اکثریت مهاجرین به سوئد را تشکیل میدادند و در دهۀ 1990 م، اغلب مهاجرین، جزو آلبانیتبارها و بوسنیاییها بودند.
امور مربوط به جامعه 70 تا 80 هزار نفری مسلمانان سوئد را سه سازمان ملی هدایت میکند. همچنین تعدادی از مسلمانان معتقد، جزو هیچ کدام از سه سازمان فعال در سراسر کشور سوئد نمیباشند و هیچ راهی برای سرشماری آنان وجود ندارد و تاکنون تلاش برای تخمین تعداد مسلمانان سوئد، با شکست مواجه شده است. علیرغم وجود تخمینهای زیاد رسانههای گروهی و گزارشهای تخصصی، تنها مسلمانانی قابل شمارش هستند که عضو کمیتۀ مسلمانان باشند و به نظر میرسد به دنبال روش مذهبی فعالتری هستند. آزادی مذاهب در سوئد، موجب آزادی پیروان اسلام در فعالیتهای مذهبی نشده است، این حقیقتی است که توسط مهاجرین ترک و ایرانی، بارها مورد تاکید قرار گرفته است.
با این حال، گروه زیادی از مسلمانان معتقد، با توجه به سیطرۀ سازمانهای سنی، آزادی چندانی احساس نمیکنند. این گروه، شامل پیروان فرقههای صوفی، شیعه و علویان میباشد. اغلب شیعیان را مسلمانان مهاجر ایرانی تشکیل میدهند. مهاجرین مسلمان شیعه از عراق و شرق آفریقا نیز وارد سوئد شدهاند و اینان علیرغم شرکت در جماعتهای بزرگ مسلمانان سنی، بیشتر در شهرهای ترولهاتان، مارستا و دیگر شهرها پراکندهاند.
مؤسسات اسلامی
مساجد
در سوئد تعداد زیادی مسجد با ساخت ویلایی وجود دارد که برگزاری نماز بهصورت مستمر در آنهابرگزار میشود. علاوه بر این، تعدادی مسجد بزرگ در سوئد بهصورت مستقل ساخته شده است. اولین مسجد مستقل، در سال 1976 م، در گوتنبرگ تأسیس شد. این مسجد، تا زمانی که متعلق به فرقۀ احمدیه بود، به وسیلۀ مسلمانان دیگر، مورد شناسایی قرار نگرفت. همچنین دو مسجد دیگر نیز در سوئد وجود دارد. همزمان با تأسیس مراکز اسلامی مولامو، ساختن بنای مسجد مولامو در ابتدای دهۀ 1980 م، آغاز و در سال 1983 م، کامل شد. این بنا بهعنوان اولین مسجدی بود که در اسکاندیناوی تأسیس شد. هزینههای تأسیس و ادارۀ این مسجد تا زمان حاضر، توسط سازمان «رابطة العالم الاسلامی» پرداخت شده است. مسجد دیگری که در ترولهاتن به آتش کشیده شده بود، در سال 1994 م، مرمت و مجدداً راهاندازی شد. همچنین مساجدی در استکهلم و آبسالا در دست احداث بوده، طرحهایی برای ایجاد مساجد در شهرهای گوتنبرگ، سیگتونا و چند جای دیگر وجود دارد. این طرحها، با تأسیس کتابخانه، مرکز اطلاعاتی و سازمانهای فعال در کنار بنای مساجد همراه است.
علاوه بر قبرستان اسکوکسیکیروگاردن در استکهلم، آرامگاههای دیگری از مسلمانان در شهرهای آبسالا و مولامو وجود دارد. تاکنون کارگران مهاجر، اغلب جنازۀ مردگان خویش را برای دفن به کشورهای اصلی خود عودت میدهند و از طرف برخی سازمانها، تسهیلات ویژهای در این خصوص ارائه میشود. افزایش تعداد قبرستانهای مسلمانان در سوئد، با گسترش حضور مسلمانان در مزارع استکهلم در اوایل دهۀ 1990 م، همزمان بود.
«رابطة العالم الاسلامی» و «الدعوة الاسلامی»
هدایت امور مساجد به عهدۀ امام مساجدی است که عموماً دورههای مذهبی را در کشورهای اسلامی گذرانیدهاند. امام، علاوه بر مساجد، در مراکز مهاجرت، بیمارستانها و زندانها نیز فعالیت دارد و طبیعتاً گردهماییهایی با ارگانهای مسیحی در خصوص بسیاری مسائل اجتماعی بهصورت محلی صورت میگیرد. برخی از این کلاسها توسط سازمانهای «رابطة العالم الاسلامی» و «الدعوة الاسلامی» از طریق برخی سفارتخانههای شناخته شده، تأمین مالی میشوند. همچنین تعدادی پرورشگاه خصوصی اسلامی در برخی نقاط سوئد وجود دارد و تا سال 1993 م، یک کودکستان خصوصی اسلامی برای کودکان 6 تا 9 ساله در شهر مولامو وجود داشت.
سازمان جوانان مسلمان سوئد
سازمان جوانان مسلمان سوئد، دارای 23 سازمان محلی و 3000 عضو میباشد. همچنین سازمان دانشجویی مسلمان در دانشگاههای مختلف تأسیس شده است و تعداد زیادی از سازمانهای زنان مسلمان در گردهماییهای مختلف شرکت میکنند.
سازمانهای اسلامی دیگر
تعدادی از سازمانهای اسلامی نظیر سازمانهای الدعوة الاسلامی، جماعت التبلیغ، رابطة العالم الاسلامی و منهاج القرآن در فعالیتهای علمی یا اعزام هیئت توسط سازمانی به نام «الدعوه» در سوئد دخیل میباشند. مرکز اطلاعات اسلامی استکهلم نیز با مراکز دیگر اطلاعاتی و تحقیقی مرتبط میباشد. این مرکز همچنین از سال 1989 م، یک مجله به زبان سوئدی تحت عنوان «سلام» منتشر مینماید. این مرکز، تأسیسات دیگری نظیر کتابخانه، کتابفروشی و فروشگاه لباس نیز دایر نموده است. این مرکز همچنین تاکنون تعدادی از منابع اسلامی را ترجمه و به زبان سوئدی منتشر نموده است[۱].
اقتصاد
اقتصاد سوئد به شدت وابسته به صنعت و خدمات است. تولید ناخالص داخلی این کشور 600 میلیارد دلار و نرخ رشد اقتصادی آن 3.5 درصد است. سوئد یکی از بزرگترین صادرکنندگان محصولات صنعتی و تکنولوژیکی در جهان است.
- صادرات: 160 میلیارد دلار در سال 2023 م؛
- واردات: 150 میلیارد دلار در سال 2023 م؛
- نرخ تورم: 2.5 درصد؛
- درآمد سرانه: 56,000 دلار.
جاذبههای گردشگری
سوئد با جاذبههای طبیعی و تاریخی فراوانی مانند پارکهای ملی، شهرهای تاریخی و سواحل زیبا، مقصدی محبوب برای گردشگران است[۲].
جستارهای وابسته
پانویس
منابع
- درباره سوئد، وبسایت سفارت جمهوری اسلامی ایران در سوئد، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 9 دیماه ۱۴۰۴ ش.
- اسلام و مسلمانان در سوئد، وبسایت حوزه، تاریخ درج مطلب: 8 آبانماه 1390 ش، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 9 دیماه ۱۴۰۴ ش.