احمد کمال ابو المجد
| احمد کمال ابو المجد | |
|---|---|
 | |
| نام کامل | احمد کمال ابو المجد |
| اطلاعات شخصی | |
| سال تولد | 1930 م، ۱۳۰۸ ش، ۱۳۴۸ ق |
| روز تولد | 28 ژوئن |
| محل تولد |
|
| سال درگذشت | ۲۰۱۹ م، ۱۳۹۷ ش، ۱۴۴۰ ق |
| روز درگذشت | چهارشنبه ۳ آوریل |
| محل درگذشت | |
| دین | اسلام، اهلسنت |
| آثار |
|
| فعالیتها |
|
احمد کمال ابو المجد، استاد دانشگاه، متفکر اسلامی، اندیشمند تقریبگرای، عالم نوگرا، محقق قانون اساسی مصر بود که بر پیام اسلام میانهرو تأکید داشت. او در تأسیس اولین سازمان جوانان مصر نقش اساسی ایفاد نمود و با اخوان المسلمین و سایر جنبشهای اسلامی ارتباط داشت و در سه دوره مختلف حکومت مصر از دوران جمال عبدالناصر، سمتهای عالی رتبه متعددی مانند وابسته فرهنگی مصر در واشنگتن دی سی، دبیرکل جوانان، وزارت جوانان و وزارت اطلاعات و فرهنگ را بر عهده داشت
زندگینامه
احمد کمال ابو المجد در ۲۸ ژوئن سال ۱۹۳۰ م، در استان اسیوط مصر متولد شد. او مدرک لیسانس حقوق در سال ۱۹۵۰ م، دیپلم حقوق عمومی در سال ۱۹۵۱ م، دیپلم حقوق اسلامی درسال ۱۹۵۲ م، و سپس دکترای در سال ۱۹۵۸ م، را از دانشگاه قاهره درایافت کرد و سپس تحصیلات تکمیلی خود را در خارج از کشور ادامه داد و در سال ۱۹۵۹ م مدرک کارشناسی ارشد حقوق تطبیقی را از دانشگاه میشیگان و در سال ۱۹۷۷ م، مدرک دکتری دوم حقوق عمومی را اخذ نمود.
مسئولیتهای اجرایی
کمال ابو المجد در سه دوره مختلف حکومت، از دوران جمال عبدالناصر، سمتهای عالی رتبه متعددی را بر عهده داشت. پس از فارغالتحصیلی، بهعنوان استاد حقوق عمومی در دانشکده حقوق دانشگاه قاهره مشغول به کار شد. سپس در سال ۱۹۹۶ م، بهعنوان وابسته فرهنگی مصر در واشنگتن دی سی خدمت کرد. او در سال ۱۹۷۱ م، بهعنوان دبیرکل جوانان منصوب شد و در سال ۱۹۷۳ م، وزیر جوانان شد که او را به جوانترین وزیر دولت در آن زمان تبدیل کرد. سپس در سال ۱۹۷۴ م، بهعنوان وزیر اطلاعات و فرهنگ منصوب شد. او در سال ۱۹۷۶ م، به کویت سفر کرد تا استاد دانشکده حقوق دانشگاه کویت و مشاور ولیعهد کویت شود. سپس بهعنوان قاضی و رئیس دادگاه اداری بانک جهانی در واشنگتن دی سی خدمت کرد. پس از بازگشت به قاهره، بهعنوان عضو آکادمی تحقیقات اسلامی در دانشگاه الازهر، وکیل در دیوان عالی کشور، شورای دولتی و دادگاه عالی قانون اساسی مصر، عضو شورای ملی زنان، عضو سازمان عربی حقوق بشر و عضو آکادمی سلطنتی تحقیقات تمدن اسلامی در اردن و کمیسر گفتگوی بین فرهنگی در اتحادیه کشورهای عربی منصوب شد.
آثار
دکتر کمال ابو المجد آثار متعددی در زمینه سیاست و حقوق تألیف کرده است، از جمله:
- بررسی قضایی قوانین در ایالات متحده و مصر (۱۹۶۰ م)؛
- نظارت قضایی بر اقدامات اداری (۱۹۶۴ م)؛
- نظام قانون اساسی امارات متحده عربی (۱۹۷۸ م)؛
- مطالعات در جامعه عرب» (۱۹۶۲ م)؛
- گفتگو، نه رویارویی (۱۹۸۸ م).
افتخارات
رئیس جمهور مصر، انور سادات، در سال ۱۹۷۶ م، به پاس قدردانی از مشارکتهای حقوقی و فکری دکتر کمال ابو المجد، نشان جمهوری درجه یک را به او اعطا کرد.
درگذشت
سرانجام احمد کمال ابو المجد در عصر چهارشنبه، ۳ آوریل سال ۲۰۱۹، پس از یک دوره طولانی مبارزه با بیماری، در سن ۸۹ سالگی درگذشت. بسیاری از چهرهها و نهادهای فکری و حقوقی در مصر و جهان عرب، به پاس مشارکتهای چشمگیر او در حوزههای حقوق، اندیشه و گفتگو، در سوگ او نشستند[۱].
