پرش به محتوا

جزایر قناری

از ویکی‌وحدت
جزایر قناری
نام رایججزایر قناری
نام کاملمجمع‌الجزایر قناری
پایتختسانتا کروس د تنریف / لاس پالماس

جزایر قناری، متشکل از هشت جزیرۀ خودمختار در اقیانوس اطلس هستند که در شمال غربی آفریقا و در نزدیکی سواحل مراکش قرار دارند. این جزایر که بخشی از خاک اسپانیا و جنوبی‌ترین منطقه این کشور محسوب می‌شوند، به دلیل آب‌ و هوای معتدل، مناظر طبیعی شگفت‌انگیز و تنوع جغرافیایی، یکی از محبوب‌ترین مقاصد گردشگری جهان هستند. این مجمع‌الجزایر از سال ۱۹۸۲ میلادی به‌صورت خودمختار اداره می‌شوند و شامل دو استان سانتا کروس و لاس پالماس هستند.

تاریخچه

ساکنان اولیه جزایر قناری، مردمان بربر به نام گوانچه بودند. رومیان از طریق جوبا دوم، پادشاه موریتانی، با این جزایر آشنا شدند و پلینیوس بزرگ در نوشته‌هایش به وجود جزیره‌ای به نام «کاناریا» اشاره کرده است. در قرن ۱۵ میلادی، اسپانیایی‌ها تحت فرماندهی ژان دو بتانکور به این جزایر حمله کردند. بین سال‌های ۱۴۰۴ تا ۱۴۹۶ میلادی، اسپانیا موفق به فتح تدریجی تمام جزایر شد و حاکمیت خود را بر آنها برقرار نمود. پس از آن، جزایر قناری به پایگاهی ضروری برای مسیرهای دریایی اسپانیا به سوی قاره آمریکا تبدیل شدند و کریستف کلمب در سفرهای خود بارها از این جزایر به‌عنوان توقفگاه استفاده کرد. در سال ۱۹۳۶ م، ژنرال فرانسیسکو فرانکو از این جزایر به‌عنوان پایگاه شروع شورش ملی‌گرایان در جنگ داخلی اسپانیا استفاده کرد.

جغرافیا

جزایر قناری در اقیانوس اطلس، حدود ۱۰۰ کیلومتر از سواحل آفریقا و ۱۵۰۰ کیلومتر از سواحل اسپانیا فاصله دارند. این جزایر از دو گروه اصلی تشکیل شده‌اند:

  • گروه غربی: شامل جزایر تنریف، گرن کاناریا، لا پالما، لا گومرا و ال هیرو. این جزایر قله‌هایی از کوه‌هایی هستند که مستقیماً از کف اقیانوس بیرون آمده‌اند؛
  • گروه شرقی: شامل لانزاروته، فوئرته‌ونتورا و شش جزیره کوچک‌تر که بر روی یک سکوی زیردریایی به نام «رشته‌کوه قناری» قرار دارند.

بلندترین نقطه این جزایر، قله تیده در جزیره تنریف با ارتفاع ۳۷۱۸ متر، بلندترین نقطه خاک اسپانیا نیز به شمار می‌آید.

دلیل نام‌گذاری

نام جزایر قناری برخلاف تصور رایج که آن را به پرنده‌های قناری نسبت می‌دهند، ریشه در کلمۀ لاتین «Canis» به معنای «سگ» دارد. ساکنان بومی این جزایر، یعنی قبایل گوانچه، سگ‌ها را حیواناتی مقدس می‌دانستند و به همین دلیل به این جزایر «جزایر سگ‌ها» می‌گفتند. برخی نظریه‌ها نیز اشاره می‌کنند که این نام ممکن است به فوک‌های دریایی (سگ‌های دریایی) اشاره داشته باشد. جالب است بدانید که نام پرنده قناری نیز بعدها از همین جزایر گرفته شده است.

آب و هوا

جزایر قناری دارای آب‌وهوای نیمه‌گرمسیری هستند که در طول سال تغییرات کمی دارد. میانگین دما در لاس پالماس در ماه اوت حدود ۲۶ و در ژانویه حدود ۲۱ درجه سانتی‌گراد است. بارش باران در این جزایر کم است و عمدتاً در ماه‌های نوامبر و دسامبر متمرکز می‌شود. خاک غنی آتشفشانی و دمای معتدل باعث تنوع گیاهی زیادی در این جزایر شده است.

