پرو
| پرو | |
|---|---|
 | |
 | |
| نام رایج | پرو |
| نام کامل | جمهوری پرو |
| پایتخت | لیما |
پرو با نام رسمی جمهوری پرو (به اسپانیایی: República del Perú)، کشوری در قاره آمریکا و غرب آمریکای جنوبی است که از شمال با اکوادور و کلمبیا، از شرق با برزیل، از جنوبشرقی با بولیوی، از جنوب با شیلی و از غرب با اقیانوس آرام هممرز است. پایتخت و بزرگترین شهر این کشور لیما است. پرو با مساحتی بیش از ۱٫۲۸ میلیون کیلومتر مربع، بیستمین کشور بزرگ جهان از نظر وسعت بهشمار میرود. زبان رسمی کشور اسپانیایی است و زبانهای بومی کچوا، آیمارا و دیگر زبانهای سرخپوستی نیز در مناطق مختلف رسمیت دارند. واحد پول این کشور سول است. پرو به دلیل برخورداری از رشتهکوه آند، جنگلهای آمازون، سواحل اقیانوس آرام و آثار تاریخی تمدن اینکا، از مهمترین کشورهای آمریکای جنوبی از نظر تنوع طبیعی و فرهنگی محسوب میشود.
تاریخ
سرزمین پرو یکی از مهمترین مراکز تمدنهای باستانی قارۀ آمریکا بهشمار میرود. پیش از ورود اروپاییان، این منطقه محل شکلگیری تمدنهای گوناگون و در نهایت مرکز امپراتوری اینکا بود که بخش وسیعی از غرب آمریکای جنوبی را دربر میگرفت. پایتخت این امپراتوری شهر کوسکو بود و آثار تاریخی آن همچنان از مهمترین جاذبههای فرهنگی کشور محسوب میشود. در سال ۱۵۳۱ میلادی، نیروهای اسپانیایی به فرماندهی فرانسیسکو پیزارو وارد پرو شدند و پس از شکست امپراتوری اینکا، این سرزمین به مستعمره اسپانیا تبدیل شد. سلطه اسپانیا نزدیک به سه قرن ادامه یافت و ساختار سیاسی، اقتصادی و اجتماعی کشور را دگرگون کرد. پرو در سال ۱۸۲۱ میلادی استقلال خود را از اسپانیا اعلام کرد و پس از چند سال نبرد، استقلال آن تثبیت شد. از آن زمان تاکنون این کشور دورههای مختلفی از حکومتهای نظامی، دولتهای منتخب و اصلاحات اقتصادی را تجربه کرده است. اصلاحات اقتصادی گسترده از دهه ۱۹۹۰ میلادی موجب رشد سرمایهگذاری خارجی، خصوصیسازی صنایع و افزایش رشد اقتصادی کشور شد.
جغرافیا
پرو با مساحت ۱٬۲۸۵٬۲۱۶ کیلومتر مربع، در بخش غربی آمریکای جنوبی واقع شده و از نظر وسعت بیستمین کشور جهان است. این کشور دارای سه ناحیه طبیعی اصلی شامل نوار ساحلی اقیانوس آرام، رشتهکوه آند و جنگلهای بارانی حوزه آمازون است. وجود این مناطق گوناگون، تنوع آبوهوایی و زیستی قابل توجهی را در پرو به وجود آورده است. رشتهکوه آند از شمال تا جنوب کشور امتداد یافته و بخش عمده مناطق مرتفع پرو را تشکیل میدهد. در شرق این کوهستان، جنگلهای انبوه آمازون قرار گرفتهاند که از غنیترین اکوسیستمهای جهان محسوب میشوند. همچنین نوار ساحلی غرب کشور در مجاورت اقیانوس آرام قرار دارد و نقش مهمی در اقتصاد، شیلات و حملونقل دریایی ایفا میکند. پرو از شمال با اکوادور و کلمبیا، از شرق با برزیل، از جنوب شرقی با بولیوی، از جنوب با شیلی و از غرب با اقیانوس آرام همسایه است. تنوع اقلیمی این کشور موجب شکلگیری زیستگاههای مختلف، درههای حاصلخیز، مناطق بیابانی ساحلی و جنگلهای بارانی شده است. شهر لیما علاوه بر آنکه پایتخت کشور است، مهمترین مرکز سیاسی، اقتصادی و فرهنگی پرو بهشمار میرود. پس از آن، شهرهای آرکیپا، تروخیلو، چیکلایو، کالائو و کوسکو از مهمترین مراکز شهری این کشور محسوب میشوند.
