پرتغال
| پرتغال | |
|---|---|
 | |
 | |
| نام رایج | پرتغال |
| نام کامل | جمهوری پرتغال |
| پایتخت | لیسبون |
پرتغال (به پرتغالی: Portugal) کشوری در جنوب غربی اروپا و واقع در شبهجزیره ایبری است. این کشور از شمال و شرق با اسپانیا و از غرب و جنوب با اقیانوس اطلس هممرز است. پرتغال با احتساب مجمعالجزایرهای آزور و مادیرا، مساحتی برابر با ۹۲٬۳۹۱ کیلومتر مربع دارد. این کشور یکی از قدیمیترین دولتهای ملی اروپا به شمار میرود و سابقه شکلگیری آن به قرن دوازدهم میلادی بازمیگردد. پرتغال در سدههای پانزدهم تا هفدهم میلادی یکی از قدرتهای بزرگ دریایی جهان بود و نقش مهمی در عصر اکتشافات جغرافیایی و گسترش استعمار اروپایی ایفا کرد.
تاریخ
پرتغال یکی از کهنترین دولتهای ملی اروپا به شمار میآید. تاریخ شکلگیری این کشور به قرن دوازدهم میلادی بازمیگردد. در سال ۱۱۴۰ میلادی، آفونسو هنریکش پس از سالها نبرد با پادشاهی لئون و کاستیل، استقلال پرتغال را تثبیت کرد و به نخستین پادشاه این کشور تبدیل شد. در ادامه، قلمرو پرتغال به سمت جنوب گسترش یافت و شهر لیسبون در سال ۱۱۴۷ م، از حاکمیت مسلمانان خارج شد.
مرزهای کنونی پرتغال تقریباً در سال ۱۲۴۹ میلادی تثبیت گردید و از آن زمان تاکنون تغییرات عمدهای نیافته است. تاریخ پرتغال پیوندی عمیق با دریانوردی و اکتشافات جغرافیایی دارد. در قرون پانزدهم و شانزدهم میلادی، دریانوردان پرتغالی همچون واسکو دو گاما، بارتولومئو دیاس و پدرو آلوارس کابرال مسیرهای جدید دریایی را کشف کردند و پرتغال را به یکی از بزرگترین قدرتهای استعماری جهان تبدیل نمودند. این کشور در آن دوران مستعمرات گستردهای در آفریقا، آمریکای جنوبی و آسیا در اختیار داشت.
در سال ۱۵۸۰ میلادی، به دنبال بحران جانشینی سلطنت، پرتغال تحت حاکمیت اسپانیا قرار گرفت و این وضعیت حدود شصت سال ادامه یافت. سرانجام در سال ۱۶۴۰ م، با قیام مردم پرتغال، استقلال کشور بازیابی شد و خاندان براگانسا به قدرت رسید. در سال ۱۹۱۰ میلادی، نظام سلطنتی پرتغال سقوط کرد و جمهوری جایگزین آن شد. با این حال، دهههای بعدی با بیثباتی سیاسی و اقتصادی همراه بود. در سال ۱۹۳۲ میلادی، آنتونیو د الیویرا سالازار به قدرت رسید و نظامی اقتدارگرا را پایهگذاری کرد که بیش از چهار دهه دوام یافت. پرتغال در دوران حکومت سالازار، اگرچه از ورود مستقیم به جنگ جهانی دوم خودداری کرد، اما در سال ۱۹۴۹ م، به عضویت ناتو درآمد. در دهه ۱۹۶۰ میلادی، جنبشهای استقلالطلبانه در مستعمرات آفریقایی پرتغال آغاز شد و جنگهای استعماری طولانی، فشار زیادی بر اقتصاد و ارتش کشور وارد کرد. این شرایط زمینهساز شکلگیری جنبش نیروهای مسلح شد که در ۲۵ آوریل ۱۹۷۴ با اجرای کودتایی بدون خونریزی، به حکومت اقتدارگرای پرتغال پایان داد. این رویداد که به انقلاب میخک شهرت یافت، آغازگر نظام سیاسی دموکراتیک کنونی پرتغال بود.
