پرش به محتوا

جامائیکا

از ویکی‌وحدت
جامائیکا
نام رایججامائیکا
نام کاملجامائیکا
پایتختکینگستون

جامائیکا، کشوری جزیره‌ای در دریای کارائیب و از کشورهای منطقۀ آنتیل بزرگ در قارۀ آمریکای شمالی است. این کشور در جنوب کوبا و غرب جزیره هیسپانیولا (شامل هائیتی و جمهوری دومینیکن) قرار دارد و سومین جزیرۀ بزرگ دریای کارائیب به‌شمار می‌رود. پایتخت و بزرگ‌ترین شهر آن کینگستون است و زبان رسمی کشور زبان انگلیسی می‌باشد. جامائیکا با طبیعت گرمسیری، جنگل‌های انبوه، کوهستان‌های سرسبز، سواحل مرجانی، موسیقی رگی و فرهنگ بومی خود، از مشهورترین مقاصد گردشگری جهان محسوب می‌شود. اقتصاد این کشور عمدتاً بر پایه گردشگری، کشاورزی، استخراج بوکسیت و صادرات آلومینیوم استوار است. نام جامائیکا برگرفته از واژه بومی «Xaymaca» از زبان قوم آراواک است که به معنای «سرزمین چوب و آب» یا «سرزمین چشمه‌ها» است. این کشور در سال ۱۹۶۲ میلادی از بریتانیا استقلال یافت و امروزه از اعضای سازمان ملل متحد، جامعه کشورهای مشترک المنافع، جامعه کارائیب (CARICOM) و سازمان کشورهای آمریکایی به‌شمار می‌رود.

تاریخ

پیدایش جزیره جامائیکا به حدود ۲۵ میلیون سال پیش و فعالیت‌های زمین‌ساختی میان صفحات آمریکای شمالی و کارائیب بازمی‌گردد. نخستین ساکنان این سرزمین اقوام آراواک و سپس قوم تاینو بودند که حدود قرن ششم میلادی از شمال آمریکای جنوبی به این جزیره مهاجرت کردند. آنان این سرزمین را «خایماکا» نامیدند که به معنای «سرزمین جنگل‌ها و چشمه‌ها» بود و زندگی خود را بر پایه کشاورزی، ماهیگیری و صنایع دستی بنا کردند. در سال ۱۴۹۴ میلادی، کریستف کلمب در دومین سفر دریایی خود به این جزیره رسید و آن را تحت سلطه اسپانیا قرار داد. پس از ورود اروپاییان، بخش بزرگی از جمعیت بومی در اثر بیماری‌ها، جنگ و شرایط سخت از میان رفت و اسپانیایی‌ها برای کار در مزارع نیشکر، هزاران برده آفریقایی را به جامائیکا منتقل کردند.

در سال ۱۶۵۵ میلادی، نیروهای بریتانیا جامائیکا را از اسپانیا تصرف کردند. در دوران حکومت بریتانیا، این کشور به یکی از بزرگ‌ترین مراکز تولید شکر و صادرات نیشکر در جهان تبدیل شد. اقتصاد مستعمره بر نیروی کار بردگان آفریقایی استوار بود و همین موضوع موجب شکل‌گیری شورش‌های متعدد بردگان شد. سرانجام در سال ۱۸۳۸ میلادی، نظام برده‌داری در جامائیکا لغو شد. پس از لغو برده‌داری، مهاجرانی از هند و چین برای جبران کمبود نیروی کار وارد کشور شدند و تنوع قومی جامائیکا افزایش یافت. در قرن بیستم اصلاحات سیاسی گسترش یافت و نظام پارلمانی در سال ۱۹۴۴ میلادی شکل گرفت. جامائیکا پس از خروج از فدراسیون هند غربی، در ششم اوت ۱۹۶۲ میلادی استقلال خود را به دست آورد و «الکساندر باستامانته» نخستین نخست‌وزیر کشور شد.

جغرافیا

جامائیکا در مرکز دریای کارائیب و در جنوب کوبا قرار گرفته است. این کشور از غرب با جزایر کیمن، از شرق با هائیتی و از شمال با دریای کارائیب همسایه دریایی است. مساحت جامائیکا حدود ۱۰٬۹۹۱ کیلومتر مربع است و از نظر وسعت سومین جزیره بزرگ منطقه آنتیل بزرگ به‌شمار می‌رود. بخش عمده سرزمین جامائیکا را رشته‌کوه‌ها تشکیل می‌دهد که مشهورترین آن‌ها «کوه‌های آبی» (Blue Mountains) است. بلندترین نقطه کشور، قله «بلو مانتین» با ارتفاع بیش از ۲۲۵۰ متر از سطح دریاست. علاوه بر ارتفاعات، دشت‌های حاصلخیز، رودخانه‌های متعدد، غارهای آهکی، جنگل‌های استوایی و سواحل مرجانی از مهم‌ترین ویژگی‌های طبیعی این کشور هستند. آب‌وهوای جامائیکا گرمسیری است و میانگین دمای هوا در بیشتر مناطق بین ۲۳ تا ۳۲ درجه سانتی‌گراد قرار دارد. این کشور دارای دو فصل اصلی است؛ فصل خشک از دسامبر تا آوریل و فصل بارندگی از مه تا نوامبر که در این دوره احتمال وقوع طوفان‌های گرمسیری و هوریکان‌ها افزایش می‌یابد.

