فنلاند
| فنلاند | |
|---|---|
 | |
 | |
| نام رایج | فنلاند |
| نام کامل | جمهوری فنلاند |
| پایتخت | هلسینکی |
| تعداد جمعیت | حدود ۵٫۵ میلیون نفر |
| دین | مسیحیت لوتری و دیگر ادیان |
| زبان | فنلاندی و سوئدی |
فنلاند، (به فنلاندی: Suomi؛ به انگلیسی: Finland)، با نام رسمی جمهوری فنلاند، کشوری در منطقهٔ اسکاندیناوی در شمال قارۀ اروپا است. پایتخت آن هلسینکی است و حدود یک میلیون نفر از جمعیت کشور در منطقهٔ کلان‌شهری هلسینکی زندگی می‌کنند. جمعیت فنلاند حدود ۵٫۵ میلیون نفر است و واحد پول آن یورو است. فنلاند به‌دلیل کیفیت بالای زندگی، جنگل‌ها، دریاچه‌های فراوان و توسعهٔ اقتصادی و فناوری شناخته می‌شود.
جغرافیا
فنلاند در شمال اروپا واقع شده و از شمال با نروژ، از شرق با روسیه و از غرب با سوئد هم‌مرز است. خلیج بوتنی در غرب، خلیج فنلاند در جنوب و دریای بالتیک در جنوب غربی این کشور قرار دارند. فنلاند سرزمینی عمدتاً پست است که دریاچه‌های فراوانی دارد و به‌دلیل شمار زیاد دریاچه‌هایش به «کشور هزار دریاچه» معروف است. دریاچه‌ها حدود ۱۰ درصد از مساحت کشور را پوشش می‌دهند و بخش بزرگی از سرزمین فنلاند را جنگل‌ها تشکیل می‌دهند. رشته‌کوه‌های این کشور عمدتاً در نیمهٔ شمالی واقع شده‌اند.
دریاچه سایما بزرگ‌ترین دریاچهٔ فنلاند است و مساحتی حدود ۴۳۷۷ کیلومتر مربع دارد. رودخانهٔ کمی‌یوکی نیز با طول ۴۸۳ کیلومتر از رودهای مهم این کشور به شمار می‌رود. فنلاند جزایر فراوانی دارد که شمار آن‌ها حدود ۲۰ هزار جزیره ذکر شده است. آب‌وهوای فنلاند با تابستان‌های کوتاه و زمستان‌های طولانی و سرد شناخته می‌شود. بخش‌هایی از کشور در شمال مدار شمالگان قرار دارند. در لاپلند، واقع در شمال فنلاند، در بخشی از زمستان خورشید طلوع نمی‌کند و در تابستان نیز دوره‌هایی وجود دارد که خورشید غروب نمی‌کند.
تاریخ
اجداد فنلاندی‌های امروزی، یعنی قوم فین، در اواخر قرن اول و اوایل قرن دوم میلادی مهاجرت خود را از ساحل جنوبی خلیج فنلاند به این منطقه آغاز کردند. بر اساس روایت منبع، پیش از ورود آنان، این سرزمین جمعیت اندکی داشت و قوم لاپ به‌صورت پراکنده در آن زندگی می‌کرد. پس از ورود فین‌ها، لاپ‌ها به مناطق شمالی‌تر رفتند. در قرن دوازدهم میلادی، فنلاندی‌ها برای مقابله با دشمنان خود، به‌ویژه روس‌ها، از سوئد درخواست کمک کردند و در پی آن، فنلاند تحت سلطهٔ سوئد قرار گرفت. در سال ۱۸۰۹ میلادی، سوئد پس از جنگ با روسیه، فنلاند را به الکساندر اول، تزار روسیه، واگذار کرد. در سال ۱۹۰۷ میلادی، مردم فنلاند صاحب مجلس قانون‌گذاری و حق رأی شدند.
