پرش به محتوا

مالی

از ویکی‌وحدت
مالی
نام رایجمالی
نام کاملجمهوری مالی
پایتختباماکو
تعداد جمعیتحدود ۱۱٬۹۹۵٬۰۴۰ نفر (برآورد قدیمی)
دیناسلام (حدود ۹۰ درصد)
زبانفرانسوی، بامبارا و زبان‌های محلی

مالی، (به انگلیسی: Mali)، با نام رسمی جمهوری مالی، کشوری محصور در خشکی در غرب قارۀ آفریقا است. پایتخت این کشور شهر باماکو است. مالی با مساحتی حدود ۱٬۲۴۰٬۱۹۲ کیلومتر مربع، از کشورهای وسیع غرب آفریقا به‌شمار می‌رود. این کشور از شمال با الجزایر، از شمال غربی با موریتانی، از شرق با نیجر، از جنوب شرقی با بورکینافاسو، از جنوب با ساحل عاج، از جنوب غربی با گینه و از غرب با سنگال هم‌مرز است و به دریا راه ندارد.

مالی از نظر تاریخی یکی از مراکز مهم تمدن و تجارت در غرب آفریقا بوده است. این سرزمین در دوره‌های مختلف میزبان امپراتوری‌های مهم آفریقایی، از جمله امپراتوری مالی و حکومت‌های اسلامی منطقه بوده و شهرهایی مانند تیمبوکتو و جنه در گسترش دانش، فرهنگ و تمدن اسلامی در غرب آفریقا نقش داشته‌اند. اسلام از قرن یازدهم میلادی در این سرزمین گسترش یافت و به‌تدریج به یکی از مهم‌ترین عناصر فرهنگی و اجتماعی آن تبدیل شد. اقتصاد مالی بر بخش‌هایی مانند کشاورزی، دامداری، ماهیگیری و استخراج معادن استوار است. این کشور از منابع معدنی مانند طلا، اورانیوم، فسفات، سنگ آهک و بوکسیت برخوردار است[۱].

جغرافیا

مالی در غرب آفریقا واقع شده و کشوری محصور در خشکی است. این کشور با هفت کشور موریتانی، الجزایر، نیجر، بورکینافاسو، ساحل عاج، گینه و سنگال مرز مشترک دارد. مساحت آن حدود ۱٬۲۴۰٬۱۹۲ کیلومتر مربع است. مدار رأس‌السرطان از نواحی شمالی این کشور عبور می‌کند و بخشی از قلمرو آن در منطقهٔ صحرای بزرگ آفریقا قرار دارد. از نظر ویژگی‌های طبیعی، مالی را می‌توان به دو بخش عمدهٔ فلاتی و بیابانی تقسیم کرد. بخش جنوبی و جنوب غربی کشور شامل فلات‌هایی است که رودخانه‌های نیجر (رود) و سنگال (رود) و شاخه‌های آن‌ها در شکل‌گیری عوارض طبیعی این نواحی نقش دارند. در بخش شرقی، سرزمین‌های مرتفع کوچک و پراکنده دیده می‌شوند. بخش مرکزی کشور عمدتاً جلگه‌ای است و نواحی شمالی آن به‌تدریج حالت صحرایی و بیابانی پیدا می‌کنند.

رود نیجر از مهم‌ترین ویژگی‌های جغرافیایی و اقتصادی مالی است و در بخش‌های مرکزی و جنوبی کشور جریان دارد. این رود در کشاورزی، حمل‌ونقل و تأمین آب سکونتگاه‌های اطراف اهمیت دارد. رود سنگال نیز در بخش غربی و جنوب غربی کشور جریان دارد و از منابع مهم آبی این منطقه به‌شمار می‌رود. آب‌وهوای مالی عمدتاً گرم و خشک است. بخش‌های شمالی کشور دارای اقلیم صحرایی هستند و میزان بارندگی در آن‌ها بسیار محدود است. مناطق جنوبی و جنوب غربی به‌دلیل بارندگی بیشتر و برخورداری از منابع آبی، شرایط مناسب‌تری برای کشاورزی و سکونت دارند. خشکسالی و کمبود منابع آب از چالش‌های مهم زیست‌محیطی و اقتصادی این کشور محسوب می‌شوند.

