سید علی شفیعی
| سید علی شفیعی | |
|---|---|
 | |
| نام کامل | سید علی شفیعی |
| نامهای دیگر | آیتالله شفیعی |
| اطلاعات شخصی | |
| سال تولد | 1319 ش، ۱۹۴۱ م، ۱۳۶۰ ق |
| محل تولد |
|
| سال درگذشت | 1404 ش، ۲۰۲۶ م، ۱۴۴۷ ق |
| روز درگذشت | 1شنبه 7 دیماه |
| محل درگذشت |
|
| دین | اسلام، شیعه |
| استادان | |
| فعالیتها |
|
سید علی شفیعی، فقیه، مجتهد، از مبارزان دوران انقلاب اسلامی و نمایندۀ مردم خوزستان در مجلس خبرگان رهبری است. آیتالله شفیعی به دلیل مشی اخلاقی و نقش محوری در حل اختلافات محلی و مذهبی در استان خوزستان، از چهرههای مورد احترام در میان اقوام مختلف (عرب و بختیاری) و پیروان مذاهب در جنوب ایران شناخته میشود. با هرگونه جریان تکفیری و افراطی چه در میان شیعه و چه در میان اهلسنت مخالفت علنی داشته و آن را تیغ بر پیکرۀ امت مینامند. وی معتقد است قرآن کریم محکمترین حبلالمتین برای پیوند مذاهب اسلامی است و تفاسیری که بوی تفرقه بدهد را دور از روح وحی میداند.
زندگینامه
سید علی شفیعی، در خانوادهای اهل علم در دزفول به دنیا آمد. وی پس از گذراندن مقدمات در خوزستان، راهی حوزه علمیه نجف اشرف شد و از محضر بزرگان آن دیار کسب فیض کرد. ایشان در دوران تحصیل در نجف و قم از محضر استادانی چون امام خمینی، آیتالله خوئی، آیتالله سید محمدباقر صدر و بهره برد. وی دارای درجۀ اجتهاد بوده و سالیان متمادی به تدریس سطوح عالیۀ حوزه و دانشگاه اشتغال داشته است.
جایگاه خانوادگی و فرزندان
آیتالله شفیعی در خانوادهای ریشهدار در علم و دیانت رشد یافت و خانوادۀ او نیز سهم قابل توجهی در انقلاب و دفاع مقدس داشتند. یکی از فرزندان ایشان، سید مرتضی شفیعی، از شهدای دفاع مقدس است که در راه دفاع از میهن و ارزشهای اسلامی به شهادت رسید. فرزند دیگر ایشان، حجتالاسلام والمسلمین سید محسن شفیعی، از چهرههای شناختهشده علمی و فرهنگی استان خوزستان و نمایندۀ ولیفقیه در دانشگاههای این استان بود که درگذشت وی با پیام تسلیت رهبر معظم انقلاب اسلامی همراه شد. و فرزند دیگرش حجتالاسلام والمسلمین سید محمدرضا شفیعی، استاد حوزه و دانشگاه است.
فعالیتها
فعالیتهای سیاسی و اجتماعی
آیتالله شفیعی از پیشگامان نهضت امام خمینی در خوزستان بود. فعالیتهای ایشان در دوران دفاع مقدس نیز بسیار چشمگیر است.
پیش از انقلاب
سید علی شفیعی پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، از روحانیان فعال در مبارزه با رژیم پهلوی به شمار میرفت. برگزاری جلسات دینی و روشنگرانه، ارتباط مستمر با نیروهای مذهبی و مردمی و همراهی با نهضت امام خمینی از جمله فعالیتهای او در آن دوران بود.
پس از پیروزی انقلاب
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، ایشان مسئولیتهای متعددی را در استان خوزستان بر عهده داشت. عضویت در هیئت ساماندهی امور اهواز در روزهای نخست انقلاب، نمایندگی امام خمینی در امور حج استان، مسئولیت عقیدتی ـ سیاسی لشکر ۹۲ زرهی اهواز و ایفای نقش در ساختار قضایی و اجرایی استان، از جمله سوابق او در سالهای پس از انقلاب به شمار میرود.
مجلس خبرگان رهبری
آیتالله شفیعی در چندین دوره با رأی مردم استان خوزستان بهعنوان نمایندۀ این استان در مجلس خبرگان رهبری انتخاب شد و تا پایان عمر در این مسئولیت حضور داشت.
دوران دفاع مقدس
او در دوران دفاع مقدس با حضور در مناطق عملیاتی و ارتباط نزدیک با رزمندگان، نقش مؤثری در پشتیبانی معنوی از جبههها ایفا کرد. حضور او در کنار نیروهای نظامی و بسیجی از خاطرات ماندگار آن دوران در استان خوزستان به شمار میرود.
مسئولیتها
- نمایندۀ مردم استان خوزستان در مجلس خبرگان رهبری (دورههای دوم، سوم، چهارم و پنجم)؛
- حاکم شرع دادگاههای انقلاب خوزستان در سالهای نخستین انقلاب؛
- تولیت برخی مدارس علمیه و مساجد محوری در اهواز.
رویکرد تقریبی و وحدتآفرین
رویکرد تقریبی و وحدتآفرین ایشان در منطقۀ حساس خوزستان است:
- وحدت اقوام: خوزستان کانون تنوع اقوام (عرب، لر، بختیاری و ...) است. آیتالله شفیعی با تسلط بر زبان عربی و شناخت عمیق از فرهنگ بومی، همواره بهعنوان محور برای رفع تنشهای قومی و عشایری عمل کرده است.
