پرش به محتوا

حسین وحید خراسانی

از ویکی‌وحدت
حسین وحید خراسانی
نام کاملحسین وحید خراسانی
نام‌های دیگرآیت‌الله العظمی وحید خراسانی
اطلاعات شخصی
سال تولد۱۳۳۹ ق، ۱۲۹۹ ش‌، ۱۹۲۱ م
محل تولد
سال درگذشت1405 ش، ۲۰۲۷ م، ۱۴۴۸ ق
روز درگذشت26 آبان‌ماه 1405
محل درگذشتقم
دیناسلام، شیعه
استادان
  • آیت‌الله حجت کوه‌ کمره‌ای
  • آیت‌الله میرزا عبدالهادی شیرازی
  • آیت‌الله سید محسن حکیم
  • آیت‌الله سید ابوالقاسم خوئی
شاگردان
  • مهدی شب‌زنده‌دار
  • سید محمدرضا مدرسی یزدی
  • سید علی میلانی
آثار
  • توضیح المسائل (رساله عملیه)
  • آشنایی با اصول دین (اصول عقائد شیعه)
  • شرح بر شرایع الاسلام
  • حاشیه بر عروةالوثقی
  • مناسک حج
فعالیت‌ها
  • مرجع تقلید شیعیان
  • تدریس
  • تالیف

حسین وحید خراسانی، از مراجع تقلید شیعه معاصر و از شاگردان سید ابوالقاسم خوئی، میرزا مهدی اصفهانی و سید محسن حکیم است. حوزۀ درس خارج فقه و اصول ایشان، از پررونق‌ترین دروس حوزه علمیه قم به‌شمار می‌آمد. او از مخالفان تحصیل فلسفه توسط طلاب بود و قرآن و روایات را دربردارندۀ همۀ معارف مورد نیاز انسان می‌دانست. «آشنایی با اصول دین»، «شرح شرایع الاسلام»، «حاشیه بر کفایه» و «حاشیه بر مَکاسِب مُحَرَّمه» از جمله آثار اوست.

زندگی‌نامه

او در ۱ فروردین ۱۳۰۰ ش، برابر با ۱۱ رجب ۱۳۳۹ ق، در نیشابور در 120 کیلومتری مشهد مقدس در خانواده‌ای متقی و پرهیزکار به‌دنیا آمد. ایشان پس از گذراندن دوران کودکی و خواندن ادبیات، سطوح اولی و نهایی را از آیت‌الله شیخ محمد نهاوندی صاحب تفسیر فرا گرفت. پس از آن خارج فقه و اصول و فلسفه و حکمت و علوم عقلی را از محضر علمای بزرگ آن زمان در ایران و نجف اشرف کسب کرد و به واسطه داشتن استعداد و نبوغ فکری به مدارج عالیه فقه و اجتهاد ارتقا یافت.

استادان

بارزترین استادان او عبارتند از:

اجازۀ اجتهاد

در سال ۱۳۲۷ ش، در ری به دیدن آیت‌الله حجت کوه‌ کمره‌ای شرفیاب شد و پس از مذاکرات علمی مفتخر به دریافت اجازه اجتهاد مطلق گردید.

مرجعیت

در سال ۱۳۷۳ش، پس از درگذشت آیت‌الله العظمی محمدعلی اراکی، مرجع تقلید وقت، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم هفت تن را به‌عنوان کسانی که تقلید از آنها جایز است، معرفی کرد که وحید خراسانی از جمله آنان بود.

تدریس

در سال ۱۳۹۰ هـ. ق به ایران بازگشت و بنابر اصرار فضلا و علمای استان خراسان و امر برخی از مراجع معظم تقلید، یک سال در حوزه علمیه مشهد به تدریس پرداخته و پس از آن به حوزه علمیه قم مهاجرت کردند.

او اکنون در حوزه قم اشتغال به تدریس خارج فقه و اصول دارند. حوزه درس ایشان بسیار جالب و بیش از صدها نفر از فضلای خوش فهم در محضر درس ایشان شرکت دارند. ایشان به دقت در مسائل فقهی، توجه به اصول فقه و تبیین فروع فقهی نام آورند و در حال حاضر درس خارج اصول فقه را صبح‌ها ساعت ۸ تا ۹ و درس خارج فقه را عصرها یک ساعت پیش از اذان مغرب در مسجد اعظم افاضه می‌فرمایند.

کلاس‌های درس خارج فقه و اصول وحید خراسانی از شلوغ‌ترین جلسات درسی حوزه علمیه قم است.

