پرش به محتوا

کوبا

از ویکی‌وحدت
کوبا
نام رایجکوبا
نام کاملجمهوری کوبا
پایتختهاوانا

کوبا با نام رسمی جمهوری کوبا، کشوری جزیره‌ای در منطقه کارائیب و از کشورهای قاره آمریکا است که از مجمع‌الجزایری بزرگ در میان دریای کارائیب، خلیج مکزیک و اقیانوس اطلس شمالی تشکیل شده است. پایتخت و بزرگ‌ترین شهر این کشور هاوانا است. کوبا با مساحت ۱۱۰٬۸۶۱ کیلومتر مربع، بزرگ‌ترین جزیره حوزه کارائیب به‌شمار می‌رود. زبان رسمی آن اسپانیایی و واحد پول آن پزوی کوبا است. این کشور به دلیل موقعیت راهبردی، تاریخ استعمار، انقلاب ۱۹۵۹ م، و نظام سیاسی سوسیالیستی، از مهم‌ترین کشورهای آمریکای لاتین محسوب می‌شود.

تاریخچه

کریستف کلمب در سال ۱۴۹۲ میلادی جزیره کوبا را کشف کرد و این سرزمین به مستعمره اسپانیا تبدیل شد. از سال ۱۵۱۱ میلادی، اسپانیایی‌ها نخستین شهرک‌های استعماری را در این جزیره بنا کردند. در دوران استعمار، بخش بزرگی از جمعیت بومی بر اثر بیماری‌ها، بردگی و بهره‌کشی از میان رفت و اقتصاد کوبا بر پایه تولید و صادرات شکر، قهوه و تنباکو با استفاده از نیروی کار بردگان آفریقایی شکل گرفت. در سال ۱۸۹۲م، خوزه مارتی «حزب انقلابی کوبا» را با هدف استقلال این کشور از اسپانیا تأسیس کرد. جنگ استقلال در سال ۱۸۹۵ م، آغاز شد و اگرچه مارتی در همان سال کشته شد، اما به قهرمان ملی کوبا تبدیل گردید. سرانجام پس از جنگ آمریکا و اسپانیا، این کشور در سال ۱۹۰۲ م، به استقلال رسمی دست یافت و جمهوری کوبا تشکیل شد. یکی از مهم‌ترین رخدادهای تاریخ معاصر کوبا، انقلاب این کشور میان سال‌های ۱۹۵۳ تا ۱۹۵۹ م، بود که با رهبری فیدل کاسترو به سقوط حکومت فولخنسیو باتیستا انجامید. پس از پیروزی انقلاب، نظام سوسیالیستی در کوبا مستقر شد و روابط این کشور با ایالات متحده آمریکا به شدت تیره گردید.

جغرافیا و آب و هوا

کوبا در میان دریای کارائیب و اقیانوس اطلس شمالی قرار گرفته و مساحت آن ۱۱۰٬۸۶۱ کیلومتر مربع است. تنها مرز زمینی این کشور با پایگاه دریایی ایالات متحده در خلیج گوانتانامو است. موقعیت جغرافیایی آن در ۲۱ درجه و ۳۰ دقیقه عرض شمالی و ۸۰ درجه طول غربی قرار دارد. آب و هوای کوبا گرمسیری و معتدل است و بادهای تجاری در بیشتر ایام سال در این کشور جریان دارند. سواحل گسترده، جنگل‌های استوایی و جلگه‌های حاصلخیز از مهم‌ترین ویژگی‌های طبیعی این کشور به‌شمار می‌روند.

مردم و فرهنگ

جمعیت کوبا حدود ۱۱ میلیون نفر برآورد می‌شود و زبان رسمی مردم آن اسپانیایی است. فرهنگ کوبا آمیزه‌ای از سنت‌های اسپانیایی، آفریقایی و بومیان کارائیب است. موسیقی، رقص، ادبیات و هنرهای نمایشی جایگاه ویژه‌ای در فرهنگ این کشور دارند و سبک‌هایی همچون سالسا و سون کوبانو شهرت جهانی یافته‌اند. اکثریت مردم کوبا پیرو مسیحیت هستند، هرچند آیین‌های بومی آفریقایی نیز در کنار مسیحیت رواج دارد و گروه کوچکی از مسلمانان نیز در این کشور زندگی می‌کنند.

تحولات سیاسی

پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، کوبا وارد دوره‌ای شد که در این کشور از آن با عنوان «دوره ویژه» یاد می‌شود. در این دوران اقتصاد کشور با بحران شدید، کمبود مواد غذایی و سوخت روبه‌رو شد. در سال ۲۰۰۶ م، فیدل کاسترو به دلیل بیماری اختیارات خود را به برادرش رائول کاسترو واگذار کرد و رائول در سال ۲۰۰۸ م، به‌عنوان رئیس‌جمهور انتخاب شد. وی اصلاحات محدودی در ساختار اقتصادی و اجتماعی کشور انجام داد. در سال ۲۰۱۸ م، نیز میگل دیاز-کانل به‌عنوان رئیس‌جمهور کوبا انتخاب شد و نخستین رئیس‌جمهور این کشور پس از خاندان کاسترو به‌شمار آمد.

اقتصاد

اقتصاد کوبا بر پایه نظام برنامه‌ریزی متمرکز اداره می‌شود، هرچند از دهه ۱۹۹۰ م، اصلاحاتی برای افزایش نقش بخش خصوصی و بهبود فعالیت‌های اقتصادی انجام شده است. از مهم‌ترین منابع طبیعی کوبا می‌توان به ذخایر کبالت، نیکل، آهن، مس، کروم و سیلیس اشاره کرد. تولید شکر، تنباکو، قهوه، مرکبات، شیلات، گردشگری و خدمات پزشکی از مهم‌ترین بخش‌های اقتصادی کشور هستند. تولید ناخالص داخلی کوبا حدود ۵۱ میلیارد دلار برآورد شده است که سهم بخش کشاورزی ۴٫۶ درصد، صنعت ۲۶٫۱ درصد و خدمات ۶۹٫۳ درصد است. نرخ بیکاری حدود ۱٫۷ درصد و نرخ تورم نزدیک به ۱٫۵ درصد گزارش شده است.

صادرات و واردات

مهم‌ترین کالاهای صادراتی کوبا شامل شکر، نیکل، تنباکو، ماهی، محصولات دارویی، مرکبات و قهوه است که عمدتاً به هلند، کانادا، چین و اسپانیا صادر می‌شوند. واردات این کشور نیز شامل نفت، مواد غذایی، ماشین‌آلات، تجهیزات صنعتی و مواد شیمیایی است که بیشتر از ونزوئلا، چین، اسپانیا، آلمان، کانادا، ایتالیا، ایالات متحده آمریکا و برزیل تأمین می‌شود.

پایتخت و شهرهای بزرگ

پایتخت کوبا، شهر هاوانا، مهم‌ترین مرکز سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و بزرگ‌ترین بندر این کشور است. از دیگر شهرهای مهم کوبا می‌توان به سانتیاگو د کوبا، کاماگوئی، سانتا کلارا، هولگوئین و سینفوئگوس اشاره کرد.

جستارهای وابسته

منابع