در سال ۱۹۱۷ میلادی، هم‌زمان با روی کار آمدن بلشویک‌ها در روسیه، پارلمان فنلاند استقلال کشور را اعلام کرد. پس از استقلال، جنگ داخلی میان نیروهای سرخ، شامل کمونیست‌ها و طرفداران شوروی، و نیروهای سفید، شامل ملی‌گرایان، آغاز شد که با پیروزی نیروهای سفید پایان یافت. اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۲۰ میلادی حکومت جدید فنلاند را به رسمیت شناخت. پس از جنگ جهانی دوم، فنلاند به‌دلیل همکاری با آلمان در حمله به شوروی، ملزم به پرداخت غرامت به این کشور شد. این وضعیت تا فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی ادامه داشت. در اوایل دههٔ ۱۹۹۰ میلادی و پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، اقتصاد فنلاند به‌دلیل پایان یافتن بخش مهمی از مبادلات تجاری با شوروی با بحران روبه‌رو شد. بسیاری از شرکت‌ها ورشکسته شدند و شمار زیادی از مردم شغل خود را از دست دادند.
پس از پایان بحران، صنایع مبتنی بر فناوری پیشرفته و فرصت‌های شغلی جدید گسترش یافتند و سهم مشاغل خدماتی افزایش پیدا کرد. در دههٔ ۱۹۹۰ میلادی، مهاجرت به فنلاند نیز افزایش یافت. پناهندگان از کشورهای مختلف، افراد فنلاندی‌تبار از اتحاد جماهیر شوروی سابق و افرادی که به دلایل تحصیلی، کاری یا خانوادگی مهاجرت می‌کردند، به این کشور آمدند. فنلاند در سال ۱۹۹۵ میلادی به عضویت اتحادیه اروپا درآمد و در سال ۲۰۰۲ میلادی استفاده از یورو را آغاز کرد و واحد پول پیشین خود، مارکا، را کنار گذاشت.
سیاست و حکومت
فنلاند دارای نظام جمهوری و مبتنی بر دموکراسی پارلمانی است. رئیس‌جمهور در رأس قوهٔ مجریه قرار دارد و بر اساس انتخابات سراسری برای دوره‌ای شش‌ساله انتخاب می‌شود. بر اساس اطلاعات تاریخی منبع، سائولی نینیستو در سال ۲۰۱۲ میلادی به ریاست‌جمهوری انتخاب شد. با تغییرات قانون اساسی در سال ۲۰۱۱ میلادی، بخشی از اختیارات رئیس‌جمهور در حوزه‌های سیاست خارجی و نیروهای مسلح به دولت و پارلمان منتقل شد. ادارهٔ هیئت دولت بر عهدهٔ نخست‌وزیر است. نخست‌وزیر از میان حزب یا احزاب پیروز در انتخابات پارلمانی معرفی می‌شود و کابینهٔ او باید از پارلمان رأی اعتماد بگیرد. نام ارکی کاتاینن نیز در منبع به‌عنوان نخست‌وزیر وقت پس از انتخابات پارلمانی سال ۲۰۱۱ میلادی ذکر شده است.
پارلمان فنلاند
پارلمان فنلاند جایگاه مهمی در ساختار سیاسی این کشور دارد. نخستین انتخابات پارلمانی فنلاند در مارس ۱۹۰۷ میلادی برگزار شد. پارلمان دارای ۲۰۰ کرسی است و نمایندگان آن برای دوره‌ای چهارساله انتخاب می‌شوند. فعالیت‌های پارلمان شامل جلسات علنی و بررسی تخصصی موضوعات در کمیته‌ها است. کمیته‌ها لوایح دولتی، ابتکارهای قانونی، گزارش‌های دولت و موضوعات مرتبط با حوزه‌های تخصصی را بررسی می‌کنند. کمیتهٔ روابط خارجی به مسائل بین‌المللی و روابط خارجی کشور می‌پردازد.