نظام سیاسی
پرو دارای نظام جمهوری ریاستی است و قانون اساسی این کشور، رئیسجمهور را بهعنوان رئیس کشور و رئیس دولت معرفی میکند. رئیسجمهور با رأی مستقیم مردم انتخاب میشود و عالیترین مقام اجرایی کشور بهشمار میرود. قوه مجریه تحت مدیریت رئیسجمهور فعالیت میکند و مسئول اجرای قوانین، اداره امور کشور و هدایت سیاستهای داخلی و خارجی است. نظام قانونگذاری پرو بر پایه نظام چندحزبی استوار است و کنگره ملی وظیفه تصویب قوانین و نظارت بر عملکرد دولت را بر عهده دارد. قوه قضائیه نیز بهعنوان نهادی مستقل مسئول رسیدگی به دعاوی و اجرای عدالت است. از دهه ۱۹۹۰ میلادی تاکنون، اصلاحات سیاسی و اقتصادی متعددی در این کشور انجام شده که موجب تثبیت نسبی ساختار حکمرانی و توسعه نهادهای دولتی شده است.
اقتصاد
اقتصاد پرو یکی از اقتصادهای رو به رشد آمریکای جنوبی محسوب میشود و بر پایه منابع طبیعی، معدن، کشاورزی، شیلات، صنعت و گردشگری استوار است. این کشور از تولیدکنندگان مهم طلا، نقره، مس، روی و سایر مواد معدنی در جهان بهشمار میرود و صادرات مواد معدنی سهم قابل توجهی در درآمدهای ارزی آن دارد. همچنین تولید قهوه، محصولات کشاورزی، منسوجات، گاز طبیعی و فرآوردههای شیلاتی از دیگر بخشهای مهم اقتصاد پرو است. از اوایل دهه ۱۹۹۰ میلادی، دولت پرو با اجرای اصلاحات اقتصادی، خصوصیسازی صنایع، توسعه زیرساختها و تسهیل سرمایهگذاری خارجی، زمینه رشد اقتصادی کشور را فراهم کرد. این سیاستها موجب کاهش نرخ تورم، افزایش سرمایهگذاری و بهبود شاخصهای اقتصادی شد. صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی نیز طی سالهای اخیر رشد اقتصادی این کشور را مورد تأیید قرار دادهاند. پرو با کشورهای مختلف جهان توافقنامههای تجارت آزاد منعقد کرده و عضو بسیاری از پیمانهای اقتصادی منطقهای است. توسعه تجارت خارجی، افزایش صادرات و جذب سرمایهگذاری از مهمترین اهداف سیاستهای اقتصادی این کشور بهشمار میرود.
جمعیت
جمعیت پرو حدود ۳۴ میلیون نفر است که بیشتر آنان در نواحی ساحلی و شهرهای بزرگ زندگی میکنند. بزرگترین شهر کشور لیما است که علاوه بر پایتخت بودن، مرکز اصلی فعالیتهای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و آموزشی کشور نیز محسوب میشود. پس از آن شهرهای کالائو، آرکیپا، تروخیلو، چیکلایو، پیورا و کوسکو از مهمترین مراکز جمعیتی پرو هستند. بیشتر جمعیت پرو را سرخپوستان بومی، مستیزوها (افراد دارای تبار مشترک بومی و اروپایی)، اروپاییتبارها و اقلیتهایی از آفریقاییتباران و آسیاییتباران تشکیل میدهند. زبان رسمی کشور اسپانیایی است و زبانهای کچوا، آیمارا و دیگر زبانهای بومی نیز در بسیاری از مناطق مورد استفاده قرار میگیرند.
فرهنگ
فرهنگ پرو حاصل تلفیق سنتهای بومی، بهویژه میراث تمدن اینکا، با فرهنگ اسپانیایی و سایر گروههای مهاجر است. این تنوع فرهنگی در زبان، موسیقی، هنر، معماری، آداب و رسوم و شیوه زندگی مردم این کشور نمود یافته است. همچنین فرهنگ آمازونی و اقوام بومی نقش مهمی در هویت فرهنگی پرو ایفا میکنند. ادبیات پرو نیز جایگاه برجستهای در آمریکای لاتین دارد. از مشهورترین نویسندگان این کشور میتوان به ریکاردو پالما و ماریو بارگاس یوسا، برنده جایزه نوبل ادبیات، اشاره کرد که آثار آنان شهرت جهانی یافته است.
