برونئی

برونئی
نام رایج	برونئی
نام کامل	برونئی دارالسلام
پایتخت	سری بگاوان

برونئی (به ملایو: Brunei / به انگلیسی: Brunei)، به‌طور کامل برونئی دارالسلام (به معنی «سرزمین آرامش») کشوری است در جنوب خاوری قارۀ آسیا که در شمال جزیره بورنئو واقع شده است. این کشور با مالزی همسایه است و تنها بخش از جزیره بورنئو است که استقلال کامل دارد. برونئی کوچک‌ترین کشور اسلامی در منطقۀ آسیای جنوب شرقی و یکی از ثروتمندترین کشورهای جهان به دلیل ذخایر عظیم نفت و گاز است.

وضعیت جغرافیایی و آب و هوا

برونئی در ساحل شمالی جزیره بورنئو قرار دارد و از دو بخش مجزا تشکیل شده که توسط خاک مالزی از هم جدا می‌شوند. مساحت کل این کشور ۵٬۷۶۵ کیلومتر مربع است که پوشیده از جنگل‌های بارانی استوایی است.

• جنگل‌ها: بخش عظیمی از کشور (حدود ۷۲ درصد) پوشیده از گیاهان و جنگل‌های استوایی بکر است.
• جزایر: برونئی دارای ۳۳ جزیره کوچک است که مساحت کل آنها ۷۹۳۹ هکتار (حدود ۴.۱ درصد کل مساحت) را تشکیل می‌دهد.
• آب و هوا: به دلیل نزدیکی به خط استوا، برونئی دارای آب و هوای گرمسیری استوایی با بارندگی زیاد است. میانگین دما حدود ۳۰ درجه سانتی‌گراد و میانگین بارش سالانه ۲٬۵۰۰ میلی‌متر است.

جغرافیای سیاسی و تقسیمات کشوری

برونئی دارالسلام یک سلطان‌نشینی است و پایتخت آن شهر سری بگاوان است. این کشور دارای چهار استان اصلی است: ۱. بلائیت ۲. توتونگ ۳. برونئی-موآرا ۴. تمبورونگ

برونئی در گذشته یکی از کشورهای تحت‌الحمایه انگلیس بود و در سال ۱۹۶۳ م، ترجیح داد به مالزی نپیوندد. این کشور سرانجام در اول ژانویه ۱۹۸۴ میلادی استقلال کامل یافت.

جمعیت و ساختار اجتماعی

بر اساس آمار بانک جهانی (۲۰۲۰)، جمعیت برونئی حدود ۴۳۶٬۰۰۰ نفر است. جمعیت این کشور آمیزه‌ای از نژادهای مختلف جنوب شرقی آسیاست:

• ملایو: ۶۸ درصد؛
• چینی: ۱۵ درصد؛
• سایر اقوام: ۱۷ درصد؛

• 67درصد مردم در شهرها و ۳۳ درصد در حومه شهرها زندگی می‌کنند؛
• بیش از ۸۵ درصد مردم در مناطق ساحلی و کناره رودخانه‌ها زندگی می‌کنند؛

• وضعیت زنان: زنان ۴۷ درصد جمعیت را تشکیل می‌دهند و از حقوق مساوی با مردان برخوردارند. بیش از دو سوم زنان برونئی شاغل هستند که اغلب کارمند دولت هستند.

زبان و خط

زبان رسمی برونئی ملایو است. دولت تلاش می‌کند این زبان را به‌عنوان زبان ملی زنده نگه دارد، اما آموزش زبان انگلیسی نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. خط رسمی کشور لاتین است، اما نگارش جاری که شبیه به رسم‌الخط فارسی و عربی است نیز آموزش داده می‌شود.

دین و فرهنگ

اسلام دین رسمی برونئی است و بیش از ۶۰ تا ۶۷ درصد از جمعیت را مسلمانان (عمدتاً پیرو مذهب شافعی) تشکیل می‌دهند. سایر ادیان شامل بوداییان (۱۳ درصد)، مسیحیان (۱۰ درصد) و سایر ادیان بومی (۱۰ درصد) هستند.