جاذبه‌های گردشگری

جزایر قناری دارای جاذبه‌های طبیعی و فرهنگی متعددی هستند که برخی از مهم‌ترین آنها عبارتند از:

  • پارک ملی تیده: شامل بلندترین کوه اسپانیا و دهانه آتشفشانی عظیم که در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است؛
  • پارک ملی تیمانفایا: در جزیره لانزاروته، منظره‌ای آتشفشانی و دراماتیک با خاکسترهای سیاه و ماگمای فعال زیرزمینی؛
  • سواحل: سواحل متنوعی مانند ماس پالوماس در گرن کاناریا و سواحل بکر فوئرته‌ونتورا؛
  • پارک ملی گاراجونای: در جزیره لا گومرا، شامل جنگل‌های باستانی لورل (لاورسیلوا) که بازمانده دوران سوم زمین‌شناسی هستند؛
  • شهرها و شهرهای تاریخی: مانند سانتا کروس د تنریف، لاس پالماس، سان کریستبال د لا لاگونا (ثبت شده در یونسکو) و لا اورتابا؛
  • پارک لورو: یکی از محبوب‌ترین پارک‌های حیات‌وحش و آکواریوم‌ها در تنریف؛
  • غار وردس: یک غار آتشفشانی در لانزاروته که مسیر پیاده‌روی آن به دریا ختم می‌شود.

تفریحات

  • مشاهده سایه کوه تیده: پدیده‌ای منحصربه‌فرد در طلوع و غروب خورشید؛
  • گردشگری نجوم: جزایر لا پالما و تنریف به دلیل آسمان صاف و کم‌نور، مقاصد محبوبی برای رصد ستارگان هستند؛
  • ورزش‌های آبی: موج‌سواری، غواصی و کایت‌سواری به دلیل شرایط مناسب دریایی بسیار محبوب هستند؛
  • کارناوال‌ها: کارناوال تنریف و گرن کاناریا از مشهورترین جشن‌های خیابانی جهان هستند.

فرهنگ

فرهنگ جزایر قناری ترکیبی از میراث بومی گوانچه، تأثیرات اسپانیایی و سایر فرهنگ‌های مدیترانه‌ای است. زبان رسمی اسپانیایی است، اما گویش‌های محلی نیز رایج هستند. از جمله جاذبه‌های فرهنگی می‌توان به موزه‌های متعدد (مانند موزه انسان و طبیعت)، کلیساهای تاریخی قرن ۱۶ م، و آثار هنری معاصر مانند کارهای «سزار مانریکه» در لانزاروته اشاره کرد.

وضعیت مسلمانان

اسلام در جزایر قناری دینی است که در دهه‌های اخیر رشد قابل توجهی داشته است. بر اساس آمار منتشر شده توسط پایگاه خبری «الاولوکه»، تعداد مسلمانان در این مجمع‌الجزایر از ۳۰,۰۰۰ نفر در سال ۲۰۰۸ م، به ۶۷,۰۰۰ نفر در سال ۲۰۱۳ م، افزایش یافت که نشان‌دهنده رشد ۵۵ درصدی در این بازه زمانی است. بر اساس تحقیقات انجام شده توسط «اتحادیه اقلیت‌های اسلامی اسپانیا»، حدود ۳۰,۰۰۰ نفر از مسلمانان جزایر قناری، اهالی بومی و اسپانیایی‌الاصل هستند که حدود ۵۳ درصد از کل جمعیت مسلمانان این جزایر را تشکیل می‌دهند. این آمار شامل مهاجران نمی‌شود و صرفاً به شهروندان اسپانیایی مسلمان اشاره دارد. رشد جمعیت مسلمان در جزایر قناری تحت تأثیر عوامل مختلفی از جمله مهاجرت از کشورهای آفریقایی و همچنین گرایش شهروندان اسپانیایی به اسلام بوده است. با این حال، موضوع مالکیت جزایر قناری همواره بین اسپانیا و مراکش محل اختلاف بوده است که این موضوع می‌تواند بر دینامیک جمعیتی و فرهنگی منطقه تأثیر بگذارد[۱].

عضویت در سازمان‌های بین‌المللی

جزایر قناری به دلیل وابستگی سیاسی به اسپانیا، در سازمان‌های بین‌المللی معمولاً از طریق اسپانیا نماینده هستند، اما خود به‌عنوان بخشی از اتحادیه اروپا محسوب می‌شوند و شهروندان اتحادیه اروپا می‌توانند بدون ویزا به آنها سفر کنند.

اقتصاد

اقتصاد جزایر قناری در گذشته عمدتاً بر پایه کشاورزی استوار بود. تا سال ۱۸۵۳ م، انگور محصول اصلی بود که با ورود بیماری فیل‌اکسرا از بین رفت. در نهایت، موز، گوجه‌فرنگی و سیب‌زمینی به محصولات اصلی کشاورزی تبدیل شدند. امروزه مهم‌ترین بخش اقتصاد این جزایر، گردشگری است که میلیون‌ها گردشگر را از سراسر جهان جذب می‌کند.

جستارهای وابسته

پانویس

منابع