واکنشها
الازهر در سوگ درگذشت متفکر احمد کمال ابو المجد
الازهر با پذیرش عمیق اراده و تقدیر الهی، درگذشت متفکر برجسته اسلامی، دکتر احمد کمال ابو المجد، عضو آکادمی تحقیقات اسلامی را به خاطر گشودگی فکری، افقهای وسیع و تولیدات فکری و حقوقی پربارش که آثار ارزشمند متعددی را در زمینههای مختلف به کتابخانههای عربی و اسلامی ارائه داده است، ستایش میکند. الازهر عمیقترین تسلیتهای خود را به خانواده مرحوم، شاگردان و دوستدارانش ابراز میکند و از خداوند متعال طلب رحمت واسعه، ورود او به بهشت پهناور و صبر و شکیبایی به خانواده و عزیزانش دارد[۲].
دیدگاه
روششناسی و موضوع تقریب
دکتر احمد کمال ابو المجد، رئیس شورای عالی اسلامی مصر در دوازدهمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی در خصوص تقریب: روششناسی و موضوع آن گفت: دعوت به تقریب بین مسلمانان، عالمان، نخبگان و عموم مردم، چیز جدیدی نیست. آگاهان این ملت از سپیده دم تاریخ خود تا به امروز به آن دعوت کردهاند. با این حال، اکنون این دعوت شکل جدیدی به خود گرفته است، شکلی که شرکتکنندگان در این گردهمایی نمیتوانند از آن چشمپوشی کنند، مبادا بخش زیادی از تلاش آنها هدر رود. ما، آقایان عالمان، از هر نظر در دوران جدیدی زندگی میکنیم. این درست نیست که مردم هر دورهای آن را جدید و خط فاصل بین دو مرحله مختلف بدانند. این دوره ما که در شرف وداع با آن هستیم و با آن به استقبال طلوع قرنی جدید میرویم، شاهد انقلابهای علمی عظیم و پی در پی در زمینههای حمل و نقل، ارتباطات و اطلاعات و بسیاری از زمینههای دیگر علم و صنعت بوده است. در نتیجه، موانع بین مردم و ملتها فرو ریخته است. تمدنها به شکلی از پیش تعیین شده به هم رسیدهاند. انزوا دیگر ممکن نیست، دیگر قابل قبول نیست. تمدنها اکنون بدون مانع یا واسطه با یکدیگر روبرو میشوند. مردم با نگرانی میپرسند: آیا این ملاقات، ملاقاتی از درگیریهای وحشیانه و تلاشهای شدید برای انحصار منابع و میوههای جهان و به بردگی گرفتن دیگران خواهد بود؟ یا ملاقاتی برای همکاری برای درستی، نیکی و آنچه به نفع بشریت است؟ ما مسلمانان آنچه برخی از غربیها در مورد برخورد تمدنها نوشتهاند را امری بدخواهانه میدانیم که حاکی از شر است، زیرا از توصیف به تجویز رسیده است. و به ویژه به این دلیل که فرض کرده است تمدن اسلامی ما تمدنی مهاجم و ستیزهجو است که دیگری را نمیبیند، وجود او را به رسمیت نمیشناسد و با او همزیستی نمیکند. این دیدگاهی از تمدن اسلام است که هیچ مدرکی در تاریخ مسلمانان ندارد. خداوند متعال در قرآن میفرماید: و اگر خدا میخواست، شما را یک امت قرار میداد، اما شما را در آنچه به شما داده است، میآزماید؛ پس به سوی نیکیها بشتابید. با درک روشنی از این موضوع، دانشمندان و متفکران مسلمان معاصر، تمدن اسلام را به تمام جهان ارائه دادهاند.
تفرقه و راه حل آن
احمد کمال ابو المجد گفت: تفرقه بر چند محور استوار است: تفرقه بین کشورهای اسلامی، اختلاف بین جنبشها و احزاب اسلامی، و تفرقه بین مردم کشور بر اساس خطوط اعتقادی، فرقهای، فقهی و سیاسی. اما راه حلها: لزوم پایبندی به آداب گفتگو که در مورد اسلام و مسائل آن، شایسته حفظ پاکی قلم و زبان، حفظ کرامت افراد درگیر در گفتگو و فرض حسن نیت در نیتها و انگیزهها است. تغییر مواضع طرفهای مختلف یا وادار کردن مذاهب به ترک باورهایشان یا از بین بردن ریشههای اختلافات تاریخی که برخی از آنها قرنها ادامه داشته امری دشوار است. کثرت دیدگاه، سنت خداوند و قانون خلقت اوست و وحدت حقیقت، کثرت زوایای آن و اختلاف نظر در تفسیر آن را نفی نمیکند. هنگام مدیریت گفتگو بین فرقههای مسلمان و مکاتب فکری و فقهی آنها، ضروری است که مرزهای روشنی بین آنچه دینی است یعنی آنچه از طریق وحی الهی نازل شده است و پس از آن هیچ مؤمنی، چه زن و چه مرد، اختیاری ندارد و آنچه مربوط به امور دنیوی، آداب و رسوم و سنتها است، تعیین شود[۳].
جستارهای وابسته
پانویس
منابع
- أحمد كمال أبو المجد.. رفع شعار «حوار لا مواجهة».. ماذا تبقى من إرث عقل القانون وروح الفكر؟، وبسایت موسسه الاهرام، تاریخ درج مطلب: 28 ژوئن 2025 م، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 1 اسفندماه 1404 ش.
- الأزهر ينعى المفكر أحمد كمال أبو المجد، وبسایت البوابه، تاریخ درج مطلب: 4 آوریل 2019 م، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 1 اسفندماه 1404 ش.
- دوازدهمین کنفرانس بین المللی وحدت اسلامی/ تهران ـ 1378، وبسایت مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 1 اسفندماه 1404 ش.
