تایوان
| تایوان | |
|---|---|
 | |
 | |
| نام رایج | تایوان |
| نام کامل | جمهوری چین |
| پایتخت | تایپه |
| تعداد جمعیت | حدود ۲۳ میلیون نفر |
| زبان | چینی ماندارین |
تایوان، (به چینی: 臺灣؛ به انگلیسی: Taiwan)، با نام رسمی جمهوری چین، سرزمینی جزیره‌ای در شرق قارۀ آسیا است که در بخش غربی اقیانوس آرام و در جنوب شرقی چین قرار دارد. تایوان شامل جزیره اصلی تایوان و شماری از جزایر پیرامونی از جمله پنگهو، کینمن و ماتسو است. تایپه پایتخت و مهم‌ترین مرکز سیاسی و اداری تایوان است و دیگر شهرهای مهم آن شامل کائوسیونگ، تایچونگ و تاینان هستند. جمعیت تایوان حدود ۲۳ میلیون نفر و مساحت آن حدود ۳۶ هزار کیلومتر مربع است. تایوان از نظر سیاسی موضوع مناقشه میان جمهوری خلق چین و جمهوری چین است. دولت جمهوری چین از سال ۱۹۴۹ م، در تایوان مستقر است و بر جزیره تایوان و شماری از جزایر پیرامونی اعمال حاکمیت اداری دارد، در حالی که دولت جمهوری خلق چین نیز تایوان را بخشی از قلمرو چین می‌داند.
جغرافیا
تایوان در شرق آسیا و در حاشیه غربی اقیانوس آرام قرار دارد. جزیره اصلی تایوان از غرب به تنگه تایوان، از شمال به دریای چین شرقی، از شرق به اقیانوس آرام و از جنوب به کانال باشی محدود می‌شود. این جزیره در فاصله‌ای در حدود ۲۰۰ کیلومتری از سواحل جنوب شرقی چین قرار دارد و از نظر زمین‌شناختی منطقه‌ای کوهستانی و فعال از نظر لرزه‌ای به شمار می‌رود. جزیره تایوان شکلی کشیده دارد و حدود ۳۹۴ کیلومتر از شمال به جنوب امتداد یافته است. بخش بزرگی از نواحی مرکزی و شرقی آن را رشته‌کوه‌ها تشکیل می‌دهند و دشت‌های ساحلی عمدتاً در غرب جزیره قرار گرفته‌اند. کوه یوشان با ارتفاع نزدیک به ۳٬۹۵۲ متر بلندترین نقطه تایوان است. آب‌وهوای تایوان عمدتاً نیمه‌گرمسیری و در بخش‌هایی گرمسیری است. میانگین دمای سالانه در شمال حدود ۲۲ درجه سانتی‌گراد و در جنوب حدود ۲۴٫۵ درجه است. میزان بارندگی در این جزیره زیاد است و بخش‌های مختلف کشور، بسته به فصل و موقعیت جغرافیایی، الگوهای متفاوت بارشی دارند.
تاریخ
تاریخ تایوان به دوره‌های پیش از ورود قدرت‌های اروپایی بازمی‌گردد و این جزیره برای هزاران سال محل سکونت جوامع بومی آسترونزیایی بوده است. در سده شانزدهم میلادی، دریانوردان پرتغالی این جزیره را با نام فورموزا به معنای «جزیره زیبا» ثبت کردند. در سده هفدهم، هلند در جنوب غربی و اسپانیا در بخش‌هایی از شمال جزیره پایگاه‌هایی ایجاد کردند. در سال ۱۶۶۲ م، کوکسینگا نیروهای هلندی را شکست داد و حکومتی را در تایوان بنیان گذاشت. در سال ۱۶۸۳ م، حکومت دودمان چینگ کنترل تایوان را به دست گرفت و این جزیره برای بیش از دو قرن زیر حاکمیت چینگ قرار داشت..پس از شکست چین در جنگ نخست چین و ژاپن، بر اساس معاهده شیمونوسکی در سال ۱۸۹۵ م، تایوان به ژاپن واگذار شد و تا پایان جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۴۵ م، تحت حکومت ژاپن قرار داشت. پس از تسلیم ژاپن در سال ۱۹۴۵ م، جمهوری چین اداره تایوان را در دست گرفت. در پی ادامه جنگ داخلی چین میان حزب کمونیست چین و کومینتانگ، دولت مرکزی جمهوری چین در دسامبر ۱۹۴۹ م، به تایوان منتقل شد و تایپه به مرکز فعالیت حکومت جمهوری چین تبدیل شد.
