لائوس
| لائوس | |
|---|---|
| نام رایج | لائوس |
| نام کامل | جمهوری دموکراتیک خلق لائوس |
| پایتخت | وینتیان |
| تعداد جمعیت | حدود ۷ میلیون نفر |
| دین | بوداگرایی |
| زبان | لائو |
لائوس (به لائو: Laos) با نام رسمی جمهوری دموکراتیک خلق لائوس، کشوری محصور در خشکی در جنوب شرق قارۀ آسیا و منطقه هندوچین است. پایتخت آن وینتیان است و زبان رسمی کشور لائو و واحد پول آن کیپ نام دارد. لائوس از شمالغربی با میانمار و چین، از شرق با ویتنام، از جنوب با کامبوج و از غرب با تایلند هممرز است. این کشور با مساحتی بیش از ۲۳۶ هزار کیلومتر مربع، یکی از کشورهای کوهستانی جنوب شرق آسیا محسوب میشود و بخش گستردهای از سرزمین آن را جنگلهای گرمسیری و مناطق کوهستانی تشکیل میدهد[۱]. لائوس در منطقهای قرار گرفته است که در دوره استعمار فرانسه تحت تأثیر فرهنگهای هندی و چینی قرار داشت و از این رو در ادبیات تاریخی و جغرافیایی از اصطلاح هندوچین برای اشاره به منطقه شامل لائوس، کامبوج و ویتنام استفاده شده است. رودخانه مکونگ نیز یکی از مهمترین عناصر جغرافیایی و اقتصادی کشور است و در بخشهایی از مرز لائوس با کشورهای همسایه جریان دارد.
جغرافیا
لائوس کشوری محصور در خشکی در مرکز شبهجزیره هندوچین است. این کشور از شمالغربی با میانمار و چین، از شرق با ویتنام، از جنوب با کامبوج و از غرب با تایلند هممرز است. بخش زیادی از سرزمین لائوس را مناطق کوهستانی و جنگلهای سرسبز گرمسیری تشکیل میدهد. رودخانه مکونگ از مهمترین عناصر طبیعی کشور است و نقش مهمی در جغرافیا، کشاورزی، سکونت و فعالیت اقتصادی مردم دارد. بخشهایی از سرزمین لائوس در دو سوی رود مکونگ قرار گرفته و این رود در ارتباط جغرافیایی کشور با تایلند، کامبوج و ویتنام نیز اهمیت دارد.
جمعیت و ویژگیهای اجتماعی
جمعیت لائوس در سال ۲۰۱۷ میلادی کمی کمتر از ۷ میلیون نفر بوده است. حدود ۵۵ درصد جمعیت در این منبع از قوم لائو، ۱۱ درصد از قوم خمو، ۸ درصد از قوم همونگ و ۲۶ درصد باقیمانده از گروههای قومی متعدد معرفی شدهاند. لائوس از نظر فرهنگی و قومی دارای تنوع قابل توجهی است و بخشهایی از جمعیت کشور در مناطق کوهستانی و روستایی زندگی میکنند.
زبان و فرهنگ
زبان رسمی کشور لائو است. فرهنگ لائوس تحت تأثیر سنتهای محلی، بوداگرایی و میراث تاریخی منطقه هندوچین شکل گرفته است. معابد بودایی، آیینهای مذهبی، معماری سنتی و سبک زندگی روستایی از عناصر مهم فرهنگ این کشور محسوب میشوند. شهرهای لائوس در کنار توسعه جدید، در بسیاری از مناطق بافت سنتی خود را حفظ کردهاند. در توصیف گردشگری دالاهو، وینتیان با وجود پایتخت بودن، شهری با حالوهوای آرام و بافتی کمتراکم توصیف شده است.
ادیان در لائوس
بوداگرایی از مهمترین عناصر دینی و فرهنگی لائوس محسوب میشود و معابد بودایی در شهرها و مناطق مختلف کشور حضور گستردهای دارند. معماری معابد و آیینهای بودایی بخش مهمی از میراث فرهنگی و گردشگری لائوس را تشکیل میدهند. در کنار بوداگرایی، ادیان و باورهای دیگر نیز در جامعه لائوس وجود دارند و جامعه مسلمانان نیز بهعنوان یک اقلیت دینی در این کشور حضور دارد.
