پرش به محتوا

قربانقلی حیدرنژاد

از ویکی‌وحدت
قربانقلی حیدرنژاد
نام کاملقربانقلی حیدرنژاد
نام‌های دیگر
  • قربانقلی آخوند حیدرنژاد
اطلاعات شخصی
سال تولد1342 ش، ۱۹۶۴ م، ۱۳۸۳ ق
روز تولدفرودین
محل تولد
  • ایران
  • ترکمن صحرا
  • شهر گمیش تپه
سال درگذشت1399 ش، ۲۰۲۱ م، ۱۴۴۲ ق
روز درگذشتدوشنبه 17 آذر
دیناسلام، اهل‌سنت
استادان
  • نورمحمد آخوند نوریزاده
آثار
  • اصول عقاید اسلامی
  • توفیق الباری در شرح فارسی صحیح بخاری
فعالیت‌ها
  • مدیر و مؤسس حوزه علمیه احمدیه

قربانقلی حیدرنژاد، خطیب، شاعر، از فعالان عرصۀ تقریب مذاهب، مدیر، مؤسس و استاد حوزۀ علمیه احمدیه، و از عالمان شاخص منطقه ترکمن صحرا بود کتاب «اصول عقاید اسلامی» و همچنین كتاب «توفیق الباری» در شرح فارسی صحیح بخاری از آثار اوست.

زندگی‌نامه

قربانقلی آخوند حیدرنژاد، در فروردین‌ماه سال 1342 ش، در شهر گمیش تپه (گمیشان) در غرب ترکمن صحرا متولد شد. او پس از طی تحصیلات مقدماتی در زادگاهش گمیش تپه، به‌دلیل عشق و علاقه وافر به فراگیری علوم دینی به شهرستان گنبد كاووس رفت و در محضر استاد نورمحمد آخوند نوریزاده حضور یافت و بیش از یک دهه از چشمۀ علم و دانش او بهره‌ها اندوخت و به افتخار آخوندی نائل آمد.

فعالیت‌ها

آخوند حیدرنژاد پس از اتمام تحصیلات به زادگاهش بازگشت و به تأسیس حوزۀ علمیۀ احمدیه در شهر گمیش تپه همت گمارد و به تعلیم و تربیت طلاب مشغول شد. به همت وی این حوزۀ علمیه دو دوره فارغ‌التحصیل با سبک مدارس سنتی علوم دینی رایج در منطقۀ ترکمن صحرا تحویل جامعه داد.

تبلیغ

او خطیب و سخنوری توانا بود و در محافل عمومی و در فرصت‌های مناسب با موضوعات مختلف از جمله اندیشه‌های سیاسی اجتماعی، سبک زندگی دینی و اسلامی و مسائل روز اجتماعی برای اقشار مختلف سخنرانی می‌کرد و همواره در مسیر ارتقای آگاهی و سرمایه اجتماعی مردم منطقه تلاش نمود.

آثار

وی علاوه بر ارائه چندین مقاله در نشریات و مجلات علمی و مذهبی، صاحب تألیفاتی نیز بود. از جمله آن می‌توان به كتاب «اصول عقاید اسلامی» و همچنین كتاب «توفیق الباری» در شرح فارسی صحیح بخاری اشاره كرد كه با تقریظات استادان معظم محمد آخوند نوریزاده و مولوی اسحاق مدنی، مشاور سابق رئیس‌جمهور در امور اهل‌سنت، در اختیار استادان و دانش‌پژوهان علوم دینی قرار گرفت.

شعرسرایی

آخوند حیدرنژاد شاعر و ادیب بود. آشنایان وی دربارۀ او می‌گویند: بیشتر اوقات در حال مطالعه و تحقیق بود. در ادبیات فارسی، ترکمنی، عربی استاد کامل بودند. شروع اولین شعر و تالیف ایشان با یک خواب از مسجد شروع شد. در شعر گفتن و حفظ کردن حافظۀ تصویری داشتند. یک شعر ۲۴ بیتی را با یک خواندن حفظ می‌کردند. برای شعر گفتن، چند لحظه سکوت می‌کرد، یکباره شعر طویل با معنا و در قالب ادبی می‌سرود. انگار شعر بر ایشان الهام می‌شد.

اندیشۀ تقریب

او از فعالان عرصۀ تقریب بود و همواره با ایراد سخنرانی‌ها در محافل عمومی و نیز ارائۀ مقالات علمی و تحقیقی در همایش‌های تقریب مذاهب، کنفرانس وحدت اسلامی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی و مجامع مذهبی و سیاسی حضوری فعال داشت و سال‌ها در تحقق و تقویت اصل وحدت و همدلی در جامعه تلاش کرد[۱].