سیاست خارجی فنلاند
سیاست خارجی فنلاند بر محورهای زیر استوار دانسته شده است:
- تأکید بر دموکراسی، حقوق بشر، آزادی‌های اساسی و حاکمیت قانون در سطح بین‌المللی؛
- توسعهٔ روابط با کشورهای همسایه، به‌ویژه کشورهای منطقهٔ نوردیک، روسیه و کشورهای حوزهٔ بالتیک؛
- تلاش برای ارتقای جایگاه دریای بالتیک و مناطق شمالی اتحادیهٔ اروپا؛
- مشارکت در همکاری‌های بین‌المللی و مأموریت‌های حفظ صلح اتحادیهٔ اروپا و سازمان ملل متحد؛
- احترام به قوانین و میثاق‌های بین‌المللی و رعایت استانداردهای آن‌ها؛
- مشارکت در همکاری‌های بین‌المللی در چارچوب سیاست‌های امنیتی و خارجی کشور.
اجرای سیاست خارجی و امنیتی فنلاند بر اساس تعامل میان رئیس‌جمهور و دولت انجام می‌شود. نخست‌وزیر مسئولیت امور مربوط به اتحادیهٔ اروپا را بر عهده دارد و وزارتخانه‌های امور خارجه، تجارت خارجی، توسعهٔ بین‌المللی و دفاع در اجرای سیاست خارجی و امنیتی مشارکت می‌کنند. وزیر کشور نیز مسئولیت موضوعات مربوط به امنیت داخلی را بر عهده دارد. پارلمان در تصویب برنامه‌های سیاست خارجی، امنیتی و دفاعی نقش دارد. کمیتهٔ روابط خارجی به موضوعات بین‌المللی، کمیتهٔ امور اتحادیهٔ اروپا به روابط با این اتحادیه و کمیتهٔ دفاعی به مسائل سیاست دفاعی می‌پردازند.
مشارکت در مدیریت بحران‌های بین‌المللی
فنلاند در مأموریت‌های مدیریت بحران غیرنظامی اتحادیهٔ اروپا و سازمان ملل متحد مشارکت داشته است. در متن منبع، مأموریت‌هایی در بوسنی و هرزگوین، کوزوو، عراق، سرزمین‌های فلسطینی، جمهوری دموکراتیک کنگو، مولداوی، اوکراین، افغانستان و گرجستان ذکر شده‌اند. همچنین کارشناسان فنلاندی در مأموریت‌های سازمان ملل متحد در دارفور و جمهوری آفریقای مرکزی و چاد حضور داشته‌اند. از عملیات نظامی اتحادیهٔ اروپا که در منبع به مشارکت فنلاند در آن‌ها اشاره شده، می‌توان به مأموریت EUFOR ALTHEA در بوسنی و هرزگوین و عملیات دریایی EU NAVFOR ATALANTA در سومالی اشاره کرد.
مردم و فرهنگ
دو زبان فنلاندی و سوئدی در فنلاند رسمیت دارند. بر اساس اطلاعات منبع، حدود ۸۹٫۳۳ درصد مردم به زبان فنلاندی سخن می‌گویند و زبان سوئدی در برخی مناطق ساحلی غرب و جنوب و منطقهٔ خودگردان اولاند رواج دارد. زبان انگلیسی نیز در بسیاری از محیط‌ها، به‌ویژه در اجتماعات تجاری و برخی شرکت‌ها، استفاده می‌شود. حدود ۷۸ درصد مردم فنلاند پیرو شاخهٔ لوتری مسیحیت هستند و حدود ۲۰ درصد جمعیت خود را فاقد وابستگی دینی معرفی می‌کنند. فنلاند از نظر تراکم جمعیت، کم‌تراکم‌ترین کشور اتحادیهٔ اروپا معرفی شده است.