• تأثیر اسلام: اسلام با فرهنگ ملایو آمیخته شده و ویژگی‌هایی مانند تواضع، احترام به بزرگتران، و پایبندی به نماز را به شکل نمازهای جماعت و جمعه در جامعه نهادینه کرده است.
• ساختار مذهبی: شورای مذهبی بر اساس قانون اساسی سال ۱۹۵۹ م، تشکیل شده و پادشاه را در امور مذهبی یاری می‌کند. وزارت امور دینی نظارت بر تعلیمات مذهبی در مدارس و رسانه‌ها دارد.
• تغییرات اجتماعی: در سال‌های اخیر، مغازه‌های فروش مشروب تعطیل شدند و بانوان ملزم به رعایت حجاب در ادارات دولتی شدند. ۸ روز از ۱۳ روز تعطیلی رسمی کشور، تعطیلات اسلامی هستند.

فرهنگ مردم

مردم برونئی مهربان، مهمان‌نواز و صلح‌طلب هستند. تأثیر تمدن‌های هند، بودایی و اسلام در اخلاق آنها مشهود است. غذای ملی آنها «آمبویات» است که نوعی پنکیک از آرد ساگو می‌باشد.

اقتصاد و ثروت

برونئی یکی از ثروتمندترین کشورهای جهان است. دلیل اصلی این ثروت، وجود ذخایر عظیم نفت و گاز طبیعی است.

• نفت و گاز حدود ۹۰ درصد از درآمد دولت و اقتصاد را تشکیل می‌دهند.
• فروش گاز مایع طبیعی به ژاپن و کره جنوبی منبع درآمد مهمی است.
• به دلیل جمعیت کم و درآمد بالای سرانه از نفت، برونئی دارای یکی از بالاترین استانداردهای زندگی در جهان است.

حکومت و ساختار سیاسی

برونئی یک سلطان‌نشینی مطلقه است. سلطان در رأس قوای سه‌گانه قرار دارد و اختیارات تام دارد.

• سلطان فعلی: حسن البلقیه (Hassan al Bolkiah) که همزمان پادشاه و نخست‌وزیر نیز هست. او از نسل سادات است و یکی از ثروتمندترین افراد جهان محسوب می‌شود.
• مجلس: مجلس مشورتی وجود دارد که اختیارات محدودی دارد و قدرت نهایی در دست سلطان است. از زمان استقلال، تنها یک بار انتخابات محدود برگزار شده است.

جاذبه‌های گردشگری و بناهای شاخص

• مسجد سلطان عمر علی سیف‌الدین (مسجد طلایی): بزرگترین مسجد در شرق آسیا که در سال ۱۹۵۸ میلادی در مرکز پایتخت (سری بگاوان) و روی دریاچه‌ای احداث شده است.
• کاخ آستانه نور ایمان: بزرگترین کاخ پادشاهی جهان با ۱٬۷۸۸ اتاق که محل اقامت رسمی سلطان است.
• رودخانه برونئی:بسیاری از امکانات فرهنگی و اقتصادی در کناره این رودخانه متمرکز است.

سیاست خارجی

برونئی به دلیل موقعیت استراتژیک در جنوب شرقی آسیا و منابع انرژی، مورد توجه قدرت‌هایی مانند آمریکا و چین است. ایالات متحده آمریکا به دنبال تقویت روابط با برونئی است. همچنین روابط نزدیکی با کشورهای عربی و خلیج فارس دارد؛ برای مثال، ملک سلمان پادشاه عربستان در سفری به برونئی، با پادشاه این کشور دیدار کرد و توافق‌نامه‌های اقتصادی و فرهنگی امضا نمود.

جستارهای وابسته

• عربستان سعودی
• مالزی
• ژاپن

منابع

• کشوری در جزیره بورنئو در جنوب شرقی آسیا، وب‌سایت آموزشی گاما، تاریخ درج مطلب: 18آبان‌ماه 1404 ش، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 2 خردادماه ۱۴۰۵ ش.
• برونئی، وب‌سایت دانشنامه اسلامی، تاریخ درج مطلب: بی‌تا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 2 خردادماه 1405.
• کشور اسلامی و ثروتمند برونئی، وب‌سایت خبرگزاری ایکنا، تاریخ درج مطلب: 15اسفندماه 1404 ش، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 2 خردادماه ۱۴۰۵ ش.