تاریخ

مالی از سرزمین‌های دارای پیشینهٔ تاریخی و تمدنی در غرب آفریقا است. در این منطقه، پیش از شکل‌گیری حکومت‌های جدید، جوامع و تمدن‌های مختلفی وجود داشته‌اند و تجارت میان مناطق صحرایی و سرزمین‌های جنوبی از عوامل مهم رشد اقتصادی و اجتماعی آن بوده است. این سرزمین در دوره‌های تاریخی مختلف به‌واسطهٔ موقعیت خود در مسیرهای تجاری صحرای بزرگ آفریقا اهمیت داشت. اسلام از قرن یازدهم میلادی به‌تدریج در مالی گسترش یافت. بازرگانان مسلمان، عالمان دینی و ارتباطات تجاری با شمال آفریقا در انتشار اسلام در این منطقه نقش داشتند. شهرهایی مانند تیمبوکتو به‌تدریج به مراکز مهم فرهنگ و آموزش اسلامی تبدیل شدند. در قرون بعد، حکومت‌های اسلامی در بخش‌های مختلف غرب آفریقا شکل گرفتند و در گسترش آموزش‌های دینی و فرهنگ اسلامی نقش ایفا کردند.

موسی یکم مالی، مشهور به مانسا موسی، از مشهورترین فرمانروایان امپراتوری مالی بود. او در سال ۱۳۲۵ میلادی سفر حج خود را انجام داد. این سفر به‌دلیل همراهی کاروانی بزرگ و توزیع مقدار زیادی طلا در مسیر، در تاریخ جهان اسلام و شمال آفریقا شهرت یافته است. فرمانروایی مانسا موسی با گسترش قدرت و اعتبار امپراتوری مالی و رونق مراکز علمی و تجاری آن همراه بود. در قرن نوزدهم میلادی، شخصیت‌هایی مانند الحاج عمر در تحولات سیاسی و مذهبی منطقه نقش داشتند. او از رهبران مذهبی و نظامی غرب آفریقا و از پیروان طریقت تیجانیه بود. الحاج عمر در سال ۱۸۵۷ میلادی در منطقه رود سنگال با نیروهای فرانسوی درگیر شد و پس از عقب‌نشینی به سمت شرق حرکت کرد. وی در سال ۱۸۶۲ میلادی سگو و امپراتوری ماسینا را تصرف کرد و در سال ۱۸۶۳ میلادی توانست تیمبوکتو را نیز به تصرف خود درآورد. فعالیت‌های او در گسترش نفوذ سیاسی و مذهبی حکومت‌های اسلامی در غرب آفریقا تأثیرگذار بود.

در اواخر قرن نوزدهم میلادی، فرانسه سلطهٔ استعماری خود را بر این سرزمین گسترش داد. مالی در دورهٔ استعمار بخشی از قلمرو آفریقای غربی فرانسه بود و ادارهٔ سیاسی و اقتصادی آن تحت کنترل دولت استعماری قرار داشت. در سال ۱۹۵۹ میلادی، مالی و سنگال در چارچوب اتحادیه‌ای با عنوان فدراسیون مالی با یکدیگر متحد شدند. این اتحاد مدت زیادی دوام نیاورد و پس از جدایی سنگال، جمهوری مالی در ۲۲ سپتامبر ۱۹۶۰ میلادی استقلال خود را به دست آورد. مودیبو کیتا به‌عنوان نخستین رئیس‌جمهور کشور انتخاب شد. حکومت او گرایش‌های سوسیالیستی داشت و در سیاست داخلی و خارجی خود به استقلال از نفوذ فرانسه توجه نشان می‌داد.

