پرش به محتوا

یوسف الکتانی

از ویکی‌وحدت
یوسف الکتانی
نام کاملیوسف الکتانی
نام‌های دیگر
  • دکتر یوسف الکتانی
اطلاعات شخصی
سال تولد1356 ق، ۱۳۱۶ ش‌، ۱۹۳۷ م
محل تولد
سال درگذشت2016 م، ۱۳۹۴ ش‌، ۱۴۳۶ ق
روز درگذشتجمعه 10 ژوئن
محل درگذشت
دیناسلام، اهل‌سنت
آثار
  • مکتب صحیح بخاری در مراکش
  • رباعیات صحیح بخاری
  • فرهنگ لغات صحیح بخاری
  • زنان در اسلام
فعالیت‌ها
  • وکیل کانون وکلای رباط
  • رئیس انجمن امام بخاری
  • عضو کمیته اعجاز علمی قرآن در مکه
  • عضو شورای عالی اتحادیه عالمان مراکش
  • عضو شورای عالی امور اسلامی مصر
  • رئیس انجمن دوستی و برادری مراکش و مصر
  • رئیس دپارتمان قرآن، سنت و اصول در دانشکده شریعت دانشگاه القرویین

یوسف الکتانی، استاد دانشگاه، حقوقدان و عالم اهل‌سنت تقریب‌گرای اهل مغرب، حدیث‌شناس با تبحر ویژه در حوزه کتاب صحیح بخاری بود که به‌مدت 10 سال ریاست دپارتمان قرآن، سنت و اصول در دانشکده شریعت دانشگاه القرویین را به‌عهده داشت.

زندگی‌نامه

یوسف الکتانی در سال ۱۳۵۶ ق، در شهر صالح مراکش متولد شد. او تحصیلات خود را نزد عالمان برجسته رباط و صالح، از جمله پدرش، عموهایش محمد المهدی و محمد الباقر الکتانی، شیخ احمد بن عبدالنبی و الحافظ المدنی بن الحسنی، آغاز کرد و از عموی پدری خود، امام و حافظ عبدالحی الکتانی، و دیگران، اجازه تدریس دریافت کرد و سپس در دانشگاه دمشق در سوریه در رشته حقوق تحصیل کرد و به تحصیلاتش در دارالحدیث الحسنیه ادامه داد و موفق به اخذ دکتری علوم حدیث شد.

فعالیت‌ها

فعالیت‌های آموزشی

دکتر یوسف الکتانی متخصص صحیح بخاری شناخته می‌شد و تا زمان مرگش در رباط به وکالت مشغول بود. او همچنین به عنوان معلم کار کرد و تا زمان بازنشستگی در دانشگاه القرویین در فاس و دارالحدیث الحسنیه در رباط تدریس کرد. او در سطح بین‌المللی سخنرانی می‌کرد و در سمینارها، کنفرانس‌ها و گردهمایی‌های علمی مختلفی شرکت داشت.

فعالیت‌های اجرایی

  • وکیل کانون وکلای رباط؛
  • رئیس انجمن امام بخاری؛
  • عضو کمیته اعجاز علمی قرآن در مکه؛
  • عضو شورای عالی اتحادیه عالمان مراکش؛
  • عضو شورای عالی امور اسلامی مصر؛
  • رئیس انجمن دوستی و برادری مراکش و مصر؛
  • عضو شورای جهانی دعوت و امداد قاهره در مصر؛
  • استاد آموزش عالی و مطالعات حدیث در دپارتمان تحصیلات تکمیلی؛
  • رئیس دپارتمان قرآن، سنت و اصول در دانشکده شریعت دانشگاه القرویین به مدت 10 سال.

آثار

تألیفات دکتر یوسف الکتانی در حوزه حدیث، اندیشه اسلامی و اصلاحات آموزشی است. از جمله:

  • مکتب صحیح بخاری در مراکش؛
  • رباعیات صحیح بخاری؛
  • فرهنگ لغات صحیح بخاری؛
  • زنان در اسلام؛
  • ویرایش انتقادی از شرح خطابی بر صحیح بخاری در دو جلد بزرگ؛
  • انتشار دوازده شماره از مجله «السنه النبویه».

درگذشت

سرانجام یوسف الکتانی در عصر جمعه 10 ژوئن سال 2016 م، در رباط درگذشت[۱].

دیدگاه

دین اسلام، تضمین کننده کرامت انسان

دکتر یوسف الکتانی، استاد تعلیم و ترببیت اهل مراکش در یازدهمین کنفرانس بین‌المللی وحدت اسلامی گفت: اسلام دینی است که بیشترین توجه را به بشریت دارد و در توجه و قدردانی از آن، از همه والاتر است و او را جانشین خدا در زمین و بزرگترین آفریده او در این جهان می‌داند. اسلام به بشریت ارزش واقعی بخشید، انسانیت او را به رسمیت شناخت و او را مبنای توسعه و پیشرفت جهان و تحقق اراده خدا در آن قرار داد. بنابراین، امانت و مسئولیت زندگی را به او سپرد و تمام معانی شرافت را در بر گرفت، تا جایی که پیامبر اکرم فرمود: «حرمت مؤمن نزد خداوند از حرمت کعبه شریف بیشتر است». اسلام، در ذات، هدف و هدایت خود برای مردم، یک اعلامیه و اعلام الهی از حقوق و وظایف مردم و چگونگی آن را در پانزده قرن پیش، قبل از اینکه همه بشریت این منشورهای انسانی و معاهدات بین‌المللی را که خواستار حمایت از این حقوق هستند، بشناسند، ترسیم کرده است. این حقوق، با وجود پیشرفتی که بشریت شناخته و تمدنی که انسان در عصر حاضر به آن رسیده است، هنوز سهم شایسته خود را از اجرا و مراقبت مناسب دریافت نکرده‌ است.

شکی نیست که این اعلامیه الهی از همه منشورهای مثبت و پیمان‌های انسانی برتر است، زیرا مبتنی بر ایمان به خدا، جستجوی رضایت او، آرزوی پاداش او و ترس از عذاب اوست. این دین مبتنی بر وجدان، دینی است که اعمال مردم را در نهان و آشکار، در همه احوال و در همه سطوح مختلف، هدایت می‌کند و بر این حقیقت استوار است که آنچه در این دنیا از دست می‌رود و می‌گذرد، در آخرت از دست نخواهد رفت و نزد کسی است که هیچ چیز در زمین و آسمان از او پنهان نیست. ویژگی دیگری که ارتباط الهی را از سایر توافقات ساخته دست بشر متمایز می‌کند، این است که حقوق بشر را در بالاترین حالت بیان کرده است و رعایت آن را بر تمام جامعه، رهبران، حاکمان و قضات آن، واجب کرده است. شریعت اسلامی، انجام وظیفه را قبل از تعیین اعطای حق و آزادی در نظر گرفته است، زیرا انجام وظایف، ضمانتی برای صاحب حقوق و آزادی‌ها است، زیرا ضمانت آنها از قانونگذاری با آنچه از هزینه‌ها و وظایف وضع کرده است، سرچشمه می‌گیرد. از این رو، طرح حقوق و آزادی‌های عمومی با تکلیف سازگار نیست، زیرا معنای تکلیف از مفهوم آزادی‌های عمومی در اسلام جدا نیست، زیرا بین آنها همبستگی وجود دارد، بنابراین تکلیف با حقی روبرو می‌شود و به همین دلیل گفته شده است: هیچ تکلیفی بدون حق وجود ندارد، زیرا تکالیف، حقوق دیگران هستند[۲].

جستارهای وابسته

پانویس

منابع