کره جنوبی
| کره جنوبی | |
|---|---|
 | |
 | |
| نام رایج | کره جنوبی |
| نام کامل | جمهوری کره |
| پایتخت | سئول |
| تعداد جمعیت | بیش از ۵۱ میلیون نفر |
| دین | مسیحیت، بوداگرایی و بی‌دینی |
| زبان | کره‌ای |
کره جنوبی، (به کره‌ای: 대한민국؛ به انگلیسی: South Korea) با نام رسمی جمهوری کره، کشوری در بخش جنوبی شبه‌جزیره کره در شرق قاره آسیا است. این کشور از شمال با کره شمالی هم‌مرز است و از غرب به دریای زرد، از شرق به دریای ژاپن (دریای شرق) و از جنوب به تنگه کره و دریای چین شرقی محدود می‌شود. سئول پایتخت و بزرگ‌ترین شهر کره جنوبی و از مراکز مهم سیاسی، اقتصادی و فرهنگی این کشور است. جمعیت کره جنوبی بیش از ۵۱ میلیون نفر و مساحت آن بر اساس اطلاعات منبع حدود ۱۰۰٬۲۲۲ کیلومتر مربع است. زبان رسمی این کشور کره‌ای است و نظام حکومتی آن بر پایه جمهوری شکل گرفته است.
تاریخ
پس از پایان جنگ جهانی دوم، نیروهای اتحاد جماهیر شوروی و ایالات متحده آمریکا به‌ترتیب بخش‌های شمالی و جنوبی شبه‌جزیره کره را تحت کنترل خود درآوردند. با وجود به‌رسمیت‌شناختن اولیه وحدت کره در کنفرانس قاهره، تشدید اختلافات دوران جنگ سرد به تشکیل دو دولت جداگانه با نظام‌های سیاسی و ایدئولوژی‌های متفاوت انجامید. در شمال، کیم ایل سونگ، مبارز ضد استعمار ژاپن و فعال کمونیست، به قدرت رسید و در جنوب، سینگمان ری به ریاست‌جمهوری دست یافت. در نتیجه، شبه‌جزیره کره به دو واحد سیاسی مستقل، یعنی کره شمالی و کره جنوبی، تقسیم شد. در ۱۵ اوت ۱۹۴۸ م، جمهوری کره در بخش جنوبی شبه‌جزیره تشکیل شد. کره جنوبی این تاریخ را با روند استقلال و شکل‌گیری دولت جدید خود مرتبط می‌داند.
جنگ کره
در ۲۵ ژوئن ۱۹۵۰ م، نیروهای کره شمالی با حمله به کره جنوبی، جنگ کره را آغاز کردند. این جنگ با مداخله نیروهای بین‌المللی به رهبری ایالات متحده در حمایت از کره جنوبی و پشتیبانی چین از کره شمالی گسترش یافت. پس از حدود سه سال درگیری، در ۲۷ ژوئیه ۱۹۵۳ م، توافق آتش‌بس میان فرماندهی سازمان ملل متحد، کره شمالی و چین امضا شد. این توافق به توقف عمده عملیات نظامی انجامید، اما پیمان صلح نهایی میان دو کره منعقد نشد. دو کشور در امتداد منطقه غیرنظامی‌شده نزدیک به مدار ۳۸ درجه شمالی از یکدیگر جدا شدند. این منطقه همچنان یکی از مهم‌ترین نقاط حساس نظامی و سیاسی شرق آسیا به شمار می‌رود.
استقلال و مناسبت‌های ملی
کره جنوبی در سال ۱۹۴۵ م، پس از پایان سلطه ژاپن بر شبه‌جزیره کره، از استعمار خارج شد. با این حال، تشکیل رسمی جمهوری کره در سال ۱۹۴۸ م، صورت گرفت. از مناسبت‌های ملی مهم این کشور می‌توان به روز جنبش استقلال در اول مارس و روز آزادی در ۱۵ اوت اشاره کرد. روز آزادی یادآور پایان سلطه ژاپن بر شبه‌جزیره کره در سال ۱۹۴۵ م، است.