- تقریب مذاهب: ایشان با نگاهی وسیع، همواره بر اشتراکات امت اسلامی تاکید داشته و در دیدارهای خود با علمای اهلسنت منطقه، بر حفظ جبهۀ واحد در برابر دشمنان تأکید داشته است.
- اخلاقمداری: مشی زاهدانه و مردمی ایشان باعث شده است که کلام وی در میان تمامی طیفهای سیاسی و مذهبی نافذ باشد.
آثار
ایشان دارای آثار متعددی در زمینههای فقه، اصول، تفسیر و تاریخ هستند که برخی از آنها عبارتند از:
- بیست و هشت گفتار (در مورد مبانی انقلاب اسلامی)؛
- شرح بر کتاب صلوة؛
- مجموعه اشعار و مراثی اهلبیت (علیهمالسلام).
دیدگاه
اندیشههای تقریبی و سیره عملی در باب وحدت
آیتالله سید علی شفیعی از جمله فقیهانی است که وحدت را نه یک تاکتیک سیاسی، بلکه یک ضرورت قرآنی و راهبردی میداند. فعالیتهای ایشان در این حوزه را میتوان در سه سطح تحلیل کرد:
رویکرد فقهی و کلامی به مسأله وحدت
ایشان در دروس خارج فقه و جلسات تفسیر خود، همواره بر «اسلام ناب» تأکید داشته و مرز میان نقد علمی و اهانت به مقدسات را تبیین کردهاند. او از جمله چهرههایی هستند که با هرگونه جریان تکفیری و افراطی (چه در میان شیعه و چه در میان اهلسنت) مخالفت علنی داشته و آن را تیغ بر پیکرۀ امت مینامند. وی معتقد است قرآن کریم محکمترین حبلالمتین برای پیوند مذاهب اسلامی است و تفاسیری که بوی تفرقه بدهد را دور از روح وحی میداند.
نقش میدانی در انسجام اقوام خوزستان
استان خوزستان به دلیل تنوع زبانی و مذهبی، همواره مورد طمع جریانات تفرقهافکن بوده است. نقش آیتالله شفیعی در این باره عبارت است از:
- زبان ارتباطی مشترک: تسلط کامل ایشان به زبان و ادبیات عرب باعث شده است تا با نخبگان و عشایر عرب منطقه ارتباطی بیواسطه و صمیمانه داشته باشند.
- حکمیت در منازعات: بارها در پروندههای بزرگ اختلافی میان قبایل و طوایف (عرب و بختیاری)، ایشان به عنوان "حکم" و فصلالخطاب وارد شده و با نگاهی فراجناحی و فراقومی، صلح و سازش برقرار کردهاند.
تعامل با علمای اهلسنت جنوب
آیتالله شفیعی همواره باب گفتوگو با علمای اهلسنت خوزستان و مناطق همجوار را باز نگه داشته:
- میزبانی و دیدارها: دفتر ایشان همواره محل تردد نخبگان و روحانیون اهلسنت بوده است.
- تقویت جبهۀ مقاومت: ایشان معتقد است که مسأله فلسطین و مبارزه با صهیونیسم، بزرگترین محور وحدت است که میتواند تمامی اختلافات مذهبی را به حاشیه براند.
درگذشت
سرانجام پس از عمری مجاهدت و خدمت به مردم، ظهر روز یکشنبه 7 دیماه برابر با 7 رجب به دلیل ایست قلبی در بیمارستان امام خمینی اهواز درگذشت و در روز سهشنبه نهم دیماه در اهواز تشییع و در آرامگاه خانوادگی در جوار حرم علی بن مهزیار اهوازی به خاک سپرده شد[۱].
پیام رهبر انقلاب
متن پیام امام خامنهای به شرح زیر است:
بسم الله الرّحمن الرّحیم درگذشت فقیه مجاهد و آگاه، ابوالشهید مرحوم آیتالله آقای حاج سید علی شفیعی (رحمتالله علیه) را که از علمای وارستۀ خوزستان بودند، به خاندان گرامی و شاگردان و ارادتمندان ایشان و همۀ مردم اهواز تسلیت عرض میکنم. این عالم پرهیزگار، علاوه بر عضویت در مجلس خبرگان، دارای سابقۀ جهادی و خدماتی از دوران جنگ تحمیلی ۸ ساله تا اکنون بودند و انشاءالله با قبول الهی، مشمول رحمت و مغفرت خداوند میباشند[۲]. سیدعلی خامنهای ۸ دی ۱۴۰۴
پیوند به بیرون
جستارهای وابسته
پانویس
منابع
- نگاهی به زندگی آیت الله شفیعی، وبسایت خبرگزاری رسمی حوزه، تاریخ درج مطلب: 7 دیماه 1404 ش، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 7 دیماه 1404 ش.
- پیام تسلیت در پی درگذشت مرحوم آیتالله شفیعی، وبسایت پايگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيتاللهالعظمی سيدعلی خامنهای (مدظلهالعالی)، تاریخ درج مطلب: 8 دیماه 1404 ش، تاریخ مشاهدۀ مطلب: 8 دیماه 1404 ش.