شهرهای مهم
مهمترین شهرهای پرو عبارتاند از:
لیما؛ پایتخت و بزرگترین شهر کشور و مرکز سیاسی، اقتصادی و فرهنگی؛ کالائو؛ بزرگترین بندر تجاری پرو؛ آرکیپا؛ دومین شهر مهم کشور و یکی از مراکز صنعتی؛ تروخیلو؛ از مهمترین مراکز تاریخی و مذهبی؛ چیکلایو؛ از قطبهای اقتصادی و دانشگاهی شمال پرو؛ کوسکو؛ پایتخت تاریخی امپراتوری اینکا و یکی از مهمترین مراکز گردشگری جهان.
سیاست خارجی
سیاست خارجی پرو بر توسعه همکاریهای منطقهای، گسترش تجارت خارجی، حفظ ثبات سیاسی و تقویت روابط با کشورهای آمریکای لاتین و قدرتهای اقتصادی جهان استوار است. این کشور عضو بسیاری از سازمانهای بینالمللی و منطقهای از جمله سازمان ملل متحد، سازمان کشورهای آمریکایی (OAS)، جامعه کشورهای آند (CAN)، مجمع همکاری اقتصادی آسیا–اقیانوسیه (APEC) و اتحاد اقیانوس آرام است. همچنین انعقاد موافقتنامههای تجارت آزاد با کشورهای مختلف، از مهمترین محورهای سیاست خارجی پرو بهشمار میرود.
جمعیت ایرانیان و روابط با جمهوری اسلامی ایران
آمار دقیقی از شمار ایرانیان مقیم پرو در دست نیست، اما روابط جمهوری اسلامی ایران و پرو در چارچوب روابط دیپلماتیک و همکاریهای اقتصادی، فرهنگی و سیاسی دنبال میشود. دو کشور در مجامع بینالمللی دارای روابط رسمی هستند و زمینههایی همچون تجارت، آموزش، گردشگری و همکاریهای فرهنگی از محورهای تعاملات دوجانبه محسوب میشود.
فرهنگ و جامعه
جامعه پرو آمیزهای از فرهنگ بومی اینکا، فرهنگ اسپانیایی و سنتهای مهاجران اروپایی، آفریقایی و آسیایی است. این تنوع قومی و فرهنگی در زبان، پوشش، موسیقی، آیینهای محلی، هنر و معماری کشور بازتاب یافته است. فرهنگ مردم پرو همچنان پیوند عمیقی با میراث تمدنهای باستانی دارد و بسیاری از آیینها و جشنهای سنتی در مناطق مختلف کشور برگزار میشود.
گردشگری
پرو یکی از مهمترین مقاصد گردشگری آمریکای جنوبی است و سالانه میلیونها گردشگر از آثار تاریخی و طبیعت متنوع آن بازدید میکنند. از مشهورترین جاذبههای این کشور میتوان به بقایای تمدن اینکا، شهر تاریخی کوسکو، مجموعه باستانی مورای، روستای پیزاک و مناطق کوهستانی رشتهکوه آند اشاره کرد. همچنین جنگلهای آمازون، سواحل اقیانوس آرام و تنوع زیستی گسترده، جایگاه ویژهای در صنعت گردشگری این کشور دارند.
مشاهیر
از مشهورترین شخصیتهای فرهنگی و ادبی پرو میتوان به افراد زیر اشاره کرد:
ریکاردو پالما؛ نویسنده، روزنامهنگار و نمایشنامهنویس برجسته قرن نوزدهم و ماریو بارگاس یوسا؛ نویسنده، اندیشمند و برنده جایزه نوبل ادبیات که از برجستهترین چهرههای ادبیات آمریکای لاتین بهشمار میرود.
جستارهای وابسته
منابع
- پرو، وبسایت مؤسسه مهاجرتی وی تو ری، تاریخ درج مطلب: 4 دیماه 1404 ش، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 5 مرداد ۱۴۰۵ ش.
کشورهای جهان | |
|---|---|
| قاره اروپا | |
| قاره آسیا | |
| قاره آفریقا | |
| قاره آمریکا | |
| قاره اقیانوسیه | |
| قاره جنوبگان |
|
 | |