شاگردان

از بارزترین شاگردان ایشان می‌توان اشاره کرد به:

  • محسن اراکی؛
  • مهدی شب‌زنده‌دار؛
  • سید محمدرضا مدرسی یزدی؛
  • سید محمدجواد علوی بروجردی؛
  • سید علی میلانی؛
  • میر سید محمد یثربی.

آثار

آیت‌الله وحید خراسانی دارای آثار علمی متعددی هستند؛ از جمله آثاری در فقه و اصول که از دراسات و تقریرات مرحوم آیت‌الله خوئی و دیگر بزرگان می‌باشد. برخی دیگر از آثار ایشان عبارت است از:

  • آشنایی با اصول دین (اصول عقائد شیعه)؛
  • شرح بر شرایع الاسلام؛
  • حاشیه‌ بر کفایةالاصول؛
  • حاشیه‌ بر مکاسب محرمه؛
  • حاشیه بر عروةالوثقی؛
  • مصباح الهدی و سفینة النجاة (مشتمل بر ۲۷ جلسه از بیانات معظّم‌له، درباره حضرت سیدالشهدا علیه‌السّلام)؛
  • مناسک حج؛
  • توضیح المسائل (رساله عملیه)؛
  • احکام مهاجران؛
  • حلقه وصل رسالت و امامت؛
  • به یاد اول مظلوم روزگار؛
  • ریحانه رسول الله؛
  • به یاد آن که مذهب حق یادگار اوست؛
  • به یاد بضعه خاتم الانبیاء در طوس حضرت شمس الشموس؛
  • به یاد آخرین خلیفه و حجت پروردگار.

دیدگاه‌

  • استقلال حوزه‌ها وعدم وابستگی به هیچ شخص و شخصیت؛
  • لزوم تعامل منطقی شیعیان و اهل‌سنت؛
  • وجوب دفاع شیعیان از اهل‎سنت در برابر حمله کفار؛
  • حرمت عمل‌کردن در جهت مقابله با نظام و تضعیف نظام؛
  • مخالفت با فلسفه و اعتقاد بر کفایت قرآن و روایات.

درگذشت

ایشان پس از عمری مجاهدت علمی، سرانجام در 26 آبان‌ماه 1405 ش، برابر با 7 جمادی‌الثانی در قم درگذشت.

واکنش‌ها

پیام رهبر انقلاب

بسم الله الرّحمن الرّحیم

خبر رحلت استاد بزرگ حوزۀ علمیّه، حضرت آیة‌الله‌العظمی وحید خراسانی واصل شد. آن بزرگوار یکی از ارکان اصلی تعلیم فقه و اصول در حوزۀ علمیه به‌شمار می‌رفتند. دو مجلس درسی روزانۀ ایشان در دهه‌های اخیر از اصلی‌ترین محافل درسی محسوب می‌شد. در این درس‌ها، علاوه بر جهات تحقیقی شخصِ خود ایشان، توجه جدی و عمیق و حق‌شناسانه به نظرات بعضی از برجسته‌ترین دانشمندان دوره‌های اخیر حوزۀ علمیۀ نجف اشرف و تسلط بر آن به‌خوبی منعکس بود. این جهت از آنجا که همواره با بیان شیوا و منظم و مستحکم استاد بزرگوار توأم بود، هر جلسه از درس را برای طالبین علم و فضل به ساعتی نافع و غنیمت مبدل می‌ساخت. امروز عدۀ عمده‌ای از مدرسین و فضلا در حوزۀ علمیۀ قم و بلکه سایر حوزات کشور و جمعی از روحانیون بلاد، افتخار حضور در درس آن بزرگوار را در سوابق علمی خود درج می‌نمایند و همگان با تحسین از ظهور پررنگ و خالصِ عنصر سرسپردگی به ذوات مقدسۀ معصومین (صلوات‌الله و سلامه‌ علیهم اجمعین) در کلام و مرام ایشان یاد می‌کنند. بی‌شک آن‌ جناب به‌واسطۀ زحمات ممتد و مستمر در راه شریعت و مذهب، حق عظیمی بر جامعۀ مؤمنین و حوزات علمیه دارند که همگان باید به‌ یاد و شاکر آن باشند. اینجانب این مصیبت را به سَرورمان (عجّل‌الله‌تعالی فرجه‌الشریف) و حوزات علمیه و عموم مؤمنین و به‌خصوص بیت شریف ایشان تسلیت عرض نموده و از حضرت حق جلّ‌و‌علا برای آن بزرگوار علو درجات مسألت دارم.

سید مجتبی حسینی خامنه‌ای ۲۶/آبان/1405

جستارهای وابسته

منابع