در سال ۱۹۶۸ میلادی، موسی ترائوره با کودتای نظامی حکومت مودیبو کیتا را سرنگون کرد و کمیتهٔ نظامی آزادی‌بخش ملی را تشکیل داد. او در سال ۱۹۶۹ ریاست دولت و کشور را بر عهده گرفت. حکومت ترائوره بیش از دو دهه ادامه یافت و با محدودیت فعالیت‌های سیاسی، مشکلات اقتصادی و نارضایتی‌های اجتماعی همراه بود. در سال ۱۹۸۵ میلادی، میان مالی و بورکینافاسو درگیری مرزی شش‌روزه‌ای رخ داد که از مهم‌ترین تنش‌های نظامی میان دو کشور در آن دوره بود. در سال ۱۹۹۰ میلادی نیز اعتراضات و تظاهرات در حمایت از دموکراسی گسترش یافت. سرانجام، در ۲۶ مارس ۱۹۹۱، حکومت موسی ترائوره در پی اعتراضات مردمی و مداخلهٔ نظامی سرنگون شد.

پس از این تحولات، زمینهٔ بازنگری در ساختار سیاسی کشور فراهم شد. در سال ۱۹۹۱ میلادی، قانون اساسی جدید پس از تدوین در کنفرانس ملی و برگزاری همه‌پرسی به تصویب رسید. این قانون اساسی زمینهٔ ایجاد نظام چندحزبی را پس از چند دهه حکومت تک‌حزبی فراهم کرد. در انتخابات چندحزبی سال ۱۹۹۲ م، آلفا عمر کوناره به ریاست‌جمهوری رسید و تحولات سیاسی جدیدی در کشور آغاز شد. کوناره در سال ۱۹۹۷ میلادی نیز برای دورهٔ دوم به ریاست‌جمهوری انتخاب شد. در سال ۲۰۰۲ میلادی، ژنرال آمادو تومانی توره به‌عنوان نامزد مستقل در انتخابات ریاست‌جمهوری پیروز شد و قدرت را در دست گرفت.

سیاست و حکومت

مالی بر اساس قانون اساسی دورهٔ چندحزبی، دارای ساختار جمهوری بوده است. در ساختار سیاسی توصیف‌شده در منابع تاریخی، رئیس‌جمهور در رأس قوهٔ مجریه قرار داشت و نخست‌وزیر مسئولیت ادارهٔ دولت و هماهنگی فعالیت وزارتخانه‌ها را بر عهده می‌گرفت. در سال ۱۹۹۱ میلادی، با تصویب قانون اساسی جدید، نظام چندحزبی در مالی برقرار شد. این تغییر به فعالیت احزاب سیاسی و مشارکت آنان در انتخابات پارلمانی و ریاست‌جمهوری رسمیت داد. حزب آدما، با نام کامل اتحاد برای دموکراسی در مالی، از احزاب مهم سیاسی کشور بود و در دههٔ ۱۹۹۰ م، در دولت و مجلس نقش برجسته‌ای داشت. در اطلاعات سیاسی منتشرشده در منابع قدیمی، بیش از ۷۰ حزب سیاسی در مالی ثبت شده بودند که حدود ۱۵ حزب از آن‌ها فعالیت گسترده‌تری داشتند. برخی از احزاب سیاسی مهم آن دوره عبارت بودند از:

  • آدما: اتحاد برای دموکراسی در مالی که در دههٔ ۱۹۹۰ م، از احزاب اصلی کشور بود.
  • کمیته ملی ابتکار دموکراتیک: از احزاب مخالف دولت که در منابع قدیمی از آن نام برده شده است.
  • اتحاد سودانی ـ اجتماع دموکراتیک آفریقایی: از قدیمی‌ترین احزاب سیاسی مالی.
  • جنبش میهنی برای تجدید و مدرنیته: از احزاب فعال در تحولات سیاسی کشور.