سیاست و حکومت
نظام سیاسی کره جنوبی بر پایه جمهوری و قانون اساسی این کشور شکل گرفته است. ساختار حکومتی آن شامل قوه مجریه، قوه مقننه و قوه قضائیه است. رئیس‌جمهور رئیس کشور و رئیس قوه مجریه محسوب می‌شود و نخست‌وزیر در اداره امور دولت و هماهنگی فعالیت‌های اجرایی نقش دارد. نهاد قانون‌گذاری کره جنوبی مجلس ملی نام دارد و نمایندگان آن از طریق انتخابات انتخاب می‌شوند. قانون اساسی جمهوری کره در سال ۱۹۴۸ م، تدوین شد و در دوره‌های بعد، از جمله در سال ۱۹۷۲ م، اصلاحاتی در آن صورت گرفت. احزاب سیاسی در کره جنوبی در رقابت‌های انتخاباتی و اداره امور کشور نقش دارند. این کشور در دهه‌های گذشته تغییرات قابل توجهی را در ساختار سیاسی خود تجربه کرده و از حکومت‌های اقتدارگرا به نظام سیاسی چندحزبی و انتخاباتی تحول یافته است.
عضویت در سازمان‌های بین‌المللی
کره جنوبی عضو سازمان ملل متحد و شماری از سازمان‌ها و نهادهای بین‌المللی اقتصادی، علمی، فرهنگی و تخصصی است. از جمله این نهادها می‌توان به بانک جهانی، صندوق بین‌المللی پول، سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد، سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد، سازمان بین‌المللی هوانوردی کشوری، سازمان جهانی بهداشت و کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل متحد اشاره کرد. کره جنوبی همچنین در نهادهای منطقه‌ای آسیا و اقیانوس آرام و سازمان‌های مرتبط با توسعه اقتصادی و تجارت بین‌المللی مشارکت دارد.
جغرافیا
کره جنوبی با مساحتی حدود ۱۰۰٬۲۲۲ کیلومتر مربع، در بخش جنوبی شبه‌جزیره کره و در شرق آسیا واقع شده است. این کشور در نیمکره شمالی و نیمکره شرقی قرار دارد و از شمال با کره شمالی هم‌مرز است. دریای زرد در غرب، دریای ژاپن یا دریای شرق در شرق و تنگه کره و دریای چین شرقی در جنوب این کشور قرار دارند. شبه‌جزیره کره حدود ۱٬۱۰۰ کیلومتر از شمال به جنوب امتداد دارد و بخش جنوبی آن در قلمرو کره جنوبی قرار گرفته است. این کشور سرزمینی عمدتاً کوهستانی است و ارتفاعات آن بیشتر در نواحی مرکزی و شمال شرقی قرار دارند. از مهم‌ترین رشته‌کوه‌ها و ارتفاعات کره جنوبی می‌توان به کوهستان‌های بخش شرقی و مناطق کوهستانی پیرامون رشته‌کوه‌های تِبِک اشاره کرد. جنگل‌ها بخش قابل توجهی از مناطق کوهستانی کشور را پوشانده‌اند و در کنار آن‌ها دشت‌ها و جلگه‌های کشاورزی نیز وجود دارند. رودخانه‌های هان، ناک‌دونگ، گئوم، بوک‌هان و نام‌هان از مهم‌ترین رودهای کره جنوبی هستند. رود هان از سئول عبور می‌کند و در تاریخ و توسعه شهری این کشور نقش مهمی داشته است. کره جنوبی دارای جزایر متعدد است که از میان آن‌ها جزیره ججو از مهم‌ترین جزایر کشور به شمار می‌رود. آب‌وهوای کره جنوبی عمدتاً معتدل و موسمی است؛ تابستان‌ها معمولاً گرم و مرطوب و زمستان‌ها سرد و نسبتاً خشک هستند. بخش عمده بارندگی سالانه در فصل تابستان رخ می‌دهد.
پایتخت
سئول پایتخت کره جنوبی و مهم‌ترین مرکز سیاسی، اداری، اقتصادی و فرهنگی این کشور است. این شهر از سال ۱۹۴۸ م، پایتخت جمهوری کره بوده و در امتداد رود هان گسترش یافته است. سئول دارای مراکز تجاری، دانشگاه‌ها، زیرساخت‌های حمل‌ونقل پیشرفته و مجموعه‌ای از بناهای تاریخی و کاخ‌های سلطنتی است. این شهر در کنار ساختمان‌های مدرن و مراکز فناوری، بخش‌هایی از معماری و میراث تاریخی شبه‌جزیره کره را حفظ کرده است. منطقه کلان‌شهری سئول، شامل پایتخت و شهرهای پیرامونی، یکی از بزرگ‌ترین مناطق شهری جهان از نظر جمعیت است و بخش قابل توجهی از جمعیت و فعالیت‌های اقتصادی کره جنوبی را در خود جای داده است.
