قزاقستان
| قزاقستان | |
|---|---|
 | |
 | |
| نام رایج | قزاقستان |
| نام کامل | جمهوری قزاقستان |
| پایتخت |
|
قزاقستان با نام رسمی جمهوری قزاقستان، کشوری در قارۀ آسیا و بزرگترین کشور محصور در خشکی جهان است. این کشور با مساحت ۲٬۷۴۵٬۰۰۰ کیلومتر مربع، نهمین کشور پهناور جهان بهشمار میرود. قزاقستان در ۱۶ دسامبر ۱۹۹۱ م، استقلال خود را اعلام کرد و آستانه پایتخت آن است.
نظام سیاسی
قزاقستان دارای نظام جمهوری ریاستی است. بر اساس قانون اساسی، این کشور دولتی دموکراتیک، سکولار، اجتماعی و مبتنی بر قانون معرفی شده است. رئیسجمهور عالیترین مقام سیاسی کشور و تعیینکننده سیاستهای داخلی و خارجی است. قوه مقننه از پارلمان دو مجلسی شامل سنا و مجلس تشکیل شده است.
جغرافیا
قزاقستان در مرکز قاره اوراسیا قرار گرفته و از شمال و غرب با روسیه، از شرق با چین و از جنوب با قرقیزستان، ازبکستان و ترکمنستان هممرز است. این کشور با داشتن حدود ۴۸ هزار دریاچه و هزاران رودخانه، از تنوع طبیعی گستردهای برخوردار است. دریای خزر در غرب و دریای آرال در جنوب غربی از مهمترین پهنههای آبی آن بهشمار میروند.
جمعیت و اقوام
جمعیت قزاقستان نزدیک به ۲۰ میلیون نفر است. قزاقها اکثریت جمعیت این کشور را تشکیل میدهند و روسها، ازبکها، اوکراینیها، اویغورها، آلمانیها و تاتارها از دیگر گروههای قومی آن هستند. زبان قزاقی زبان رسمی کشور و زبان روسی زبان ارتباطات عمومی است.
اسلام در قزاقستان
قزاقستان از نظر تاریخی بخشی از جهان اسلام به شمار میآید. ورود اسلام به این سرزمین به سده هشتم میلادی بازمیگردد و از طریق خراسان و ماوراءالنهر به دشت قبچاق گسترش یافت. در دوره عباسیان و همزمان با حکومت تانگ در چین، اسلام در آسیای مرکزی توسعه یافت و در سده نوزدهم میلادی نفوذ آن در میان قبایل قزاق افزایش یافت. اکثریت مسلمانان قزاقستان پیرو مذهب اهل سنت و فقه حنفی هستند. قزاقها، ازبکها، تاتارها و اویغورها عمده جمعیت مسلمان کشور را تشکیل میدهند. پس از استقلال قزاقستان در سال ۱۹۹۱ م، گرایشهای دینی در جامعه افزایش یافت و صدها مسجد جدید در کشور ساخته شد.
شیعیان قزاقستان
شیعیان قزاقستان عمدتاً در شهرهای مرکه، شیمکنت، کوردای، آلماتی و آکتائو سکونت دارند. بیشتر آنان از مهاجران و تبعیدیان آذربایجانی و ایرانی هستند که در دوران اتحاد جماهیر شوروی به این منطقه منتقل شدند. جمعیت شیعیان قزاقستان بین ۳۰ هزار تا ۱۰۰ هزار نفر برآورد شده است. آنان دارای مساجد و حسینیههایی برای برگزاری نماز و مراسم مذهبی، از جمله عزاداری ماه محرم و جشنهای عید فطر، قربان و غدیر هستند.
تصوف
قزاقستان یکی از مراکز تاریخی تصوف در آسیای مرکزی به شمار میرود. طریقت یسویه و نقشبندیه از مهمترین جریانهای عرفانی در میان مسلمانان قزاق هستند و در حیات معنوی جامعه قزاق نقش مهمی ایفا کردهاند.
سیاست دینی پس از استقلال
پس از فروپاشی اتحاد شوروی، نورسلطان نظربایف در ابتدا رویکردی محتاطانه نسبت به دین داشت، اما بعدها از ساخت مساجد و گسترش مناسبات با جهان اسلام حمایت کرد. با این حال، سیاست رسمی دولت بیشتر بر پایه منافع ملی و هویت ملی قزاقستان استوار بوده است تا ایدئولوژی اسلامی.
افراطگرایی و سلفیگری
برخی پژوهشگران، ضعف آموزش دینی و کمبود آگاهی مذهبی را از عوامل نفوذ جریانهای افراطی و سلفی در قزاقستان دانستهاند. دولت قزاقستان در سال ۲۰۰۳ م، «مرکز مبارزه با تروریسم» را تأسیس کرد و در سالهای بعد شماری از اعضای گروههای افراطی و سلفی را بازداشت و محاکمه کرد. همچنین گزارشهایی از فعالیت جریانهای سلفی در برخی مناطق کشور منتشر شده است.
ممنوعیت حجاب در مدارس
در سال ۲۰۱۷ م، وزارتخانههای آموزش، امور دینی و دادگستری قزاقستان استفاده از پوششهای مذهبی، از جمله حجاب، را در مدارس دولتی ممنوع اعلام کردند. این تصمیم در چارچوب اجرای لباس فرم یکسان برای دانشآموزان اتخاذ شد و دولت اعلام کرد که تبلیغ مستقیم یا غیرمستقیم ادیان در مدارس مجاز نیست.
روابط با جهان اسلام
قزاقستان در چارچوب سیاست خارجی چندجانبه خود، روابط گستردهای با کشورهای اسلامی برقرار کرده است. این کشور در سال ۲۰۱۱م میزبان نشست شورای وزیران خارجه سازمان همکاری اسلامی بود. روابط قزاقستان با ایران، ترکیه و عربستان سعودی از جنبههای سیاسی، اقتصادی و فرهنگی اهمیت ویژهای دارد.همان.
روابط قزاقستان و ایران در سالهای اخیر توسعه یافته و مقامهای دو کشور بر اهمیت همکاریهای سیاسی و اقتصادی تأکید کردهاند. همچنین عربستان سعودی در دهه ۱۹۹۰م در برخی پروژههای زیربنایی قزاقستان سرمایهگذاری کرد و ترکیه نیز در حوزه فرهنگی و همکاریهای جهان ترک نقش فعالی داشته است[۱].
اقتصاد
اقتصاد قزاقستان بر منابع طبیعی، نفت، گاز، معادن، کشاورزی و صادرات غلات استوار است. این کشور از ذخایر بزرگ نفت، اورانیوم، زغال سنگ، طلا، کرومیت و مس برخوردار است و از مهمترین اقتصادهای آسیای مرکزی محسوب میشود.
جستارهای وابسته
پانویس
منابع
- «اطلاعات کلی درباره جمهوری قزاقستان»، سفارت جمهوری قزاقستان در جمهوری اسلامی ایران، تاریخ درج مطلب:بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: ۳۱ خردادماه ۱۴۰۵ش.
کشورهای جهان | |
|---|---|
| قاره اروپا | |
| قاره آسیا | |
| قاره آفریقا | |
| قاره آمریکا | |
| قاره اقیانوسیه | |
| قاره جنوبگان |
|
 | |