پاناما
| پاناما | |
|---|---|
 | |
 | |
| نام رایج | پاناما |
| نام کامل | جمهوری پاناما |
| پایتخت |
|
پاناما (به اسپانیایی: Panamá) با نام رسمی جمهوری پاناما، کشوری در آمریکای مرکزی است که در باریکترین بخش خشکی میان دو قاره آمریکای شمالی و آمریکای جنوبی قرار دارد. پایتخت و بزرگترین شهر این کشور پاناماسیتی است. پاناما با مساحت ۷۵٬۵۱۷ کیلومتر مربع، از شمال به دریای کارائیب، از شرق به کلمبیا، از جنوب به اقیانوس آرام و از غرب به کاستاریکا محدود میشود. پاناما به دلیل قرار گرفتن در محل اتصال دو قاره آمریکا و همچنین میزبانی کانال پاناما، از مهمترین مناطق ژئوپلیتیکی و تجاری جهان به شمار میرود. زبان رسمی این کشور اسپانیایی و واحد پول آن بالبوآ و دلار آمریکا است.
معرفی کشور
پاناما یکی از مهمترین کشورهای آمریکای مرکزی از نظر ترانزیت دریایی و تجارت بینالمللی است. حدود ۷۰ درصد جمعیت این کشور را مستیزوها (دورگههای سرخپوست و اروپایی)، ۱۴ درصد را سیاهپوستان، ۱۰ درصد را سفیدپوستان و ۶ درصد را بومیان سرخپوست تشکیل میدهند. بیشتر مردم این کشور مسیحی هستند و کلیسای کاتولیک رومی بزرگترین مذهب آن به شمار میرود. اقتصاد پاناما تا حد زیادی بر خدمات، بانکداری، تجارت بینالمللی و درآمدهای حاصل از کانال پاناما استوار است. منطقه آزاد کولون نیز از بزرگترین مناطق آزاد تجاری در نیمکره غربی محسوب میشود.
تاریخ
سرزمین پاناما تا اوایل قرن نوزدهم بخشی از مستعمرات اسپانیا و سپس بخشی از گرانادای جدید (کلمبیای کنونی) بود.
- استقلال از اسپانیا: پاناما در سال ۱۸۲۱ میلادی استقلال خود را از اسپانیا اعلام کرد و به جمهوری بزرگ کلمبیا پیوست.
- جدایی از کلمبیا: در سال ۱۹۰۳ میلادی، با حمایت ایالات متحده آمریکا، پاناما از کلمبیا جدا شد و به کشوری مستقل تبدیل گردید. اندکی بعد، قرارداد ساخت کانال پاناما میان دولت پاناما و آمریکا به امضا رسید.
- ساخت کانال پاناما: تلاش فرانسویها برای احداث کانال در دهه ۱۸۸۰ م، ناکام ماند، اما ایالات متحده پروژه را ادامه داد و کانال در اوایل قرن بیستم به بهرهبرداری رسید. این کانال به یکی از مهمترین شاهراههای دریایی جهان تبدیل شد.
- بازگشت کانال به پاناما: بر اساس توافقات دوجانبه، کنترل کامل کانال پاناما در ۳۱ دسامبر ۱۹۹۹ به دولت پاناما واگذار شد.
- دوران مانوئل نوریگا: از سال ۱۹۸۳ تا ۱۹۸۹ م، قدرت واقعی در پاناما در اختیار ژنرال مانوئل نوریگا بود. در سال ۱۹۸۹ م، نیروهای آمریکایی به پاناما حمله کردند و نوریگا را بازداشت نمودند.
جغرافیا
پاناما باریکهای کوهستانی و جنگلی است که آمریکای مرکزی را به آمریکای جنوبی متصل میکند. این کشور از شمال به دریای کارائیب و از جنوب به اقیانوس آرام دسترسی دارد.
- ناهمواریها: رشتهکوههایی از شرق تا غرب کشور امتداد یافتهاند و سرزمین پاناما را به دو بخش شمالی و جنوبی تقسیم میکنند. بلندترین نقطه کشور قله آتشفشانی بارو با ارتفاع ۳۴۷۵ متر است.
- رودخانهها: مهمترین رودهای کشور عبارتاند از توئیرا، بایانو، سانتاماریا و چپو که از ارتفاعات مرکزی سرچشمه میگیرند.
- آبوهوا: پاناما دارای اقلیم گرمسیری است. مناطق ساحلی آبوهوایی گرم، مرطوب و پرباران دارند، در حالی که ارتفاعات از آبوهوایی معتدلتر برخوردار هستند.