دیدگاه

تقریب مذاهب، اولویت اتحاد و انسجام

آخوند قربانقلی حیدر نژاد، مدیر و مدرس حوزۀ علمیه اهل‌سنت احمدیه گمیش تپه (گمیشان)، با تأکید بر اینکه تقریب مذاهب یعنی اینکه اتحاد و انسجام در اولویت باشد، گفت: ضروری است کشورهای اسلامی ابتدا گردهم آیند و مسأله تقریب را به‌عنوان مسأله‌ای اساسی برای خودشان باور کرده و آن‌ را مبنای سیاست‌های عمومی و فردی خویش قرار دهند. وی افزود: محکوم کردن کارهای افراطی و جلوگیری از اعمال غیرانسانی برخی از گروه‌های افراطی باید در بلاد اسلامی اجرایی شود. این عالم برجستۀ اهل‌سنت گلستانی با اذعان بر اینکه اتکا به اشترکات اسلامی عامل اصلی در همگرایی پیروان مذاهب اسلامی به یکدیگر است، گفت: مسلمانان باید با اتخاذ انسجام اسلامی اختلافات را که مایۀ شرمندگی است به حساب اختلاف درون مذاهب اسلامی بگذارند و فقط به عوامل وحدت بیاندیشند. وی ادامه داد: چهار فرقۀ اهل‌سنت از نظر فقهی و کلامی با هم اختلاف دارند؛ ولی با تحمل یکدیگر آن اختلاف را درون مذهب حساب می‌کنند و می‌گویند جنبه اجتهادی دارد. به گفته حیدرنژاد منظور از تقریب مذاهب اسلامی نیز اینگونه است که در آن اتحاد و انسجام بر امور دیگر در اولویت قرار می‌گیرد. مدیر و مدرس حوزۀ علمیۀ اهل‌سنت احمدیۀ گمیشان با تاکید بر اینکه موارد اختلافی بین مذاهب اسلامی بسیار اندک است، تصریح کرد: مسلمانان باید یکدیگر را قبول کنند؛ زیرا همۀ مذاهب اسلامی در بسیاری موارد اصولی و اساسی اشتراک دارند و موارد اختلافی بسیار جزئی است. وی افزود: امروزه اهمیت بحث تقریب بر کسی پوشیده نیست و ملل اسلامی با استفاده از این امر مقدس که سفارش اکید خداوند و نبی مکرم اسلام (صلی‌الله علیه وآله) است حول محورهای مشترک اجتماع کنند. به گفتۀ آخوند حیدرنژاد؛ هر مسلمانی با اعتقاد صحیح اسلامی و داشتن مذهب خاص خود می‌تواند در ساختن امت واحده اسلامی نقش پر رنگی را ایفا نماید[۲].

درگذشت

سرانجام قربانعلی آخوند حیدرنژاد پس از عمری فعالیت در عرصۀ دین و تقریب مذاهب در روز دوشنبه 17 آذرماه 1399 ش، در سن 57 سالگی درگذشت.

واکنش‌ها

پیام سرپرست مرکز بزرگ اسلامی شمال کشور

پیام تسلیت حجت الاسلام دیلم، سرپرست مرکز بزرگ اسلامی شمال کشور:

... إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَیْهِ رَاجِعُونَ [بقره–156]

با نهایت تأسف و تأثر درگذشت عالم دینی فرزانه، محقق، نویسنده، شاعر و ادیب ترکمن «آخوند قربانقلی حیدر نژاد» مدیر و مدرس مدرسۀ علوم دینی احمدیه گمیشان را به کلیه مردم ترکمن صحرا، شهرستان گمیشان، استان گلستان و به‌ویژه به خانوادۀ آن مرحوم تسلیت عرض می‌نمایم. از خداوند متعال برای آن سفر کرده غفران واسعۀ الهی و برای کلیۀ بازماندگان صبر جمیل و اجر جزیل را مسألت می‌دارم. مرحوم «آخوند قربانقلی حیدر نژاد» در طول دوران حیات خود در راه تحقق وحدت و تقریب بین امت اسلامی و ترویج زندگی مسألمت‌آمیز مسلمانان در سایۀ قرآن کریم و سنت رسول الله (صلی‌الله علیه وآله) تلاش شایانی داشت. استاد فقید «آخوند قربانقلی حیدر نژاد»، محقق، نویسنده، شاعر، ادیب ترکمن و سخنوری توانا بود و در طول عمر با برکت خود با تألیفات، کتاب‌ها، سخنرانی‌ها و پند و اندرزهای خود در راستای ترویج و توسعۀ سبک زندگی اسلامی در بین مردم منطقه تلاش بسیاری داشت. ضمن تسلیت مجدد این ضایعه، از خداوند سبحان برای آن عالم گرانقدر طلب علو درجات الهی و برای بازماندگان و به‌ویژه مردم عزیز اهل‌سنت گلستان آرزوی صبر جزیل دارم[۳].

جستارهای وابسته

پانویس

منابع