آداب ارتباط و مذاکره
در توصیف فرهنگ ارتباطی فنلاندی‌ها، به اهمیت کلام، کم‌گویی و پرهیز از صحبت‌های غیرضروری اشاره شده است. در این توصیف، فنلاندی‌ها شنوندگان خوبی معرفی می‌شوند و سکوت در گفت‌وگو را بخشی از ارتباط می‌دانند. همچنین به اهمیت وعده‌ها و تعهدات کلامی در روابط اجتماعی آنان اشاره شده است. بر اساس این توصیف، فنلاندی‌ها معمولاً در گفت‌وگو با غریبه‌ها محتاط‌اند و قطع کردن صحبت دیگران را بی‌نزاکتی می‌دانند. در عین حال، پس از شکل‌گیری آشنایی، گفت‌وگو دربارهٔ موضوعاتی مانند سیاست و مذهب نیز امکان‌پذیر است. مطالعهٔ کتاب و روزنامه و استفاده از کتابخانه از دیگر ویژگی‌هایی است که در منبع برای جامعهٔ فنلاند ذکر شده است.
وقت‌شناسی
وقت‌شناسی در فرهنگ کاری و اجتماعی فنلاند اهمیت دارد. قرارهای از پیش تعیین‌شده معمولاً با دقت زمانی رعایت می‌شوند و تأخیر بیش از پانزده دقیقه ممکن است بی‌نزاکتی تلقی شود و به توضیح یا عذرخواهی نیاز داشته باشد.
اقتصاد
فنلاند در حدود ۱۵۰ سال گذشته تحولات اقتصادی گسترده‌ای را تجربه کرده و از اقتصادی عمدتاً کشاورزی به جامعه‌ای مدرن و مبتنی بر اطلاعات و فناوری تبدیل شده است. در دههٔ ۱۹۶۰ میلادی، بخش بزرگی از جمعیت کشور در کشاورزی فعالیت می‌کردند و شرایط آب‌وهوایی و کوتاه بودن دورهٔ رشد گیاهان، تولید محصولات کشاورزی را با دشواری روبه‌رو می‌کرد. از عوامل توسعهٔ اقتصادی فنلاند می‌توان به استمرار نهادی، تجارت آزاد و بین‌المللی‌شدن اقتصاد، سرمایه‌گذاری در نیروی انسانی و آموزش، سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعه، تأمین مالی مناسب بودجهٔ عمومی و گسترش گفت‌وگو میان گروه‌های اجتماعی و اقتصادی اشاره کرد. نزدیکی به روسیه نیز در دوره‌های مختلف هم فرصت و هم چالش اقتصادی برای این کشور ایجاد کرده است. فنلاند در زمینهٔ فناوری پیشرفته، تحقیقات و توسعه و سرمایهٔ انسانی از کشورهای پیشرو اروپا معرفی شده است. این کشور همچنین در گزارش منبع به‌عنوان یکی از کشورهایی توصیف شده که در شاخص‌های فساد اقتصادی، عملکرد مطلوبی داشته‌اند.
تجارت خارجی
اقتصاد فنلاند به‌طور سنتی به صادرات و پیوند با بازارهای بین‌المللی توجه داشته است. بر اساس اطلاعات ارائه‌شده در منبع، آلمان، روسیه، سوئد، چین، هلند، فرانسه، ایالات متحده، بریتانیا، لهستان و استونی از شرکای مهم وارداتی فنلاند بوده‌اند. در بخش صادرات نیز آلمان، سوئد، هلند، ایالات متحده، روسیه، چین، بریتانیا، بلژیک، فرانسه و استونی در فهرست شرکای اصلی قرار داشته‌اند. مهم‌ترین کالاهای صادراتی فنلاند شامل تجهیزات و ماشین‌آلات حمل‌ونقل، فلزات، محصولات شیمیایی، محصولات صنایع جنگلی و محصولات الکترونیکی و الکتریکی بوده‌اند. از کالاهای وارداتی نیز می‌توان به ماشین‌آلات و تجهیزات حمل‌ونقل، فلزات، محصولات الکترونیکی و الکتریکی، مواد شیمیایی، محصولات معدنی، منسوجات، مواد غذایی و محصولات کشاورزی اشاره کرد.