اسلام در لائوس
اسلام در لائوس دینی اقلیتی است که سابقه حضور مسلمانان در این کشور به مهاجرت بازرگانان و گروههایی از مسلمانان کشورهای آسیایی به لائوس بازمیگردد. بر اساس گزارشی که خبرگزاری مهر منتشر کرده است، بیش از یکصد سال پیش مسلمانان تاجر چینی با هدف فعالیتهای تجاری به لائوس مهاجرت کرده و در این کشور سکونت یافتند. این گزارش همچنین از حضور مسلمانانی با منشأ هندی، چینی، پاکستانی و تامیل در لائوس خبر میدهد[۲]. بر اساس گزارش منتشرشده، حضور سازمانیافته مسلمانان در لائوس با مهاجرت بازرگانان مسلمان به این کشور ارتباط داشته است. این مهاجرتها عمدتاً با فعالیتهای تجاری و اقتصادی همراه بود و مسلمانان در شهرها و مراکز تجاری لائوس سکونت یافتند. در جریان تحولات سیاسی و نظامی منطقه در فاصله سالهای ۱۹۴۰ تا ۱۹۷۵ میلادی نیز گروههایی از مسلمانان به لائوس مهاجرت کردند و همزمان برخی از ساکنان این کشور نیز لائوس را ترک کردند.
جمعیت مسلمانان
تعداد مسلمانان لائوس حدود ۱٬۰۰۰ نفر اعلام شده است. بر اساس همین گزارش، بخش قابل توجهی از مسلمانان این کشور دارای پیشینه هندی هستند و گروههایی نیز از چین، پاکستان و جامعه تامیل در میان مسلمانان لائوس حضور دارند. این جمعیت در مقایسه با جمعیت کل لائوس، اقلیتی کوچک محسوب میشود و مسلمانان در شهرها و مراکز تجاری کشور، بهویژه پایتخت، تمرکز بیشتری داشتهاند.وینتیان پایتخت لائوس مهمترین مرکز تجمع مسلمانان این کشور معرفی شده است. بر اساس گزارش مهر، مسلمانان در این شهر یک مسجد جامع تأسیس کردهاند و شورای اسلامی نیز در پایتخت فعالیت داشته است. بر دیوارهای مسجد جامع نوشتههایی به زبان تامیل وجود داشته است. همچنین مسلمانان هندی در وینتیان مسجدی بنا کردهاند و در کنار آن، دو مسجد دیگر و مدارس اسلامی نیز در کشور وجود داشته است.
فعالیتهای اقتصادی مسلمانان
مسلمانان لائوس در فعالیتهای اقتصادی و تجاری حضور داشتهاند. بر اساس گزارش منتشرشده، تجارت، خدمات تجاری و نساجی از جمله حوزههایی بودهاند که مسلمانان در آنها فعالیت داشتهاند. حضور بازرگانان مسلمان در لائوس با تاریخ مهاجرت جوامع تجاری آسیایی به این کشور ارتباط داشته است و فعالیت اقتصادی یکی از عوامل اصلی استقرار این گروهها در لائوس محسوب شده است.
نهادهای اسلامی
بر اساس گزارش مهر، مسلمانان لائوس دارای شورای اسلامی در وینتیان بودهاند که به مسائل مربوط به اقلیت مسلمان این کشور رسیدگی میکرد. مساجد و مدارس اسلامی نیز از جمله نهادهای مورد استفاده جامعه مسلمان لائوس برای انجام فعالیتهای دینی و آموزشی معرفی شدهاند.
وضعیت فعالیتهای دینی
پس از استقرار حکومت کمونیستی در لائوس، نقش و جایگاه نهادهای مذهبی در ساختار عمومی جامعه دستخوش تغییر شد. بر اساس گزارش مهر، با وجود کاهش اهمیت رسمی مذاهب، فعالیتهای مذهبی شخصی در میان پیروان ادیان ادامه داشته و افراد به انجام بخشی از مناسک و اعتقادات دینی خود پایبند بودهاند.
چالشهای جامعه مسلمانان
بر اساس گزارش خبرگزاری مهر، یکی از مشکلات جامعه مسلمانان لائوس نبود یک مرکز و شورای منسجم برای گسترش و معرفی اسلام عنوان شده است. در این گزارش آمده است که شناخت بخشی از مسلمانان از آموزههای دینی محدود بوده و آنان خواهان امکان بیشتر برای انجام فعالیتهای دینی و رعایت موازین اسلامی بودهاند. کمبود کتابها و منابع اسلامی به زبان محلی نیز از دیگر مشکلات مطرحشده در این گزارش است. مسلمانان لائوس برای دسترسی به کتابها، مطبوعات و بروشورهای اسلامی به زبان محلی نیاز داشتهاند. همچنین در گزارش مذکور، علاقه به انجام تحقیقات دینی و اسلامی از سوی برخی مسلمانان مطرح شده، اما نبود نهاد یا گروهی برای حمایت از این فعالیتها بهعنوان یکی از مشکلات جامعه مسلمانان معرفی شده است.