شهرهای بزرگ
سئول پایتخت و پرجمعیت‌ترین شهر کره جنوبی است و مرکز اصلی فعالیت‌های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی کشور به شمار می‌رود. بوسان دومین شهر بزرگ کره جنوبی و یکی از مهم‌ترین مراکز بندری این کشور است. بوسان در جنوب شرقی شبه‌جزیره کره قرار دارد و به‌دلیل فعالیت‌های تجاری، بندری و گردشگری اهمیت زیادی دارد. اینچئون در غرب کره جنوبی و در نزدیکی سئول واقع شده است. این شهر با برخورداری از بندر و فرودگاه بین‌المللی، یکی از مراکز مهم حمل‌ونقل و تجارت خارجی کشور است. دائگو از شهرهای بزرگ جنوب شرقی کره جنوبی و یکی از مراکز صنعتی و تجاری کشور به شمار می‌رود. گوانگجو در جنوب غربی کشور قرار دارد و از مراکز مهم فرهنگی، دانشگاهی و صنعتی کره جنوبی است. از دیگر شهرهای مهم کره جنوبی می‌توان به دائجون، اولسان، سوون و چانگ‌وون اشاره کرد.
بنادر مهم
کره جنوبی به دلیل موقعیت جغرافیایی خود در شرق آسیا و دسترسی به آب‌های پیرامونی، دارای بنادر تجاری مهمی است. این بنادر در تجارت خارجی، حمل‌ونقل دریایی و ارتباط اقتصادی کشور با بازارهای جهانی نقش اساسی دارند. بندر بوسان در جنوب شرقی کشور از مهم‌ترین مراکز حمل‌ونقل دریایی کره جنوبی و یکی از بنادر بزرگ کانتینری جهان است. بندر اینچئون در ساحل دریای زرد و در نزدیکی سئول قرار دارد و در تجارت دریایی و انتقال کالا به منطقه کلان‌شهری پایتخت نقش مهمی ایفا می‌کند.
تقسیمات کشوری
کره جنوبی بر اساس تقسیمات اداری به استان‌ها، شهرهای کلان‌شهری و واحدهای اداری ویژه تقسیم شده است. این ساختار برای اداره امور محلی و توزیع خدمات عمومی در مناطق مختلف کشور به کار می‌رود. سئول دارای جایگاه اداری ویژه است و شهرهایی مانند بوسان، اینچئون، دائگو و گوانگجو نیز از واحدهای مهم شهری کشور محسوب می‌شوند.
اقتصاد
اقتصاد کره جنوبی یکی از نمونه‌های شناخته‌شده توسعه صنعتی سریع در شرق آسیا است. این کشور در فاصله دهه‌های ۱۹۶۰ تا ۱۹۹۰ م، با گسترش صنایع صادرات‌محور، سرمایه‌گذاری در آموزش و زیرساخت، توسعه فناوری و حمایت از تولید داخلی، تحولات اقتصادی گسترده‌ای را تجربه کرد. این روند که به معجزه رود هان معروف شده است، کره جنوبی را از اقتصادی متکی بر فعالیت‌های سنتی به یکی از اقتصادهای صنعتی و پیشرفته جهان تبدیل کرد. کره جنوبی به‌دلیل رشد تولید ناخالص داخلی، صادرات صنعتی و توسعه فناوری‌های پیشرفته، در شمار قدرت‌های اقتصادی شرق آسیا قرار دارد. بخش‌های مهم اقتصاد این کشور عبارت‌اند از صنایع الکترونیکی، خودرو، کشتی‌سازی، فولاد، پتروشیمی، فناوری اطلاعات، مخابرات و خدمات مالی. شرکت‌های بزرگ کره‌ای در بازارهای جهانی فعالیت دارند و محصولات صنعتی و فناوری این کشور به کشورهای مختلف صادر می‌شوند. کره جنوبی با وجود محدودیت منابع طبیعی و کمبود برخی مواد اولیه، توانسته است از طریق توسعه صنایع صادراتی و فناوری، جایگاه خود را در اقتصاد جهانی تقویت کند. این کشور همچنین یکی از اعضای سازمان همکاری و توسعه اقتصادی است و از اقتصادهای دارای درآمد بالا به شمار می‌رود. در سال ۱۹۹۶ م، کره جنوبی به سازمان همکاری و توسعه اقتصادی پیوست. این کشور در جریان بحران مالی آسیا در سال ۱۹۹۷ م، با مشکلات اقتصادی مواجه شد، اما با اجرای اصلاحات مالی و اقتصادی توانست روند رشد خود را بازیابی کند.