سیاست و حکومت
ساختار سیاسی تایوان بر اساس قانون اساسی جمهوری چین شکل گرفته است. قانون اساسی در سال ۱۹۴۷ م، به اجرا درآمد و نظام حکومتی آن شامل نهادهای ریاست‌جمهوری و پنج نهاد اصلی معروف به «یوان‌ها» شامل یوان اجرایی، یوان قانون‌گذاری، یوان قضایی، یوان بررسی و یوان کنترل است. رئیس‌جمهور رئیس کشور و فرمانده کل نیروهای مسلح است و در چارچوب قانون اساسی و سازوکارهای انتخاباتی جمهوری چین انتخاب می‌شود. نهاد قانون‌گذاری اصلی تایوان، یوان قانون‌گذاری است و دولت اجرایی توسط یوان اجرایی اداره می‌شود. موقعیت حقوقی و سیاسی تایوان در نظام بین‌الملل محل اختلاف است. دولت جمهوری چین خود را با عنوان رسمی «جمهوری چین» معرفی می‌کند و دولت جمهوری خلق چین تایوان را بخشی از چین می‌داند. این اختلاف در روابط دو سوی تنگه تایوان و مناسبات خارجی تایوان بازتاب دارد.
اقتصاد
تایوان یکی از اقتصادهای صنعتی و صادرات‌محور شرق آسیا است. اقتصاد این سرزمین در دهه‌های پس از جنگ جهانی دوم از کشاورزی به سوی صنعت، تولید و فناوری‌های پیشرفته تحول یافت. اصلاحات ارضی، سرمایه‌گذاری در آموزش و زیرساخت، توسعه صنایع تولیدی و گسترش تجارت خارجی از عوامل مهم این تحول اقتصادی بوده‌اند. صنایع الکترونیکی، تجهیزات فناوری اطلاعات، ماشین‌آلات، محصولات فلزی، مواد شیمیایی، پلاستیک و لاستیک از بخش‌های مهم اقتصاد تایوان محسوب می‌شوند. این سرزمین همچنین یکی از مراکز مهم جهانی در صنعت نیمه‌رساناها و تولید تراشه‌های الکترونیکی است. در دهه‌های گذشته، نرخ بالای پس‌انداز و سرمایه‌گذاری، توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل و ارتباطات، گسترش آموزش عالی و حمایت از صنایع صادراتی در روند توسعه اقتصادی تایوان نقش داشته‌اند. دولت همچنین در دوره‌هایی سیاست‌های صنعتی و برنامه‌های توسعه صادرات را برای تقویت تولید داخلی و افزایش توان رقابتی صنایع دنبال کرده است.
شهرهای بزرگ
تایپه پایتخت تایوان و مهم‌ترین مرکز سیاسی، اداری و مالی آن است. بخش قابل توجهی از نهادهای دولتی، شرکت‌های بزرگ، مراکز فرهنگی و دانشگاه‌های اصلی تایوان در این شهر و منطقه پیرامون آن قرار دارند.
کائوسیونگ در جنوب تایوان واقع شده و از مهم‌ترین شهرهای بندری و صنعتی این سرزمین است.
تایچونگ در بخش مرکزی تایوان قرار دارد و یکی از مراکز مهم صنعتی، تجاری و دانشگاهی کشور به شمار می‌رود.
تاینان از شهرهای تاریخی تایوان و یکی از مراکز مهم فرهنگی آن است.
هسینچو در شمال تایوان قرار دارد و به دلیل تمرکز شرکت‌ها و مراکز پژوهشی حوزه فناوری و نیمه‌رساناها اهمیت اقتصادی ویژه‌ای دارد.