بخش‌های اقتصادی
بخش خدمات سهم عمده‌ای در تولید ناخالص داخلی فنلاند دارد. صنعت نیز از بخش‌های مهم اقتصاد کشور است و صنایع الکترونیک، ماشین‌آلات، وسایل نقلیه، محصولات فلزی، صنایع جنگلی و مواد شیمیایی در آن جایگاه دارند. محصولات کشاورزی فنلاند شامل غلات، از جمله گندم و جو، سیب‌زمینی و چغندر قند است. از مواد معدنی مهم این کشور نیز می‌توان به روی، مس، نیکل و کروم اشاره کرد.
شاخص‌های اقتصادی و ارتباطی
در آمار ارائه‌شده در منبع، تولید ناخالص داخلی فنلاند ۲۴۲٫۵ میلیارد یورو و تولید ناخالص داخلی سرانه ۴۴ هزار یورو ذکر شده است. همچنین ارزش تجارت خارجی ۱۲۱ میلیارد و ۶۰۵ میلیون یورو، ارزش صادرات ۵۹ میلیارد و ۵۵۴ میلیون یورو و ارزش واردات ۶۲ میلیارد و ۵۱ میلیون یورو اعلام شده است. بر اساس همین داده‌ها، تراز تجاری کشور منفی ۲ میلیارد و ۴۹۷ میلیون یورو بوده است. منبع، ذخایر ارزی و طلای فنلاند در پایان سال ۲۰۱۶ میلادی را ۱۰٬۴۶۵٬۳۵۸٬۵۶۳، سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی را ۷۷ میلیارد یورو و بدهی خارجی را ۴۸۳ میلیارد و ۳۶۹ میلیون دلار گزارش کرده است. نرخ بیکاری ۷٫۸ درصد و رتبهٔ اقتصادی کشور از نظر تولید ناخالص داخلی ۴۲ ذکر شده است. این ارقام مربوط به دورهٔ آماری منبع هستند و بیانگر وضعیت کنونی اقتصاد فنلاند نیستند. در همین گزارش، سهم خدمات از تولید ناخالص داخلی ۶۰٫۰۵ درصد، سهم صنعت ۲۳٫۹۷ درصد و سهم کشاورزی ۲٫۳۲ درصد اعلام شده است. شمار استفاده‌کنندگان از اینترنت ۴٬۸۱۵٬۵۵۴ نفر، تعداد خطوط تلفن همراه ۹ میلیون و ۴۸۰ هزار و تعداد مشترکان تلفن ثابت ۳۷۸ هزار گزارش شده است.
حمل‌ونقل
حمل‌ونقل عمومی در فنلاند از شبکه‌ای از قطارها و اتوبوس‌ها تشکیل شده است که امکان سفر به بسیاری از مناطق کشور را فراهم می‌کند. دسترسی هوایی نیز برای شماری از شهرها وجود دارد. در شهرهای بزرگ و مناطق پیرامونی آن‌ها، شبکه‌های حمل‌ونقل عمومی منطقه‌ای، به‌ویژه خطوط اتوبوس، فعالیت می‌کنند.
گردشگری
گردشگری یکی از بخش‌های اقتصادی فنلاند است. بر اساس آمار ذکرشده در منبع، شمار گردشگران خارجی این کشور ۳٫۱ میلیون نفر و درآمد حاصل از گردشگران خارجی ۴ میلیارد یورو بوده است. این ارقام به دورهٔ آماری منبع مربوط‌اند.
جستارهای وابسته
منابع
- فنلاند؛ اطلاعات عمومی، سیاسی، اقتصادی و حمل‌ونقل، وبگاه سفارت جمهوری اسلامی ایران در فنلاند، تاریخ درج مطلب: بی‌تا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 29 مهرماه 1405 ش.
کشورهای جهان | |
|---|---|
| قاره اروپا | |
| قاره آسیا |
|
| قاره آفریقا | |
| قاره آمریکا | |
| قاره اقیانوسیه | |
| قاره جنوبگان |
|
 | |