در ساختار قانون‌گذاری توصیف‌شده در منابع، مالی دارای یک مجلس با عنوان مجلس ملی بود. نمایندگان این مجلس برای دوره‌ای پنج‌ساله و از طریق رأی مستقیم و عمومی انتخاب می‌شدند. نمایندگان از مصونیت پارلمانی برخوردار بودند و مجلس اختیار بررسی عملکرد دولت و سلب رأی اعتماد از آن را داشت. نشست‌های عادی مجلس در طول سال برگزار می‌شد و نشست‌های فوق‌العاده نیز با درخواست اکثریت نمایندگان یا نخست‌وزیر امکان‌پذیر بود. این اطلاعات مربوط به ساختار سیاسی و پارلمانی دورهٔ پس از تصویب قانون اساسی ۱۹۹۱ م، است و نباید بدون به‌روزرسانی منابع، به‌عنوان توصیف وضعیت کنونی حکومت مالی تلقی شود.

اقتصاد

اقتصاد مالی بر کشاورزی، دامداری، ماهیگیری، استخراج معادن و فعالیت‌های تجاری استوار است. رودخانه‌های نیجر و سنگال از منابع مهم آبی کشور هستند و در توسعهٔ کشاورزی و فعالیت‌های اقتصادی نقش دارند. با توجه به محصور بودن مالی در خشکی و شرایط اقلیمی گرم و خشک، اقتصاد این کشور با محدودیت‌هایی مانند خشکسالی، فقر و دشواری دسترسی به بازارهای دریایی مواجه است. کشاورزی در مالی به چند شیوه انجام می‌شود. یکی از روش‌ها استفاده از آب رودخانه‌ها از طریق آب‌بندها و تجهیزات آبیاری موتوری است. روش دیگر کشت در اطراف دریاچه‌ها و مخازن آبی داخلی با استفاده از رطوبت خاک است. همچنین در برخی مناطق، کشاورزی آبی در زمین‌های کوچک و کرت‌های زراعی انجام می‌شود.

دامداری یکی از فعالیت‌های مهم اقتصادی مردم مالی است. پرورش دام در مناطق مختلف کشور رواج دارد و محصولات دامی از منابع درآمد جوامع روستایی محسوب می‌شوند. ماهیگیری نیز به‌ویژه در مناطق پیرامون رود نیجر و دیگر منابع آبی کشور اهمیت دارد. مالی از منابع معدنی متنوعی برخوردار است. طلا، اورانیوم، فسفات و سنگ آهک از جمله مواد معدنی این کشور هستند. همچنین منابعی از نیکل، منگنز و بوکسیت در آن شناسایی شده است. استخراج و فرآوری مواد معدنی در اقتصاد مالی اهمیت دارد و طلا از محصولات مهم صادراتی این کشور به‌شمار می‌رود.

در بخش صنعت، فعالیت‌هایی مانند فرآوری محصولات کشاورزی، صنایع غذایی و تولید مصالح ساختمانی وجود دارد. در منابع اقتصادی قدیمی از وجود یک کارخانه بزرگ سفال‌سازی در مالی به‌عنوان یکی از مراکز مهم تولید سفال در غرب آفریقا یاد شده است. از مهم‌ترین مشکلات اقتصادی مالی می‌توان به فقر، کمبود زیرساخت‌های حمل‌ونقل، وابستگی بخشی از فعالیت‌های اقتصادی به شرایط آب‌وهوایی و محدودیت منابع مالی اشاره کرد. محصور بودن کشور در خشکی نیز هزینه‌های تجارت خارجی و حمل‌ونقل کالا را افزایش می‌دهد. واحد پول مالی فرانک سی‌اف‌ای غرب آفریقا (West African CFA franc) با علامت اختصاری XOF است که در چارچوب اتحادیهٔ پولی و اقتصادی غرب آفریقا استفاده می‌شود[۲].