کیلونگ از شهرهای بندری مهم شمال تایوان است و بارندگی فراوان و فعالیت‌های دریایی از ویژگی‌های آن محسوب می‌شود.
چیایی، هوالین و تایتونگ نیز از دیگر شهرهای مهم تایوان هستند که به ترتیب در غرب، شرق و جنوب شرقی جزیره قرار گرفته‌اند.
فرهنگ
فرهنگ تایوان ترکیبی از میراث چینی، سنت‌های بومی و تأثیرات تاریخی ناشی از ارتباط با ژاپن و دیگر جوامع شرق آسیا است. خانواده، احترام به سالمندان، آموزش، فعالیت‌های جمعی و جشن‌های سنتی در فرهنگ اجتماعی تایوان اهمیت دارند. معابد، بازارهای سنتی، محله‌های تاریخی و معماری مدرن در کنار یکدیگر از ویژگی‌های فرهنگی و شهری تایوان، به‌ویژه در تایپه، به شمار می‌روند. در بسیاری از شهرها، بناهای سنتی در کنار ساختمان‌های مدرن، مراکز تجاری و فناوری قرار گرفته‌اند.
ادیان و باورها
دین و باورهای مذهبی در تایوان تحت تأثیر سنت‌های بوداگرایی، دائوئیسم، کنفوسیوسیسم و باورهای سنتی چینی قرار دارد. همچنین پیروان مسیحیت و شماری از ادیان دیگر در این سرزمین زندگی می‌کنند. احترام به نیاکان، آیین‌های خانوادگی و برگزاری مراسم مذهبی در معابد از عناصر مهم فرهنگ سنتی تایوان محسوب می‌شود.
گردشگری
تایوان به دلیل تنوع جغرافیایی، کوهستان‌ها، سواحل، چشمه‌های آب گرم، معابد و شهرهای مدرن از مقصدهای گردشگری شرق آسیا به شمار می‌رود. از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری تایوان می‌توان به برج تایپه ۱۰۱، موزه کاخ ملی، تالار یادبود چیانگ کای‌شک، معبد لونگشان، بازار شبانه شیلین، چشمه‌های آب گرم بئیتو، پارک ملی یانگ‌مینگ‌شان و شهر تاریخی جیوفن اشاره کرد. برج تایپه ۱۰۱ از مشهورترین نمادهای معماری مدرن تایوان است. این برج در سال ۲۰۰۴ افتتاح شد و برای سال‌هایی در شمار بلندترین ساختمان‌های جهان قرار داشت. موزه کاخ ملی در تایپه مجموعه گسترده‌ای از آثار تاریخی و هنری چین را در خود جای داده است و یکی از مهم‌ترین موزه‌های منطقه به شمار می‌رود. بازار شبانه شیلین نیز از مراکز شناخته‌شده گردشگری تایپه است و انواع غذاهای محلی، کالاهای مصرفی و محصولات سنتی در آن عرضه می‌شود.
آموزش و فناوری
تایوان دارای نظام آموزش عالی گسترده‌ای است و شماری از دانشگاه‌های آن در حوزه‌های مهندسی، فناوری، علوم و پزشکی فعالیت می‌کنند. دانشگاه ملی تایوان، دانشگاه ملی تسینگ‌هوا، دانشگاه ملی چنگ کونگ و دانشگاه ملی علم و فناوری تایوان از دانشگاه‌های شناخته‌شده این سرزمین هستند. توسعه فناوری‌های پیشرفته، صنایع الکترونیکی، نیمه‌رساناها، رایانه و ارتباطات از زمینه‌های اصلی فعالیت علمی و اقتصادی تایوان محسوب می‌شود.
جستارهای وابسته
منابع
- اطلاعات عمومی کشور تایوان، وب‌سایت وی تو ری، تاریخ درج مطلب: 6 دی ماه 1404 ش، تاریخ مشاهده: 7 مهرماه ۱۴۰۵.
کشورهای جهان | |
|---|---|
| قاره اروپا | |
| قاره آسیا |
|
| قاره آفریقا | |
| قاره آمریکا | |
| قاره اقیانوسیه | |
| قاره جنوبگان |
|
 | |