وزش بادهای اقیانوسی موجب تعدیل دمای هوا شده و ارتفاعات مرکزی نسبت به مناطق ساحلی آب‌وهوای خنک‌تری دارند....وزش بادهای اقیانوسی موجب تعدیل دمای هوا در مناطق ساحلی می‌شود و باعث می‌گردد شرایط آب‌وهوایی جامائیکا در بیشتر ایام سال برای زندگی و گردشگری مطلوب باشد. در مجموع، موقعیت جزیره‌ای جامائیکا در دریای کارائیب و نزدیکی آن به کشورهای مهم منطقه همچون کوبا و هائیتی باعث شده این کشور از نظر ژئوپلیتیکی نیز اهمیت ویژه‌ای داشته باشد. قرارگیری در مسیر بادهای تجاری اقیانوس اطلس، شکل‌گیری اقلیم پایدار گرمسیری و وجود منابع طبیعی متنوع از ویژگی‌های مهم جغرافیایی این کشور به‌شمار می‌رود.

اقتصاد

اقتصاد جامائیکا ترکیبی از بخش‌های خدماتی، کشاورزی، گردشگری و صنایع معدنی است. گردشگری مهم‌ترین منبع درآمد ارزی کشور محسوب می‌شود و سالانه میلیون‌ها گردشگر را به سواحل و شهرهای ساحلی این کشور جذب می‌کند. سواحل معروفی مانند نگریل و مونتگو بی از مراکز اصلی گردشگری به‌شمار می‌روند. در بخش کشاورزی، محصولاتی مانند نیشکر، موز، قهوه (به‌ویژه قهوه کوهستان آبی)، کاکائو و ادویه‌جات نقش مهمی در صادرات کشور دارند. همچنین استخراج بوکسیت و تولید آلومینیوم یکی از پایه‌های اصلی اقتصاد صنعتی جامائیکا است و این کشور از تولیدکنندگان مهم بوکسیت در جهان محسوب می‌شود. واحد پول رسمی کشور، دلار جامائیکا است و نظام اقتصادی آن به‌شدت به تجارت خارجی، سرمایه‌گذاری بین‌المللی و صنعت گردشگری وابسته است.

فرهنگ

فرهنگ جامائیکا ترکیبی از میراث آفریقایی، اروپایی و بومی است که در طول تاریخ استعمار اسپانیا و سپس بریتانیا شکل گرفته است. موسیقی رگی (Reggae) که از این کشور سرچشمه گرفته، یکی از تأثیرگذارترین سبک‌های موسیقی جهان است و هنرمندانی مانند باب مارلی آن را به شهرت جهانی رسانده‌اند. زبان غیررسمی مردم، پاتوا جامائیکایی، در کنار زبان رسمی انگلیسی رواج دارد و بخش مهمی از هویت فرهنگی مردم را تشکیل می‌دهد. غذاهای محلی، جشن‌ها، رقص‌های سنتی و آیین‌های مذهبی نیز نقش مهمی در زندگی اجتماعی مردم دارند.

گردشگری

جامائیکا یکی از مهم‌ترین مقاصد گردشگری در منطقه کارائیب است. سواحل سفید شنی، آب‌های شفاف، جنگل‌های بارانی و آبشارهای طبیعی از جاذبه‌های اصلی این کشور هستند. از جمله مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری می‌توان به آبشار دانز ریور (Dunn’s River Falls)، سواحل نگریل، کوه‌های آبی (Blue Mountains) و موزه باب مارلی در کینگستون اشاره کرد. فعالیت‌هایی مانند غواصی، قایق‌سواری، کوهنوردی و بازدید از مناطق حفاظت‌شده طبیعی، بخش مهمی از صنعت گردشگری این کشور را تشکیل می‌دهند.

تاریخ معاصر

جامائیکا در دوران استعمار ابتدا تحت کنترل اسپانیا قرار داشت و در سال ۱۶۵۵ میلادی به تصرف بریتانیا درآمد. این کشور تا قرن بیستم یکی از مستعمرات مهم بریتانیا در منطقه کارائیب بود. در سال ۱۹۴۴ میلادی نظام پارلمانی در کشور شکل گرفت و مسیر استقلال سیاسی آغاز شد. سرانجام در ۶ اوت ۱۹۶۲، جامائیکا به استقلال کامل از بریتانیا دست یافت و به عضویت سازمان ملل متحد و جامعه کشورهای مشترک‌المنافع درآمد.

نظام سیاسی

جامائیکا دارای نظام پادشاهی مشروطه و دموکراسی پارلمانی است. رئیس کشور به‌طور رسمی پادشاه بریتانیا است که از طریق فرماندار کل در کشور نمایندگی می‌شود. نخست‌وزیر به‌عنوان رئیس دولت، مسئول اداره امور اجرایی کشور است و از طریق انتخابات پارلمانی تعیین می‌شود.

جمعیت و زبان

اکثریت جمعیت جامائیکا از تبار آفریقایی هستند و اقلیت‌هایی از اروپایی‌ها، آسیایی‌ها و دورگه‌ها نیز در این کشور زندگی می‌کنند. زبان رسمی کشور انگلیسی است، اما زبان محاوره‌ای رایج میان مردم «پاتوا جامائیکایی» است که ترکیبی از انگلیسی و زبان‌های آفریقایی محسوب می‌شود.

دین

بیشتر مردم جامائیکا پیرو مسیحیت هستند و فرقه‌های پروتستان بیشترین جمعیت مذهبی را تشکیل می‌دهند. همچنین اقلیت‌هایی از ادیان دیگر مانند اسلام، هندوئیسم و باورهای بومی نیز در کشور حضور دارند.

جستارهای وابسته

منابع