مساجد و مدارس اسلامی
جامعه مسلمانان لائوس برای برگزاری مناسک دینی از مساجد موجود در کشور استفاده میکند. بر اساس گزارش مهر، در وینتیان مسجد جامع و چند مسجد دیگر وجود داشته و مدارس اسلامی نیز برای آموزش دینی فعالیت داشتهاند. این مراکز علاوه بر کارکرد عبادی، از محلهای تجمع و ارتباط اجتماعی مسلمانان لائوس محسوب میشوند.
تاریخ معاصر
لائوس در قرن بیستم تحت تأثیر تحولات سیاسی و نظامی جنوب شرق آسیا قرار گرفت. این کشور در دوره استعمار فرانسه بخشی از هندوچین فرانسه بود و پس از تحولات جنگ جهانی دوم و جنگهای منطقهای، در نهایت نظام سیاسی جدیدی در آن شکل گرفت. در دوره پس از استقرار حکومت کمونیستی، لائوس به یکی از کشورهای دارای نظام سیاسی سوسیالیستی در جنوب شرق آسیا تبدیل شد. منابع گردشگری مورد استفاده نیز لائوس را از کشورهای کمونیستی منطقه معرفی کردهاند.
گردشگری
گردشگری از بخشهای مهم فعالیتهای اقتصادی و فرهنگی لائوس است. طبیعت کوهستانی، جنگلهای گرمسیری، رودخانهها، معابد، شهرهای تاریخی و مناطق روستایی از مهمترین عوامل جذب گردشگران به این کشور بهشمار میروند. بر اساس مطلب گردشگری دالاهو، «شورای گردشگری و تجارت اروپا» در سال ۲۰۱۳ م، لائوس را بهعنوان مقصد برتر گردشگری معرفی کرده بود. در این ارزیابی عواملی مانند هزینه اقامت، سهولت سفر، امنیت گردشگران، امکانات رفاهی و دسترسی به جاذبههای تاریخی و فرهنگی مورد توجه قرار گرفته بود.
وینتیان
وینتیان پایتخت و یکی از مهمترین شهرهای لائوس است. این شهر مرکز سیاسی و اداری کشور و یکی از مراکز اصلی فرهنگی و گردشگری آن محسوب میشود. وینتیان دارای معابد متعدد، بازارها و بناهای تاریخی است و در منابع گردشگری ارائهشده، شهری آرام با حفظ بخشی از بافت سنتی توصیف شده است. مسجد جامع مسلمانان لائوس نیز در این شهر قرار دارد.
لوانگ پرابانگ
لوانگ پرابانگ از مهمترین شهرهای تاریخی و فرهنگی لائوس است. صومعهها، بازارها و معماری سنتی این شهر، آن را به یکی از مقاصد مهم گردشگری کشور تبدیل کرده است. این شهر در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار دارد و اطراف آن نیز دارای مناطق طبیعی، رودخانهها و کوههای سرسبز است.
ونگوینگ
ونگوینگ یکی از شهرهای گردشگری لائوس است که حدود چهار ساعت با وینتیان فاصله دارد. این شهر به تپههای سنگ آهکی و رودخانه نم سانگ شهرت دارد و فعالیتهایی مانند قایقرانی، تیوبسواری، کوهپیمایی و غارنوردی در آن انجام میشود. در اطراف ونگوینگ روستاهای متعلق به گروههای قومی مختلف، از جمله همونگ نیز وجود دارد.
رودخانه مکونگ
مکونگ یکی از رودخانههای مهم جنوب شرق آسیا است که از قلمرو چند کشور از جمله چین، میانمار، لائوس، تایلند، کامبوج و ویتنام عبور میکند. این رودخانه نقش مهمی در کشاورزی و تأمین آب مناطق مختلف جنوب شرق آسیا دارد و تغییرات جریان آب آن میتواند بر زندگی و فعالیتهای اقتصادی جوامع پیرامون رودخانه تأثیر بگذارد.