جغرافیا و آب و هوا
پرتغال در منتهیالیه جنوب غربی اروپا قرار گرفته است. طول مرز زمینی این کشور با اسپانیا حدود ۱٬۲۱۴ کیلومتر و طول سواحل آن در امتداد اقیانوس اطلس حدود ۱٬۷۹۳ کیلومتر است. از نظر ناهمواریهای طبیعی، مناطق شمالی پرتغال عمدتاً کوهستانی هستند؛ در حالی که مناطق مرکزی و جنوبی دارای دشتهای گسترده و زمینهای نسبتاً هموار میباشند. آب و هوای این کشور معتدل مدیترانهای است و زمستانهای ملایم و تابستانهای نسبتاً گرم از ویژگیهای اقلیمی آن بهشمار میرود.
مردم و فرهنگ
جمعیت پرتغال بیش از ۱۰٫۵ میلیون نفر است که حدود ۴۸٫۵ درصد آن را مردان و ۵۱٫۵ درصد را زنان تشکیل میدهند. مردم پرتغال ترکیبی از اقوام و تیرههای سلت، ژرمن، ایبری، عرب و بربر هستند. همچنین در دهههای اخیر مهاجرانی از کشورهای آفریقایی پرتغالیزبان همچون آنگولا، موزامبیک و کیپ ورد، و نیز از کشورهای آمریکای جنوبی و اروپای شرقی در این کشور ساکن شدهاند. زبان رسمی کشور، زبان پرتغالی و خط رایج آن لاتین است.از نظر مذهبی، اکثریت مردم پرتغال پیرو مذهب کاتولیک هستند. برآوردها نشان میدهد حدود ۹۲ درصد جمعیت کشور کاتولیک، ۴ درصد پروتستان، ۳ درصد فاقد گرایش دینی و حدود یک درصد پیرو سایر ادیان از جمله اسلام هستند. جمعیت مسلمانان پرتغال حدود ۵۰ هزار نفر برآورد میشود.
پایتخت و شهرهای بزرگ
پایتخت پرتغال، شهر لیسبون است که جمعیتی بیش از دو میلیون نفر دارد و مرکز سیاسی، اقتصادی و فرهنگی کشور محسوب میشود. از دیگر شهرهای مهم پرتغال میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- پورتو؛ دومین شهر بزرگ کشور با جمعیتی حدود ۲۵۰ هزار نفر؛
- براگا؛ یکی از مراکز تاریخی و مذهبی پرتغال با جمعیتی حدود ۱۷۵ هزار نفر؛
- کویمبرا؛ از مهمترین شهرهای دانشگاهی کشور با جمعیتی حدود ۱۵۰ هزار نفر.
اقتصاد
اقتصاد پرتغال بر پایه خدمات، گردشگری، صنایع تولیدی، کشاورزی و تجارت خارجی استوار است. این کشور از اعضای اتحادیه اروپا و منطقه یورو به شمار میرود و واحد پول رسمی آن یورو است. صنایع خودروسازی، نساجی، کفش، تولید چوب پنبه، شیلات و گردشگری از مهمترین بخشهای اقتصادی پرتغال محسوب میشوند. همچنین این کشور یکی از بزرگترین تولیدکنندگان و صادرکنندگان چوب پنبه در جهان است.
جستارهای وابسته
منابع
- معرفی کشور پرتغال، وبسایت سفارت جمهوری اسلامی ایران در پرتغال، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 9 خردادماه ۱۴۰۵ ش.
کشورهای جهان | |
|---|---|
| قاره اروپا | |
| قاره آسیا | |
| قاره آفریقا | |
| قاره آمریکا | |
| قاره اقیانوسیه | |
| قاره جنوبگان |
|
 | |