مردم و فرهنگ
جمعیت کره جنوبی بیش از ۵۱ میلیون نفر است و اکثریت جمعیت آن را مردم کره‌ای تشکیل می‌دهند. در دهه‌های اخیر، شمار مهاجران خارجی ساکن این کشور افزایش یافته و گروه‌هایی از کشورهای آسیایی و دیگر مناطق جهان در آن زندگی می‌کنند. زبان رسمی و رایج کشور کره‌ای است. این زبان با خط هانگول نوشته می‌شود که در سده پانزدهم میلادی در دوره پادشاهی چوسون توسعه یافت. فرهنگ کره جنوبی از سنت‌های تاریخی شبه‌جزیره کره و تأثیرات فرهنگی چین، کنفوسیوسیسم و تائوئیسم تأثیر پذیرفته است. با وجود جدایی سیاسی کره شمالی و کره جنوبی از سال ۱۹۴۵ م، دو جامعه همچنان میراث فرهنگی و تاریخی مشترکی دارند. از عناصر مهم فرهنگ سنتی کره می‌توان به سفالگری، معماری چوبی، موسیقی سنتی، پوشاک سنتی موسوم به هانبوک و شیوه‌های سنتی زندگی خانوادگی اشاره کرد. سفال‌های تاریخی دوره‌های گوریو و چوسون، از جمله سفال‌های سلادون و بونچئونگ، از آثار شناخته‌شده هنر کره‌ای هستند. معماری سنتی کره از هماهنگی میان بناها و محیط طبیعی بهره می‌برد. خانه‌های سنتی کره‌ای که هانوک نامیده می‌شوند، از ویژگی‌هایی مانند سقف‌های سنتی و سامانه گرمایش از کف موسوم به اوندول برخوردارند.
ادیان و باورها
در کره جنوبی پیروان ادیان مختلف و همچنین جمعیت قابل توجهی از افراد فاقد وابستگی دینی زندگی می‌کنند. بوداگرایی، مسیحیت پروتستان و کاتولیک از مهم‌ترین ادیان این کشور هستند. در آمارهای نقل‌شده درباره ترکیب دینی کره جنوبی، درصد افراد فاقد دین و سهم پیروان ادیان مختلف متفاوت گزارش شده است. یکی از آمارهای ارائه‌شده، ۵۶٫۱ درصد جمعیت را فاقد دین، ۱۹٫۷ درصد را پروتستان، ۱۵٫۵ درصد را بودایی و ۷٫۹ درصد را کاتولیک معرفی می‌کند؛ در بخش دیگری از اطلاعات، سهم افراد فاقد دین ۴۶٫۵ درصد ذکر شده است.
آموزش و فناوری
آموزش و توسعه نیروی انسانی از عوامل مهم رشد اقتصادی کره جنوبی بوده‌اند. این کشور با سرمایه‌گذاری در آموزش عمومی، دانشگاه‌ها و پژوهش‌های علمی، زمینه رشد صنایع پیشرفته و گسترش فناوری را فراهم کرده است. دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی کره جنوبی در زمینه‌هایی مانند مهندسی، علوم پایه، پزشکی، الکترونیک و فناوری اطلاعات فعالیت می‌کنند. توسعه فناوری‌های دیجیتال، ارتباطات، نیمه‌رساناها و محصولات الکترونیکی از بخش‌های مهم اقتصاد و نظام نوآوری کشور است.
هنر و موسیقی
هنر کره جنوبی ترکیبی از میراث سنتی و جریان‌های هنری مدرن است. سفالگری، نقاشی سنتی، موسیقی، معماری و هنرهای نمایشی از بخش‌های مهم فرهنگ این کشور محسوب می‌شوند. در دهه‌های اخیر، موسیقی عامه‌پسند کره‌ای با نام کی‌پاپ گسترش جهانی یافته است. هنرمندان و گروه‌هایی مانند سای، آی‌یو، بی‌تی‌اس، اکسو و بلک‌پینک در گسترش این سبک موسیقی نقش داشته‌اند. گسترش موسیقی، فیلم‌ها، مجموعه‌های تلویزیونی و محصولات فرهنگی کره جنوبی در کشورهای مختلف، بخشی از پدیده‌ای است که با عنوان موج کره‌ای یا «هالیو» شناخته می‌شود.
جستارهای وابسته
منابع
- کره جنوبی، وبگاه تابناک، تاریخ درج مطلب: بی‌تا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: ۱۸ مهرماه ۱۴۰۵ ش.
کشورهای جهان | |
|---|---|
| قاره اروپا | |
| قاره آسیا |
|
| قاره آفریقا | |
| قاره آمریکا | |
| قاره اقیانوسیه | |
| قاره جنوبگان |
|
 | |