معبد پا دت لوآنگ
پا دت لوآنگ از مهمترین معابد تاریخی لائوس است که در وینتیان قرار دارد. گنبد طلایی و ساختار چندسطحی این بنا از ویژگیهای معماری آن محسوب میشود. بر اساس منبع گردشگری مورد استفاده، این معبد در قرن شانزدهم بر روی بقایای یک معبد خمر ساخته شد، در جریان تهاجم سیامی در سال ۱۸۲۸ م، آسیب دید و بعدها در سال ۱۹۳۱ م، به دست فرانسویها بازسازی شد.
معبد سی موانگ
سی موانگ معبدی بودایی در وینتیان است که در سال ۱۵۶۳ م، ساخته شده است. این معبد دارای بخشهای مختلف و تصاویر متعدد بودا است و از مکانهای مذهبی شناختهشده شهر محسوب میشود.
پارک بودا
پارک بودا در نزدیکی وینتیان قرار دارد و مجموعهای از مجسمهها و تندیسهای بودایی را در خود جای داده است. این مکان یکی از جاذبههای گردشگری اطراف پایتخت لائوس محسوب میشود.
غار تام فو خام
تام فو خام غاری در شمال غرب ونگوینگ است که در کنار یک مرداب آبیرنگ قرار گرفته است. این غار از سوی مردم محلی دارای اهمیت مذهبی است و تصاویری از بودا در آن دیده میشود. مرداب پیرامون غار نیز از جاذبههای طبیعی منطقه بهشمار میرود و در منابع گردشگری به امکان شنا و تفریح در آن اشاره شده است.
آبشار کوانگ سی
آبشار کوانگ سی در نزدیکی لوانگ پرابانگ قرار دارد و از آبشارهای شناختهشده لائوس محسوب میشود. این آبشار دارای چندین طبقه و حوضچههای طبیعی با آب فیروزهای است. بر اساس منبع گردشگری، برخی حوضچهها برای شنا مورد استفاده گردشگران قرار میگیرند و یکی از حوضچهها به دلیل جایگاه مقدس آن برای بازدید عمومی بسته است.
دشت کوزهها
دشت کوزهها منطقهای تاریخی و باستانشناختی در حوالی فونساوان است که در آن شمار زیادی کوزههای سنگی بزرگ در سطح زمین پراکنده شدهاند. بر اساس مطلب گردشگری مورد استفاده، این کوزهها دارای ابعاد مختلف هستند و پژوهشها آنها را با شیوههای تدفین پیشاتاریخی مرتبط دانستهاند. برخی کارشناسان قدمت این آثار را حدود سه هزار سال برآورد کردهاند.
سایر شهرهای مهم
از دیگر شهرهای مهم لائوس میتوان به پاکسه و ساوان ناکت اشاره کرد. این شهرها از مراکز مهم منطقهای کشور محسوب میشوند و در ساختار جغرافیایی و اقتصادی لائوس اهمیت دارند.
اقتصاد و معیشت
بخشهایی از اقتصاد لائوس به کشاورزی، تجارت، خدمات و گردشگری وابسته است. رودخانه مکونگ و مناطق حاصلخیز اطراف آن برای کشاورزی و تأمین منابع آبی اهمیت دارند. فعالیتهای گردشگری نیز با توجه به وجود معابد، مناطق کوهستانی، رودخانهها، غارها و آثار تاریخی، در اقتصاد برخی مناطق کشور نقش مهمی دارد.
حملونقل و دسترسی گردشگران
بر اساس منبع گردشگری مورد استفاده، گردشگران خارجی از مسیرهای هوایی و زمینی کشورهای همسایه، بهویژه تایلند، وارد لائوس میشوند. در گذشته ورود گردشگران به این کشور محدودتر بود، اما در دوره معاصر امکان سفر گردشگران به شهرها و مناطق مختلف لائوس افزایش یافته است. در همین منبع به امکان صدور ویزا برای ایرانیان هنگام ورود به فرودگاه وینتیان اشاره شده است؛ این اطلاعات مربوط به زمان انتشار مطلب بوده و برای استفاده در اطلاعات روزآمد سفر باید با مقررات فعلی بررسی شود.
جستارهای وابسته
پانویس
منابع
- لائوس، آرامشی به سبک بودا، وبسایت دالاهو، تاریخ درج مطلب: ۲۹ مهرماه ۱۳۹۴ ش، تاریخ مشاهدۀ مطلب: ۲۵ شهریورماه ۱۴۰۵ ش.
- یکصد سال پیش اسلام وارد لائوس شد، وبسایت خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۲۷ مهرماه ۱۳۸۳ ش، تاریخ مشاهدۀ مطلب: ۲۵ شهریورماه ۱۴۰۵ ش.