پایتخت و شهرهای مهم

باماکو پایتخت و بزرگ‌ترین شهر مالی است. این شهر در جنوب غربی کشور و در کنار رود نیجر قرار دارد و مرکز اصلی فعالیت‌های سیاسی، اداری، اقتصادی و فرهنگی مالی محسوب می‌شود. بسیاری از نهادهای دولتی، مراکز آموزشی و فعالیت‌های تجاری کشور در باماکو متمرکز شده‌اند. مجلس ملی نیز در این شهر قرار دارد. تیمبوکتو از شهرهای تاریخی مالی است که در گذشته یکی از مراکز مهم تجارت در مسیرهای صحرای بزرگ آفریقا به‌شمار می‌رفت. این شهر در تاریخ گسترش اسلام و آموزش علوم دینی در غرب آفریقا اهمیت داشته است و در دوره‌های مختلف، مدارس و مراکز علمی اسلامی در آن فعالیت می‌کردند.

جنه از شهرهای تاریخی مالی است که به‌واسطهٔ معماری سنتی و مسجد بزرگ خود شهرت دارد. مسجد جنه از آثار شاخص معماری سودانی ـ ساحلی در غرب آفریقا است و در تاریخ فرهنگی و مذهبی منطقه جایگاه مهمی دارد. سگو از شهرهای مهم مالی است که در تاریخ سیاسی کشور و شکل‌گیری حکومت‌های منطقه‌ای نقش داشته است. این شهر در دورهٔ الحاج عمر نیز از مراکز مهم نظامی و سیاسی محسوب می‌شد. گائو، کایس، کولیکورو، سیکاسو، موپتی و کیدال از دیگر مناطق مهم مالی هستند که در تقسیمات اداری و فعالیت‌های اقتصادی و اجتماعی کشور اهمیت دارند.

تقسیمات کشوری

مالی در تقسیمات اداری قدیمی خود شامل استان‌ها و مناطق مختلفی بود که مراکز اصلی جمعیتی و اداری کشور را تشکیل می‌دادند. در منابع مورد استفاده، مناطق زیر ذکر شده‌اند:

  • گائو
  • کیدال
  • کایس
  • کولیکورو
  • تیمبوکتو
  • سیکاسو
  • موپتی
  • سگو
  • باماکو

باماکو به‌عنوان پایتخت و مرکز اصلی ادارهٔ کشور، جایگاه ویژه‌ای در ساختار اداری مالی دارد.

مردم و فرهنگ

جمعیت مالی از گروه‌های قومی مختلف آفریقایی تشکیل شده است. بامبارا، فولانی یا پل، سنوفو، سونغای، مالینکه، طوارق، دوگون، سوننکه، مور و خاسونکه از مهم‌ترین گروه‌های قومی این کشور هستند. بر اساس آمارهای جمعیتی قدیمی موجود در منابع، ترکیب قومی مالی به‌صورت تقریبی شامل ۳۳ درصد بامبارا، ۱۰ درصد پل، ۹ درصد سنوفو، ۷ درصد سونغای، ۶ درصد مالینکه، ۵ درصد طوارق و ۴ درصد دوگون بوده است. دیگر گروه‌های قومی نیز بخشی از جمعیت کشور را تشکیل می‌دهند.

زبان فرانسوی در منابع مورد استفاده به‌عنوان زبان رسمی و اداری کشور معرفی شده است. در کنار آن، زبان بامبارا از رایج‌ترین زبان‌های محلی مالی به‌شمار می‌رود و در ارتباطات روزمره و فعالیت‌های اجتماعی کاربرد گسترده‌ای دارد. زبان‌های پل، سونغای، دوگون، مالینکه، خاسونکه و تماشق نیز در مناطق مختلف کشور استفاده می‌شوند. زبان‌های رایج مالی به چند خانوادهٔ زبانی تعلق دارند. خانوادهٔ نیجر ـ کنگو شامل گروه زبان‌های ماندینگ، آتلانتیک غربی و ولتائیک است. زبان‌های بامبارا، مالینکه و خاسونکه در گروه ماندینگ قرار دارند. زبان پل از گروه آتلانتیک غربی و زبان‌های بوبو، دوگون و سنوفو از شاخه‌های ولتائیک به‌شمار می‌روند.