- تنوع زیستی: شکلگیری خشکی پاناما در حدود ۳٫۴ میلیون سال پیش، ارتباط میان آمریکای شمالی و جنوبی را برقرار کرد و نقش مهمی در مهاجرت گونههای جانوری ایفا نمود. امروزه این کشور از تنوع زیستی قابل توجهی برخوردار است.
- جزایر و خلیجها: از مهمترین جزایر پاناما میتوان به کویبا، ری، سباکو، پاریدا و کولون اشاره کرد. همچنین خلیجهای پاناما، سان میگوئل و موسکیتوس از مهمترین پهنههای آبی کشور هستند.
اقتصاد
اقتصاد پاناما از توسعهیافتهترین اقتصادهای آمریکای مرکزی محسوب میشود.
- کانال پاناما: مهمترین منبع درآمد کشور است و سالانه هزاران کشتی تجاری از آن عبور میکنند. این کانال اقیانوس اطلس را به اقیانوس آرام متصل میسازد.
- منطقه آزاد کولون: دومین منطقه آزاد تجاری بزرگ جهان پس از هنگکنگ به شمار میرود و نقش مهمی در تجارت بینالمللی ایفا میکند.
- صادرات: موز، میگو، قهوه، شکر و چوب ماهون از مهمترین کالاهای صادراتی پاناما هستند.
سیاست و حکومت
پاناما دارای نظام جمهوری ریاستی است. پس از انحلال ارتش در سال ۱۹۹۰ م، مسئولیت تأمین نظم داخلی بر عهده نیروی پلیس ملی قرار گرفت. این کشور از معدود کشورهای جهان است که فاقد ارتش دائمی میباشد[۱].
اسلام در پاناما
اسلام در اواسط قرن شانزدهم میلادی با ورود بردگان مسلمان آفریقایی به پاناما راه یافت. این بردگان برای کار در معادن و پروژههای عمرانی به این سرزمین منتقل میشدند و نخستین حضور مسلمانان در پاناما را رقم زدند. در قرن بیستم، موج جدیدی از مسلمانان از کشورهای لبنان، فلسطین، هند و پاکستان به پاناما مهاجرت کردند و به توسعه و تثبیت جامعه اسلامی این کشور کمک نمودند. در دهههای اخیر نیز گرایش بومیان پاناما به اسلام روندی رو به رشد داشته است و شمار تازهمسلمانان این کشور افزایش یافته است.
بر اساس آمارهای منتشرشده، مسلمانان پاناما در حدود ۲۴ هزار نفر هستند و نزدیک به یک درصد جمعیت این کشور را تشکیل میدهند. بیشتر مسلمانان در شهرهای پاناماسیتی و کولون زندگی میکنند. جامعه مسلمانان پاناما از نظر قومی و فرهنگی متنوع است و از مهاجران عرب، آسیای جنوبی، آفریقاییتباران و مسلمانان بومی تشکیل شده است. رشد جمعیت مسلمانان بومی، زمینه تأسیس نخستین مسجد ویژه مسلمانان پانامایی را فراهم کرد. مسجد «الحق» پس از حدود ۹ سال تلاش گروهی از مسلمانان بومی، بهویژه دو بانوی مسلمان پانامایی، افتتاح شد. این مسجد با هدف خدمترسانی به تازهمسلمانان، آموزش معارف اسلامی و معرفی اسلام به جامعه پاناما تأسیس شده است. همچنین این مرکز اسلامی محلی برای گفتوگوی بین ادیان و فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی به شمار میرود.
با وجود رشد جامعه اسلامی، مسلمانان پاناما همچنان با چالشهایی روبهرو هستند. یکی از مهمترین دغدغههای آنان، کمبود مراکز آموزشی اسلامی برای کودکان و نوجوانان است. بسیاری از خانوادههای مسلمان ناچارند آموزشهای دینی فرزندان خود را در کنار نظام آموزشی رسمی کشور دنبال کنند؛ نظامی که عمدتاً متأثر از سنتهای مسیحی و بهویژه کاتولیکی است[۲].
جستارهای وابسته
پانویس
منابع
- پاناما، وبسایت خبری تابناک، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهده: 13خردادماه ۱۴۰۵.
کشورهای جهان | |
|---|---|
| قاره اروپا | |
| قاره آسیا | |
| قاره آفریقا | |
| قاره آمریکا | |
| قاره اقیانوسیه | |
| قاره جنوبگان |
|
 | |