زبان سونغای در گروه زبان‌های نیلو ـ صحرایی طبقه‌بندی شده و در مناطق مالی و نیجر رواج دارد. زبان‌های مور و تماشق نیز در خانوادهٔ آفریقایی ـ آسیایی قرار می‌گیرند. تماشق زبان گروه‌های طوارق است و دارای خط سنتی تیفیناغ است. در برخی منابع قدیمی از حدود ده زبان ملی در مالی نام برده شده است. با وجود تفاوت‌های زبانی و قومی، زبان بامبارا در ارتباطات میان گروه‌های مختلف نقش مهمی دارد و بسیاری از مردم این کشور به بیش از یک زبان سخن می‌گویند.

دین و آداب و رسوم

اسلام از قرن یازدهم میلادی در مالی گسترش یافت و به یکی از مهم‌ترین عناصر هویت فرهنگی و اجتماعی مردم تبدیل شد. بر اساس آمارهای قدیمی ذکرشده در منابع، حدود ۹۰ درصد جمعیت این کشور مسلمان هستند. مساجد، مدارس دینی و مراکز آموزش قرآن در شهرها و روستاهای مختلف مالی فعالیت داشته‌اند. در تاریخ اسلامی مالی، فرمانروایانی مانند مانسا موسی و شخصیت‌هایی مانند الحاج عمر از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند. سفر حج مانسا موسی در قرن چهاردهم میلادی از رویدادهای شناخته‌شده تاریخ اسلام در غرب آفریقا است. همچنین الحاج عمر از رهبران مذهبی طریقت تیجانیه بود که در قرن نوزدهم میلادی در گسترش جریان‌های اسلامی منطقه نقش داشت.

شهرهای تیمبوکتو و جنه از مراکز تاریخی علوم اسلامی در غرب آفریقا بوده‌اند. مسجد بزرگ جنه از آثار برجسته معماری اسلامی در این منطقه است. آموزش قرآن در مساجد، مکتب‌خانه‌ها و مراکز محلی نیز از سنت‌های مذهبی رایج در جامعه مالی به‌شمار می‌رود. در کنار اسلام، برخی باورهای سنتی آفریقایی نیز در میان گروه‌های قومی مختلف حفظ شده‌اند. در میان قوم سونغای، باورهایی دربارهٔ خداوند و نقش واسطه‌های معنوی و ارواح وجود داشته است. قوم سنوفو نیز در سنت‌های مذهبی خود از نیروی آفریننده‌ای با نام کولوکی‌ایر یاد می‌کنند. در میان دوگون‌ها نیز خداوند با نام آما یا آمو شناخته می‌شود و باورهای خاصی دربارهٔ آفرینش جهان و نقش نیروهای معنوی وجود دارد. فرهنگ مردم مالی از ترکیب سنت‌های آفریقایی، تعالیم اسلامی و میراث تمدن‌های تاریخی منطقه تأثیر پذیرفته است. مراسم مذهبی، آموزش قرآن، موسیقی محلی، داستان‌گویی، صنایع‌دستی و آیین‌های قومی از عناصر مهم فرهنگ این کشور هستند.

آموزش

نظام آموزشی مالی در دورهٔ استعمار فرانسه شکل گرفت و ساختار اولیهٔ آن تا حد زیادی تحت تأثیر اهداف اداری و فرهنگی دولت استعماری قرار داشت. در آن دوره، آموزش بیشتر به زبان فرانسوی انجام می‌شد و مدارس برای تربیت نیروهای موردنیاز دستگاه اداری و حکومتی تأسیس شده بودند. مدرسهٔ اسرای شهر کایس از نخستین مدارس مالی بود که در سال ۱۸۸۶ میلادی افتتاح شد. در دورهٔ استعمار، شماری از فرزندان رؤسای قبایل و خانواده‌های بانفوذ به این مدارس فرستاده می‌شدند تا برای فعالیت در نظام اداری آموزش ببینند.

پس از استقلال مالی در سال ۱۹۶۰ میلادی، اصلاح نظام آموزشی از اولویت‌های دولت جدید قرار گرفت. در آن زمان، حدود ۵۰ هزار دانش‌آموز در ۱۰۱۷ کلاس درس مشغول تحصیل بودند و نرخ سوادآموزی کشور بسیار پایین گزارش می‌شد. در ۱۷ سپتامبر ۱۹۶۲ میلادی، طرح اصلاح نظام تعلیم و تربیت به تصویب رسید. هدف این اصلاحات، گسترش دسترسی به آموزش، هماهنگ کردن برنامه‌های درسی با شرایط اجتماعی و فرهنگی جامعه و آماده‌سازی دانش‌آموزان برای مشارکت در زندگی عمومی بود. همچنین توجه به فرهنگ آفریقایی و کاهش وابستگی آموزشی به میراث استعمار از اهداف این اصلاحات محسوب می‌شد.

در سال‌های بعد، کمبود مدرسه، کلاس درس و معلم از مشکلات مهم نظام آموزشی مالی باقی ماند. در گزارش‌های مربوط به دههٔ ۱۹۸۰ میلادی، به فرسودگی مدارس، کمبود تجهیزات آموزشی و تراکم دانش‌آموزان در کلاس‌ها اشاره شده است. دولت در سال ۱۹۸۴ میلادی برای تأسیس دو مرکز تربیت معلم اقدام کرد تا بخشی از نیاز آموزشی کشور تأمین شود. در کنار مدارس فرانسوی‌زبان، مدارس عربی ـ اسلامی نیز در مالی فعالیت داشته‌اند. در این مدارس، دروس دینی و عمومی به زبان عربی آموزش داده می‌شد و بسیاری از خانواده‌های سنتی و مذهبی فرزندان خود را برای تحصیل علوم دینی به این مراکز می‌فرستادند. کلاس‌های حفظ قرآن در مساجد، خانه‌ها و محله‌ها نیز بخش دیگری از نظام آموزش سنتی کشور را تشکیل می‌دادند.

در سال ۱۹۹۶ میلادی، دولت مالی مدارک برخی مدارس عربی را برای ورود به دانشگاه و استخدام در دستگاه‌های دولتی فاقد اعتبار اعلام کرد. این تصمیم با هدف تأکید بر ضرورت تسلط به زبان فرانسوی در آموزش عالی و نظام اداری اتخاذ شد؛ بااین‌حال، فعالیت مدارس عربی ادامه یافت. در زمینهٔ سوادآموزی نیز همکاری‌هایی با سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) انجام شد. در سال ۱۹۶۵ میلادی، مالی در کنار ایران و الجزایر برای اجرای برنامه‌های سوادآموزی کاربردی انتخاب شد. در سال ۱۹۶۶ میلادی، سمیناری در باماکو برای آغاز اجرای این طرح برگزار شد. همچنین در ۲۶ مه ۱۹۶۷ میلادی، استفاده از زبان‌های محلی مانند بامبارا، مالینکه، پل، سونغای و تماشق در آموزش مجاز اعلام شد.

بهداشت

نظام بهداشتی مالی در دوره‌های مختلف با مشکلاتی مانند کمبود پزشک، امکانات درمانی و تجهیزات پزشکی مواجه بوده است. بر اساس گزارش‌های مربوط به سال ۱۹۸۵ میلادی، به ازای هر صد هزار نفر جمعیت حدود ۳٫۵ پزشک در کشور وجود داشت. پزشکان نیز عمدتاً در پایتخت متمرکز بودند و دسترسی به خدمات درمانی در مناطق دورافتاده و استان‌ها محدودتر بود. نخستین گروه از پزشکان آموزش‌دیده در داخل مالی در ۲۳ نوامبر ۱۹۷۴ میلادی دانشنامه پزشکی دریافت کردند. در سال ۱۹۸۴ میلادی نیز با استفاده از وامی از چین، واحدی برای تولید دارو با اعتباری معادل ۲٫۶ میلیارد فرانک سی‌اف‌ای احداث شد. این اقدام با هدف تقویت امکانات تولید دارو و کاهش وابستگی به واردات انجام گرفت.

جستارهای وابسته

پانویس

منابع